Georges Fontenis: de dood van een internationaal figuur in het libertaire communisme

frankrijk / belgië / luxemburg | anarchistische beweging | persbericht

Sunday August 15, 2010 17:23

by Alternative Libertaire - AL

Met de dood van Georges Fontenis in Tours op 9 augustus 2010 op de leeftijd van 90 jaar, heeft een van de laatste persoonlijkheden van de anarchistische beweging vanaf de jaren '40 en '50 ons verlaten. Hij zal in het geheugen van de arbeidersbeweging blijven als een onvermoeibaar strijder voor libertair communisme, een aanhanger van de Algerijnse voorstanders van onafhankelijkheid, een syndicalist met de Ecole Emancipee, een van de leidende figuren van mei 1968 in Tours en een pilaar van de vrijdenkers beweging en in het bijzonder van de afdeling Indre-et-Loire van de Libre-Pensee federatie. Tot het eind was hij ook lid van Alternative Libertaire. [Français] [English] [Italiano] [Ελληνικά] [Castellano]

Georges Fontenis (1920-2010)

Georges Fontenis: de dood van een internationaal figuur in het libertaire communisme

Met de dood van Georges Fontenis in Tours op 9 augustus 2010 op de leeftijd van 90 jaar, heeft een van de laatste persoonlijkheden van de anarchistische beweging vanaf de jaren '40 en '50 ons verlaten. Hij zal in het geheugen van de arbeidersbeweging blijven als een onvermoeibaar strijder voor libertair communisme, een aanhanger van de Algerijnse voorstanders van onafhankelijkheid, een syndicalist met de Ecole Emancipee, een van de leidende figuren van mei 1968 in Tours en een pilaar van de vrijdenkers beweging en in het bijzonder van de afdeling Indre-et-Loire van de Libre-Pensee federatie. Tot het eind was hij ook lid van Alternative Libertaire.

Georges Fontenis, die werd geboren in een bescheiden arbeidersklasse gezin in de Parijse buitenwijk Lilas, werd een actieve anarchistische militant als gevolg van juni 1936 en het enthousiasme over de Spaanse Revolutie. Deze jonge onderwijzer in het 19e arrondissement van Parijs, die onder de bezetting lid was van de clandestiene CGT, zou na de bevrijding een van de meest uitgesproken militanten van de Federation Anarchiste (FA) worden. In 1946 werd hij gekozen tot algemeen secretaris van die organisatie, en hij werd een pool van verzet tegen de Stalinistische hegemonie in de arbeidersbeweging van die tijd.

In 1946-50 was Georges Fontenis, die dicht bij de verbannen Spanjaarden van de CNT-FAI stond, een van degenen die de Franse CNT (CNT-F) stimuleerde, een alternatief voor de Stalinistisch geworden CGT en de Atlantische CGT-FO. Na de ineenstorting van de CNT-F in 1950 sloot hij zich aan bij de Federation de l'Education Nationale (FEN) en was hij actief binnen diens revolutionair syndicalistische tendens, de Ecole Emancipee.

Georges Fontenis werd een van de leidende spelers in de vormen van strijd die de anarchistische organisaties in 1951-1953 beinvloedden en die er toe leidden dat de FA diens naam veranderde in de Federation Communiste Libertaire (FCL). Dit zou er toe leiden dat zijn reputatie flink werd beschadigd. Hij verklaarde later alles in zijn memoires, die voor het eerst in 1990 werden gepubliceerd. Deze memoires, die in 2008 opnieuw door Alternative Libertaire werden gepubliceerd onder de titel "Changer le monde" (Het veranderen van de wereld), bevatten een vitale bron van informatie voor historici van het anarchisme, maar ook een politieke waardering van deze periode, een bron die niet geheel vrij is van zelfkritiek.

Bij de uitbraak van de Algerijnse opstand van Toussaint Rouge in 1954 wijdde de FCL zich aan het ondersteunen van de voorstanders van de onafhankelijkheid en George Fontenis vestigde samen met zijn kameraden een van de omvangrijkste netwerken van "koeriers". Maar het waren niet diens geheime acties die er voor verantwoordelijk waren dat de FCL door de krachten van de repressie werd ontmanteld, het was diens open propaganda. Georges Fontenis, die werd gearresteerd voor ondervraging door de geheime dienst (DST) nadat hij enige maanden op de vlucht was, bracht bijna een jaar in de gevangenis door en kreeg uiteindelijk een verbod om onderwijs te geven binnen het staatsscholen systeem in de Parijse regio. Deze periode was het onderwerp van een documentaire in 2001, genoemd "Une resistance oubliee (1954-1957), des libertaires dans la guerre d'Algerie" (Een vergeten verzet: libertairen in de Algerijnse oorlog).

Na zijn vrijlating verhuisde Fontenis naar de Tours regio, die hij nooit meer zou verlaten. De FCL werd vernietigd, maar hij ging niettemin verder met zijn activiteiten in het ondersteunende netwerk voor Algerijnse onafhankelijkheid.

Hij zou opnieuw een rol spelen in mei-juni 1968, als een van de leiders van het Tours Comite d'Action Revolutionnaire. In de nasleep er van probeerde hij de Libertair Communistische Beweging te lanceren (MCL-Mouvement Communiste Libertaire), sterk verbonden met het radencommunisme, maar was niet succesvol. In 1980 sloot hij zich aan bij de Union des Travailleurs Communistes Libertaires (UTCL) en diens opvolger als organisatie, Alternative Libertaire.

Het leven van Georges Fontenis was gedurende decennia verbonden met de arbeidersbeweging en diens libertaire stroming. Hij deelde in diens vooruitgang, diens achteruitgang en diens hartstochtelijke vormen van strijd. Als een politiek activist kon hij lessen leren van fouten, zonder ontmoedigd te raken. Maar het pad van Georges Fontenis was ook een persoonlijke reis. Gevormd door het anarchisme wilde hij het vergaand veranderen. Hierom werd hij door sommigen scherp bekritiseerd en door anderen, in Frankrijk en elders, als een referentiepunt gezien. Maar betekent dit dat hij iets wilde opleggen aan degenen die een enkel blok vormen, wat we moeten accepteren of vertrekken? Helemaal niet. Maar Alternative Libertaire en de internationale libertair communistische beweging weten wat we aan hem te danken hebben, en het is om die reden dat we een man eren die nu tot de geschiedenis behoort.

De activisten die naast hem werkten in zijn vormen van strijd zullen lang de herinnering houden aan een warme, joviale kameraad met humor en groot inzicht. En dit was het beeld van hemzelf dat hij ons naliet in de documentaire die in 2008 over hem werd gemaakt, "Georges Fontenis, parcours libertaire".

AL verzekert in deze pijnlijke tijd diens solidariteit met zijn vrouw Marie-Louise en haar gezin. Het maandblad "Alternative Libertaire" zal in september een speciale editie wijden aan George Fontenis. We denken er ook over een openbare bijeenkomst te organiseren ter nagedachtenis aan hem, in de herfst, waarschijnlijk in Tours.