Ενάντια στην καταστροφή του Αράχθου

Ελλάδα / Τουρκία / Κύπρος | Περιβάλλον | Νέα Thursday September 29, 2005 12:37 by Anar

Η καταστροφή του ποταμού και των κοινοτήτων του π&

Μια ενημέρωση για την επιχειρούμενη καταστροφή ενός από τους σημαντικότερους ποταμούς της Ηπείρου.

Μια ενημέρωση για την επιχειρούμενη καταστροφή ενός από τους σημαντικότερους ποταμούς της Ηπείρου. Με πρόσχημα την ανάπτυξη, υπογράφτηκε η καταστροφή του Αράχθου, δίνοντας άδεια λειτουργίας ενός ακόμα υδροηλεκτρικού (Η/Υ) έργου που θα αποτελειώσει τον ποταμό και τις γύρω κοινότητες.

Η ολοκληρωτική καταστροφή του Αράχθου είναι εδώ. Με την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων της εταιρείας που πρόκειται, καταληστεύοντας το φυσικό αυτό τμήμα όλων, να φτιάξει ένα νέο αρκετά μεγάλο υδροηλεκτρικό εργοστάσιο, οριστικοποιείται η καταστροφή του Αράχθου. Μετά τις πανηπειρωτικές προεδρικές φιέστες - συνέδριο(sic), υπερπαραγωγές της μάσας και των δημοσίων σχέσεων των μεγαλόσχημων δημαρχέων, νομαρχών και λοιπών τοπικών και μη παραγόντων, πέρασε εντελώς στα ψιλά (γιατί εκεί την τοποθέτησαν) η συγκεκριμένη έγκριση (από της 31 Αυγούστου).

Το φράγμα θα γίνει ή, τουλάχιστον, έχουν δυσκολέψει πολύ τα πράγματα από εδώ και πέρα για τις τοπικές κοινωνίες που αντιδρούσαν στην καταστροφή-αλλοίωση των περιοχών τους.

Το ποτάμι θα αποτελέσει ένα πολύ καλό εργαλείο κερδοφορίας, όχι παντοτινής μιας και ο συγκεκριμένος τρόπος παραγωγής ενέργειας έχει και μεγάλο κόστος και θεωρείται εντελώς ξεπερασμένος. Η προσφορά του “αναπτυξιακού” επιχειρηματικού εγχειρήματος περιορίζεται στο τεράστιο μέγεθος της οικολογικής καταστροφής και στα τεράστια ποσά που θα αντληθούν ως «χρηματοδοτήσεις» και από τα οποία αρκετοί από τους μεγαλόσχημους θα ταΐσουν τις κοιλιόδουλες συνειδήσεις τους.

Το έργο θα κατασκευαστεί στο Αθαμάνιο θα είναι ισχύος 90MW και ο όγκος του θα φτάνει τα 535 χιλιάδες κυβικά μέτρα. Όσο για το γεφύρι της Πλάκας, ξεκινήστε για φωτογραφίες, τουλάχιστον να το δείχνετε στα παιδιά σας ότι κάποτε υπήρχε. Σαν κάτι παλιές μαυρόασπρες περασμένων εποχών που τις χαζεύει ο κοσμάκης σαν ηλίθιος, αγνοώντας ότι εδώ που έφτασε το οφείλει η εποχή του σε αυτόν.

Για την έγκριση του νέου Η/Υ εργοστασίου απαιτήθηκε (;) η συναίνεση των υπουργείων ΠΕΧΩΔΕ, Ανάπτυξης, και Πολιτισμού. Απορία: υπάρχει περίπτωση τα διάφορα υπουργεία να έλαβαν μια τόσο αμφίβολη έγκριση που ίσως καταπέσει στο μέλλον χωρίς να έχουν εξασφαλισμένη από πριν την συγκατάθεση ή τουλάχιστον τη σιωπή των διάφορων τοπικών αρχόντων που τόσο κατά καιρούς ταΐζονται αμφότεροι; Να θυμίσουμε εδώ ότι η ΔΕΗ από το 2001 είχε επιτρέψει την εκμετάλλευση του ποταμού από ιδιώτες.

Ο ποταμός Άραχθος πηγάζει από την Πίνδο από το όρος Λάκμωνα (Οξιά Δεσπότη) σε υψόμετρο 1700 μ. Περνά νότια του Μετσόβου όπου ονομάζεται Μετσοβίτικος και στη συνέχεια συναντάται με τον Διπόταμο και παίρνει το όνομα Άραχθος. Έχει παραποτάμους τον Ζαγορίτικο, τον Βάρδα, τον Μετσοβίτικο, τον Καλαρίτικο, τον Σαραντάπορο και τον Καλεντίνη (υπουργείο Γεωργίας 2001). Ο Άραχθος εκβάλει στον Αμβρακικό και δημιουργεί τις λιμνοθάλασσες της Λογαρού, της Ροδιάς και του Τσουκαλιού συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός από τα πιο σημαντικά οικοσυστήματα διεθνώς που είναι ο Αμβρακικός.

Το Η/Υ εργοστάσιο στο Αθαμάνιο είναι το ένα από τα δύο για τα οποία δόθηκε σχετική άδεια. Το άλλο θα γίνει στην περιοχή Βωβούσα Ιωαννίνων.

Μια σειρά από θέματα-προβλήματα θα ανακύψουν από την κατασκευή και λειτουργία των εν λόγω εργοστασίων. Το πιο σημαντικό είναι ότι θα καταστραφεί ένα από τα πιο πλούσια ποτάμια της Ελλάδας. Η πλήρης μεταμόρφωση της περιοχής από τις τεχνητές λίμνες που θα δημιουργηθούν, θα καταπνίξουν ολόκληρες περιοχές που τώρα έχουν τα δικά τους χαρακτηριστικά, είτε είναι αγροτικές είτε οικιστικές είτε περιμένουν απλώς την περαιτέρω εναλλακτική τουριστική αξιοποίησή τους που σημειωτέων στέκεται με απόλυτο σεβασμό στην ομορφιά και λειτουργία του τοπίου. Η αλλαγή αυτών των όρων θα αλλάξουν ριζικά τις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες διαβίωσης των ντόπιων πληθυσμών στην περιοχή.

Η ελεύθερη ροή του ποταμού θα διακόπτεται ανάλογα με τις επιταγές της λειτουργίας του εργοστασίο, εκτελώντας κάθε ίχνος ζωής στο ποτάμι (φωλιές ψαριών, ψάρια κ.λπ.). Στο Πουρνάρι 1 (100ΜW), το οποίο υπήρξε το πρώτο (κατασκευάστηκε το 1980) Η/Υ εργοστάσιο του Αράχθου, στους περιβαλλοντολογικούς όρους περιγράφεται η υποχρέωση της ΔΕΗ για συνεχή ροή του ποταμού για να μην υπάρξουν δυσάρεστες συνέπειες για το ιστορικό γεφύρι της Άρτας. Η υποχρέωση αυτή έμεινε στα χαρτιά, με αποτέλεσμα το Γεφύρι να υποστεί σοβαρές ζημιές(κυρίως στα βάθρα). Το Πουρνάρι 2 (δεύτερο Η/Υ εργοστάσιο 45ΜW μικρότερο από το πρώτο) κατασκευάστηκε για να λυθεί αυτό το πρόβλημα της συνεχούς ροής. Η συνεχής ροή δεν επιτεύχθηκε και το ποτάμι επιβαρύνθηκε με άλλο ένα τσιμεντένιο τερατούργημα που το καταστρέφει.

Εκτός από το Γεφύρι της Άρτας, ένα άλλο ιστορικό γεφύρι θα δεχθεί τις συνέπειες της κατασκευής (εάν προχωρήσει) του νέου έργου. Πρόκειται για το Γεφύρι της Πλάκας. Το συγκεκριμένο γεφύρι δεν χωρά στα πλάνα των αναπτυξιακών διαστροφών της εποχής μας. Ή θα καταστραφεί ή θα το «μεταφέρουν» κάπου αλλού (;) Για το Γεφύρι που κακώς, κάκιστα, βρέθηκε στο δρόμο τους και στη συγκεκριμένη περιοχή, προβλέπεται και γι’ αυτό το σημείο να υπάρξει βύθισμα στο νερό. Το ύψος του νερού από την επιφάνεια της θάλασσας είναι τώρα 233 μ, αλλά μετά το έργο θα φθάσει τα 243 μ. κι έτσι το γεφύρι ή θα καταστραφεί από το βύθισμα ή θα το μεταφέρουν αλλοιώνοντας και το χώρο και το χρόνο (ιστορία) από τους ασύδοτους σχεδιασμούς, που μετατρέπουν τον άνθρωπο και το χώρο του, εργαλεία για μεγαλύτερο κέρδος, βιάζοντας κυρίαρχες εκφάνσεις της ζωής.

Το ποτάμι του Αράχθου από τα πιο πολύτιμα στην περιοχή, λόγω της πανίδας του, ενώ αποτελεί συν της άλλοις και πανέμορφο φυσικό τοπίο, συμπληρώνοντας μια καταπληκτική εικόνα μοναδικής φυσικής ομορφιάς και είναι βατό από πολλές μεριές. Στην περιοχή τα τελευταία χρόνια, έχουν αναπτυχθεί από ντόπιους που αγαπούν το ποτάμι δραστηριότητες όπως Rafting, κανό και καγιάκ, έχουν χαραχθεί ορειβατικές διαδρομές σε υπέροχα μέρη, έχουν διαμορφωθεί υπέροχοι ξενώνες σε παλιά σπίτια που μπορούν να φιλοξενήσουν επισκέπτες και γενικά ανθρώπους που θέλουν να ξεφύγουν από το αστικό περιβάλλον. Έχουν καταφέρει αυτοί οι άνθρωποι όχι να αξιοποιήσουν απλώς αυτές τις περιοχές, αλλά και να αποφύγουν την εγκατάλειψη των προηγούμενων δεκαετιών και να αναδιαμορφώσουν τους εκεί χώρους και κοινότητες με τους καλύτερους πλέον όρους.

Και κάτι άλλο: η παραμονή όλων εκεί εξαρτάται από τη διατήρηση της φυσικής ομορφιάς, κάτι που καθιστά το σεβασμό προς της φύσης απαραίτητο εργαλείο, εγκαθιστώντας τον άνθρωπο στον πυρήνα της φύσης και όχι να τον μεταφέρει σε «παρά φύση» χώρους, όπως είναι το αστικό τοπίο.

Η λειτουργία του νέου εργοστασίου θα αποδυναμώσει, εάν δεν καταστρέψει, όλες αυτές τις προσπάθειες και τν φυσικό αυτό χώρο.

Στο επιχείρημα των «αναπτυξιακών (αν)εγκεφάλων» περί απασχόλησης στην περιοχή η άποψή μας είναι ότι αυτό που θα καταφέρουν είναι η μετατροπή των ντόπιων πληθυσμών (όσων δεν ξεσπιτώσουν τελείως) σε φθηνά εργατικά χέρια που θα εξαρτούν τη μοίρα τους από τη λειτουργία του φράγματος. Αυτοί δεν σεβάστηκαν το χώρο και τους ανθρώπους του, θα τους σεβαστούν ως εργάτες; Μάλλον όχι.

Η καταστροφή του ποταμού και των κοινοτήτων του πρέπει να ανατραπεί.

Στοιχεία για το άρθρο αυτό χρησιμοποιήθηκαν από: 1) Εργασία μεταπτυχιακού προγράμματος της Ευγενίας Λαγκανίδου με θέμα ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΩΝ ΣΤΟ ΜΙΚΡΟΚΛΙΜΑ. http://www.itia.ntua.gr/getfile/595/1/2003Lagadinou.pdf. 2) www.Energia.gr. Και 3) Από άρθρο που δημοσιεύτηκε στο φύλο της ημερήσιας εφημερίδας «Ελευθεροτυπία» στις 12/11/2001 και αναδημοσιεύτηκε στο φύλο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου της τοπικής εφημερίδας του νομού Άρτας «Ο Άραχθος».