Απαλλοτρίωση
Διεθνή |
Λαϊκοί Αγώνες |
Γνώμη / Ανάλυση
Monday August 29, 2011 20:28
by Πέτρος Κροπότκιν - 1 of Anarkismo Editorial Group

Μέρος 1ο
Η ημέρα κατά την οποία ο εργάτης θα μπορεί να οργώσει το έδαφος χωρίς την καταβολή του περισσότερου από το μισό αυτού που παράγει, την ημέρα που οι μηχανές, που είναι απαραίτητες για να προετοιμάσουν το έδαφος για την πλούσια συγκομιδή θα είναι στην ελεύθερη διάθεση των καλλιεργητών, την ημέρα που ο εργαζόμενος στο εργοστάσιο θα παράγει για την κοινότητα και όχι για τα μονοπώλια, εκείνη την ημέρα θα δείτε τους εργάτες ντυμένους και ταϊσμένους και δεν θα υπάρχουν πλέον άλλοι Rothchilds ή άλλοι εκμεταλλευτές.

I. Λέγεται ότι ο Rothschild είπε, βλέποντας την περιουσία του να απειλείται από την επανάσταση του 1849, το εξής: «Είμαι αρκετά πρόθυμος να παραδεχθώ», ότι η περιουσία μου έχει συσσωρευτεί σε βάρος των άλλων, αλλά αν ήταν να μοιραστεί μεταξύ των εκατομμυρίων της Ευρώπης αύριο, το μερίδιο του καθενός, αν μου το ζητούσε, θα ανέρχονταν μόνο σε πέντε σελίνια».
Αφού έδωσε τη δέουσα δημοσιότητα στη δήλωσή του, ο εκατομμυριούχος μας προχώρησε, ως είθισται, στην ήσυχη βόλτα του στους δρόμους της Φρανκφούρτης. Τρεις ή τέσσερις περαστικοί τού ζήτησαν πέντε σελίνια, που τους τα έδωσε με ένα σαρδόνιο χαμόγελο. Το στρατήγημά του πέτυχε και η οικογένειά του εξακολουθεί να κατέχει τα πλούτη της.
Είναι περίπου το ίδιο πράγμα που τα έξυπνα μυαλά της μεσαίας τάξης λένε «Αχ, απαλλοτρίωση, μόνο εγώ ξέρω τι σημαίνει αυτή».
Πάρτε όλα τα πανωφόρια και φτιάξτε ένα σωρό και ο καθένας είναι ελεύθερος να βοηθήσει τον εαυτό του και να παλέψει για το καλύτερο παλτό.
Αλλά τέτοια αστεία είναι άσχετα καθώς και επιπόλαια. Αυτό που θέλουμε δεν είναι να ανακατανείμουμε τα πανωφόρια. Εξάλλου, πολύ πιθανό το γυμνό τρεμάμενο πλήθος να μην ωφεληθεί και πολύ.
Ούτε θέλουμε να κατανέμουμε τον πλούτο του Rothchilds.
Αυτό που θέλουμε είναι να τακτοποιήσουμε τα πράγματα έτσι ώστε για κάθε άνθρωπο που γεννήθηκε στον κόσμο να εξασφαλίζεται η δυνατότητα, σε πρώτη φάση, της μάθησης, μερικών χρήσιμων επαγγελμάτων, ώστε να καταστούν ικανοί να τα εξασκήσουν. Το επόμενο είναι ότι θα πρέπει να είναι ελεύθεροι να εργασθούν στο αντικείμενό τους χωρίς να ζητούν την άδεια του αφεντικού ή του κάθε ιδιοκτήτη και χωρίς να παραδίδουν στον ιδιοκτήτη ή τους κεφαλαιοκράτες τη μερίδα του λέοντος της παραγωγικής τους δύναμης .
Ως προς τον πλούτο που κατέχει ο Rothchilds ή ο Vanderbilts, αυτός θα μας χρησιμεύσει να οργανώσουμε το σύστημα της κοινωνικής παραγωγής.
Η ημέρα κατά την οποία ο εργάτης θα μπορεί να οργώσει το έδαφος χωρίς την καταβολή του περισσότερου από το μισό αυτού που παράγει, την ημέρα που οι μηχανές, που είναι απαραίτητες για να προετοιμάσουν το έδαφος για την πλούσια συγκομιδή θα είναι στην ελεύθερη διάθεση των καλλιεργητών, την ημέρα που ο εργαζόμενος στο εργοστάσιο θα παράγει για την κοινότητα και όχι για τα μονοπώλια, εκείνη την ημέρα θα δείτε τους εργάτες ντυμένους και ταϊσμένους και δεν θα υπάρχουν πλέον άλλοι Rothchilds ή άλλοι εκμεταλλευτές.
Κανείς δεν θα είναι τότε αναγκασμένος να πουλά την εργατική του δύναμη για έναν μισθό που αντιπροσωπεύει μόνο ένα μικρό μέρος αυτών που παράγει.
"Μέχρι τώρα καλά", λένε οι επικριτές μας, "αλλά θα έχουμε τους Rothchilds προερχόμενους από το εξωτερικό. Πώς θα αποτρέψετε ένα πρόσωπο από το να συγκεντρώσει εκατομμύρια στην Κίνα και στη συνέχεια να εγκατασταθεί ανάμεσά σας; Πώς θα αποτραπεί ένας που περιβάλλεται από λακέδες και μισθωτούς σκλάβους (τσιράκια) από την εκμετάλλευσή τους πλουτίζοντας ατομικά σε βάρος τους;"
"Δεν μπορείτε να φέρετε μια επανάσταση σε όλο τον κόσμο την ίδια στιγμή. Λοιπόν, τι θα κάνετε; Θα δημιουργήσετε ειδικές κατοικίες-τελωνεία για τα σύνορά σας, για τον έλεγχο όλων όσων εισέρχονται στη χώρα σας και θα κατάσχετε τα χρήματα που φέρνουν μαζί τους; Αναρχικοί αστυνομικοί που να πυροβολούν ταξιδιώτες θα ήταν ένα ωραίο θέαμα!"
Όμως, το επιχείρημα αυτό στη ρίζα του είναι ένα μεγάλο λάθος.
Εκείνοι που προτείνουν αυτό δεν έχουν σταματήσει ποτέ να ερευνούν από πού προέρχονται οι περιουσίες των πλουσίων. Λίγη σκέψη θα αρκούσε για να τους δείξουμε ότι ξεκίνησαν τις περιουσίες τους από την ένδεια των φτωχών. Όταν δεν υπάρχουν πλέον άποροι δεν θα υπάρχει πλέον και κανένας πλούσιος να τους εκμεταλλευτεί.
Ας ρίξουμε για μια στιγμή μια ματιά στον Μεσαίωνα, όταν άρχισαν να ξεπηδούν μεγάλες περιουσίες. Ένας φεουδάρχης βαρόνος καταλαμβάνει μια εύφορη κοιλάδα. Αλλά όσο η εύφορη κοιλάδα είναι άδεια από λαό ο βαρόνος μας δεν είναι πλούσιος. Η γη του δεν τού προσφέρει τίποτα, ό,τι ακριβώς θα μπορούσε να του προσφέρει και ένα ακίνητο στο φεγγάρι.
Τώρα τι κάνει ο βαρόνος μας για να πλουτίσει;
Ψάχνει για αγρότες!
Αλλά αν κάθε αγρότης-καλλιεργητής είχε ένα κομμάτι γης απαλλαγμένο από την ενοικίαση και τους φόρους και εάν είχε επιπλέον υλικό και τα εργαλεία που απαιτούνται για εκμετάλλευση εργασίας, ποιος θα όργωνε τα εδάφη του βαρόνου; Καθένας θα φρόντιζε τη γη του.
Αλλά υπάρχουν ολόκληρες φυλές απόρων που καταστρέφονται από τους πολέμους, την ξηρασία ή το λοιμό
Δεν διαθέτουν ούτε ένα άλογο ούτε ένα αλέτρι. (Ο σίδηρος ήταν δαπανηρός κατά τον Μεσαίωνα και ένα υνί-αλέτρι ακόμη περισσότερο). Όλοι αυτοί οι άποροι άνθρωποι προσπαθούν να καλυτερεύσουν την κατάστασή τους.
Μια μέρα βλέπουμε στο δρόμο στα όρια του κτήματος του βαρόνου μας, έναν πίνακα ανακοινώσεων που αναφέρει ότι οι εργάτες που είναι πρόθυμοι να εγκατασταθούν σε αυτό το κτήμα θα λάβουν τα εργαλεία και υλικά για την κατασκευή της κατοικίας τους και ένα μέρος γης δωρεάν για ορισμένα χρόνια για να σπείρουν τους αγρούς του,
Ο αριθμός των χρόνων ενοικίασης αντιπροσωπεύεται από τόσες πολλές ασάφειες και σταυρούς και ο χωρικός δεν καταλαβαίνει την έννοια αυτών των σταυρών (ψιλά γράμματα)
Έτσι, η άθλια πλέμπα συρρέει πάνω από τα εδάφη του βαρόνου, κάνοντας δρόμους, αποστραγγίζοντας τους βάλτους, χτίζοντας τα χωριά.
Σε εννέα χρόνια αρχίζει να τους φορολογεί. Πέντε χρόνια αργότερα επιβάλλει εισφορές για ενοίκιο. Στη συνέχεια ,τους το διπλασιάζει.
Ο χωρικός δέχεται αυτές τις νέες συνθήκες, διότι δεν μπορεί να βρει καλύτερα αλλού. Και σιγά-σιγά, με τη βοήθεια των νόμων που θεσπίζονται από τους καταπιεστές, η φτώχεια των αγροτών είναι η πηγή του πλούτου του ιδιοκτήτη.
Και δεν είναι μόνο ο βαρόνος κύριος των θηραμάτων που τού παρέχονται.
Ολόκληρη σειρά τοκογλύφων εφορμούν σαρώνοντας τα χωριά, όσο η αυξανόμενη αθλιότητα των χωρικών μεγαλώνει. Έτσι είχε το πράγμα κατά τον Μεσαίωνα. Έτσι δεν είναι ακόμα και σήμερα;
Εάν υπήρχαν ελεύθερα εδάφη που ο χωρικός θα μπορούσε να καλλιεργήσει, αν ήθελε, θα πλήρωνε τότε (1) 50 σε κάποιο "επιστάτη ενός δούκα" (*) και θα ήταν συγκαταθετικός για να του πουλήσουν ένα σκουπίδι;
Θα φορτωνόταν με μια μίσθωση που θα του απορροφούσε το ένα τρίτο της παραγωγής του; Θα ήθελε σύμφωνα με (2) το μεσαιωνικό σύστημα να δίνει τη συγκατάθεσή στην αρπαγή της μισής συγκομιδής του από το γαιοκτήμονα;
Αλλά δεν έχει τίποτα.
Έτσι πρόκειται να αποδεχτεί με οποιεσδήποτε συνθήκες, αν μπορεί μόνο και μόνο να κρατήσει το ψυχή κολλημένη στο σώμα του, ενώ οργώνει το έδαφος και πλουτίζει τον ιδιοκτήτη
Μέχρι τον δέκατο ένατο αιώνα, όπως ακριβώς και κατά το Μεσαίωνα, η φτώχεια του αγρότη είναι πηγή πλούτου του προσγειωμένου ιδιοκτήτη.
II. Ο ιδιοκτήτης οφείλει τα πλούτη του στην ένδεια των αγροτών, καθώς και ο πλούτος των κεφαλαιοκρατών προέρχεται από την ίδια πηγή.
Πάρτε την περίπτωση ενός πολίτη της μεσαίας τάξης, που, κατά κάποιο τρόπο, έχει στην κατοχή του (3) 20000.
Θα μπορούσε, φυσικά, να ξοδέψει τα χρήματά του σε ποσοστό (4) 2.000 ετησίως, με ένα αντικείμενο άνευ αξίας μέσα σε αυτές τις μέρες της φανταστικής, ανόητης πολυτέλειας.
Στη συνέχεια, όμως, τίποτα δεν θα άφηνε στο τέλος της δεκαετίας.
Έτσι, όντας "πρακτικό πρόσωπο", προτιμά να κρατήσει την περιουσία του άθικτη και να κερδίσει για τον εαυτό του ένα άνετο μικρό ετήσιο εισόδημα επίσης.
Αυτό είναι πολύ εύκολο στην κοινωνία μας, για τον καλό λόγο ότι στις πόλεις και τα χωριά συνωστίζονται εργάτες που δεν έχουν τα μέσα για να ζήσουν για ένα μήνα, ή ακόμα και ένα δεκαπενθήμερο.
Έτσι, ο αντάξιος πολίτης μας αρχίζει ένα εργοστάσιο: οι τράπεζες βιάζονται να τον δανείσουν άλλες (5)20.000, ειδικά εάν έχει μια καλή φήμη για τη "επιχειρησιακή του δυνατότητα" και με αυτό το στρογγυλό ποσό μπορεί να έχει τον έλεγχο της εργασίας πεντακόσιων χεριών
Εάν το σύνολο των ανδρών και των γυναικών της χώρας είχε το καθημερινό του ψωμί σίγουρο και τις καθημερινές τους ανάγκες ικανοποιημένες, ποιος θα εργαζόταν για τους καπιταλιστές μας ή θα ήταν πρόθυμος να κατασκευάσει για λογαριασμό τους, με αμοιβή μισής κορώνας την ημέρα, εμπορεύματα με τιμή πώλησης στην αγορά μιας κορώνας ή και παραπάνω;
Δυστυχώς - το ξέρουμε όλοι πολύ καλά επίσης - οι φτωχές συνοικίες των πόλεών μας και τα γειτονικά χωριά είναι γεμάτα από άθλιους απόρους, των οποίων τα παιδιά κραυγάζουν για ψωμί.
Έτσι, προτού να τελειώσει καλά-καλά το εργοστάσιο, οι εργαζόμενοι τρέχουν να προσφέρουν τον ίδιο τους τον εαυτό.
Όταν χρειάζονται εκατό εργάτες χίλιοι πολιορκούν τις πόρτες και από τη στιγμή που ο μύλος αρχίσει να λειτουργεί, ο ιδιοκτήτης αν δεν είναι πολύ ηλίθιος, θα καθαρίσει (6) 40 ετησίως από κάθε εργάτη που χρησιμοποιεί.
Έτσι θα μαζέψει μια μικρή περιουσία και εάν επιλέξει δε και ένα προσοδοφόρο εμπόριο και εάν έχει "επιχειρησιακό ταλέντο" θα αυξήσει το εισόδημά του με το διπλασιασμό του αριθμού των ανδρών που εκμεταλλεύεται.
Έτσι γίνεται σπουδαία προσωπικότητα. Μπορεί να έχει την πολυτέλεια να αντέξει οικονομικά να δώσει τα γεύματα σε άλλες προσωπικότητες, στους τοπικούς μεγιστάνες, τους νομικούς και πολιτικούς αξιωματούχους.
Το «χρήμα παντρεύεται το χρήμα» και από εδώ και πέρα ,μπορεί να επιλέξει θέσεις για τα παιδιά του και, αργότερα, ίσως να πάρει καλό κυβερνητικό πόστο ή μια σύμβαση για το στρατό ή για την αστυνομία.
Το χρυσάφι του θα γεννήσει χρυσάφι. Στο τέλος ενός πολέμου, ή ακόμη και στην ιδέα του πολέμου ή ακόμα σε εικασίες σχετικά με το Χρηματιστήριο, θα αποκομίζει νέες μεγάλες ευκαιρίες.
Τα εννέα δέκατα των τεράστιων περιουσιών που δημιουργήθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες (όπως έχει δείξει ο Henry George, στο έργο του "Τα κοινωνικά προβλήματα") ήταν αποτέλεσμα ατιμίας μεγάλης κλίμακας, με τη βοήθεια και την ευλογία του κράτους.
Στην Ευρώπη, τα εννέα δέκατα των περιουσίων που δημιουργήθηκαν στις μοναρχίες και στις δημοκρατίες μας, έχουν την ίδια προέλευση.
Δεν υπάρχουν δύο τρόποι να γίνει κάποιος εκατομμυριούχος.
Αυτό είναι το μυστικό του πλούτου: Βρείτε πεινασμένους και άπορους, πληρώστε τους με μισή κορώνα και κάνετέ τους να παράγουν δέκα σελίνια αξία κατά τη διάρκεια της ημέρας, συγκεντρώστε μια περιουσία και, στη συνέχεια, αυξήστε την με μια «τυχερή» κίνηση που θα γίνει με τη βοήθεια του κράτους.
Χρειάζεται να συνεχίσουμε να μιλάμε για τις μικρές περιουσίες που αποδίδονται στη σύνεση και την οικονομία των οικονομολόγων, ειδικότερα όταν γνωρίζουμε ότι η απλή αποταμίευση από μόνη της δεν προσφέρει τίποτα, εφόσον το χρήμα δεν χρησιμοποιείται για την εκμετάλλευση της πενίας;
Πάρτε ως παράδειγμα έναν υποδηματοποιό. Δεδομένου ότι το έργο του είναι καλά πληρωμένο, ότι έχει τη συνήθεια να αποταμιεύει χάρη στην αυστηρή του οικονομία, σχεδιάζει να βάλει στην άκρη από δεκαοκτώ πένες (7)ως 2 σελίνια την ημέρα, ίσως σε ένα μήνα.
Υπό την προϋπόθεση ότι ο τσαγκάρης μας ποτέ δεν θα είναι άρρωστος, ότι ποτέ δεν θα λιμοκτονήσει, παρά το πάθος του για την οικονομία, ότι δεν θα παντρευτεί ή ότι δεν έχει παιδιά ότι δεν θα πεθάνει από φυματίωση. Ας υποθέσουμε οτιδήποτε θέλετε. Λοιπόν, στην ηλικία των πενήντα δεν θα έχει μαζέψει όλα μαζί (8) 800 και δεν θα έχει πάλι αρκετά για να ζήσει κατά τη διάρκεια των γηρατειών του, από την προηγούμενη εργασία του .
Ασφαλώς, αυτό δεν είναι παράδειγμα για το πώς γίνονται οι μεγάλες περιουσίες; Αλλά ας υποθέσουμε ότι ο τσαγκάρης μας, μόλις αποταμιεύσει λίγες πένες, τις καταθέτει φειδωλά στην εξοικονόμηση των τραπεζών και ότι το τραπεζικό ταμιευτήριο δανείζει τους καπιταλιστές μόνο και μόνο για να "απασχολούν το εργατικό δυναμικό " - δηλαδή, για την εκμετάλλευση των φτωχών. Κατόπιν, ο τσαγκάρης μας παίρνει έναν μαθητευόμενο, το παιδί κάποιου φουκαρά που θα θεωρηθεί τυχερός αν μέσα σε πέντε χρόνια, ο γιος του έχει μάθει την τέχνη και είναι σε θέση να κερδίσει τα προς το ζην. Εν τω μεταξύ, ο τσαγκάρης μας δεν χάνει απ’ αυτόν και αν είναι κι αυτός γρήγορος τεχνίτης, σύντομα παίρνει έναν δεύτερο και, στη συνέχεια, έναν τρίτο μαθητευόμενο. Με τον καιρό θα πάρει δύο ή τρεις μετανάστες φτωχούς και εξαθλιωμένους, ευγνώμων που κερδίζει μισή κορώνα ακόμη την ημέρα για μια εργασία που αξίζει πέντε σελίνια, και αν είναι "αρκετά τυχερός", δηλαδή εάν είναι αρκετά κακός και κυνικός, ο ειδικευόμενος και ο μαθητευόμενος θα τού αποδίδουν σχεδόν (9) 1 την ημέρα, πέρα και πάνω από το προϊόν του δικού του μόχθου.
Μπορεί τότε να διευρύνει τις δραστηριότητές του.
Θα γίνει σταδιακά πλούσιος και δεν θα έχει πλέον ανάγκη να περιορίζει τον εαυτό του στα απολύτως απαραίτητα για τη ζωή
Θα αφήσει μια μικρή περιουσία στον γιο του.
Αυτό είναι που οι άλλοι αποκαλούν «η συνήθεια της αποταμίευσης είναι η μητέρα της οικονομίας» (φασούλι το φασούλι…) και στο τέλος-τέλος δεν είναι τίποτα περισσότερο από λίγο ξεζούμισμα των φτωχών.
Το εμπόριο φαίνεται να είναι η εξαίρεση στον κανόνα αυτό.
"Κάποιος άνθρωπος", μάς λένε, «αγοράζει τσάι στην Κίνα, το φέρνει στη Γαλλία και πραγματοποιεί κέρδη 30% από την αρχική δαπάνη. Δεν έχει εκμεταλλευτεί κανέναν. Ωστόσο, η περίπτωση είναι ανάλογη. Αν ο έμπορός μας κουβαλά τα δέματά του στην πλάτη του, ωραία και καλά!
Στους πρώτους μεσαιωνικούς χρόνους ήταν ακριβώς έτσι για το εξωτερικό εμπόριο και έτσι κανένας δεν έφθανε σε τέτοια κολοσσιαία ύψη περιουσίας όπως στις ημέρες μας.
Πολύ λίγα, αλλά και πολύ δύσκολα, ήταν τα χρυσά νομίσματα τα οποία ο μεσαιωνικός έμπορος θα αποκτούσε από ένα μακρύ και επικίνδυνο ταξίδι.
Ήταν λιγότερη η αγάπη των χρημάτων από τη δίψα και την περιπέτεια του ταξιδιού που του ενέπνευσαν οι επιχειρήσεις του.
Σήμερα η μέθοδος είναι απλούστερη.
Ένας έμπορος που έχει κάποια κεφάλαια δεν πρέπει να ανακατώσει το γραφείο του για να γίνει πλούσιος.
Τηλεγραφεί σε έναν πράκτορα τού λέει να αγοράσει εκατό τόνους τσαγιού, ναυλώνει ένα σκάφος, το σκάφος τού φέρνει το φορτίο του.
Δεν διατρέχει ακόμη και τους κινδύνους του ταξιδιού, γιατί το τσάι του και το σκάφος του είναι ασφαλισμένο, και εάν έχει δαπανήσει τέσσερις χιλιάδες λίρες, αυτός θα λάβει περισσότερες από πέντε χιλιάδες εφόσον δεν έχει προβεί σε τίποτε επικίνδυνους νεωτερισμούς( οπότε σ' αυτή την περίπτωση παίρνει μια πιθανότητα ρίσκου είτε του διπλασιασμού της περιουσίας του είτε της συνολικής απώλειας της).
Τώρα, πώς θα μπορούσε να βρει τους άνδρες που είναι πρόθυμοι να διασχίσουν τη θάλασσα, να ταξιδέψουν στην Κίνα και ξανά πίσω, να υπομείνουν δεινά και δουλικό μόχθο και να διακινδυνεύσουν τη ζωή τους για μια άθλια πενιχρή αμοιβή;
Πώς θα μπορούσε να βρει δεξαμενή εργατών πρόθυμους για τη φόρτωση και εκφόρτωση πλοίων με "μισθούς πείνας;" Πώς; Επειδή είναι φτωχοί και λιμοκτονούν. Πηγαίνετε στους θαλάσσιους λιμένες - σε μαγειρεία και ταβέρνες στις αποβάθρες - και κοιτάξτε τους ανθρώπους αυτούς που συνωστίζονται για να προσληφθούν γύρω από τις πύλες του λιμανιού και τις πολιορκούν από νωρίς το ξημέρωμα, με την ελπίδα να τους επιτραπεί να εργαστούν σε κάποιο σκυλοπνίχτη. Κοιτάξτε αυτούς τους ναύτες, ευτυχείς να προσληφθούν για μακροχρόνιο ταξίδι, μετά από εβδομάδες και μήνες αναμονής. Έφαγαν όλη τη ζωή τους στη θάλασσα και τα σαπιοκάραβα και είναι έτοιμοι να πλεύσουν σε άλλα ακόμη, μέχρι την ημέρα που χάνονται στα κύματα. Μπείτε στις καμπίνες, κοιτάξτε τα κύματα, δείτε και τα παιδιά τους στα κουρέλια, ζουν με μια ελπίδα, μη γνωρίζοντας αν θα επιστρέψουν οι γονείς τους, και θα έχετε την απάντηση στο ερώτημα αυτό. Παντού θα βρείτε ότι ο πλούτος των πλουσίων πηγάζει από τη φτώχεια των φτωχών Πολλαπλασιάστε τα παραδείγματα, επιλέξτε τα, όπου και αν θα εξετάσετε την προέλευση όλων των περιουσιών μεγάλων ή μικρών που αυξάνονται από το εμπόριο, είτε με τη χρηματοδότηση από τους τραπεζίτες, είτε από την εκμετάλευση της γης αυτά συμβαίνουν. Μια αναρχική κοινωνία δεν χρειάζεται να φοβάται την έλευση ενός άγνωστου Rothschild που θα επιδιώξει να εγκατασταθεί στους κόλπους της κοινότητας. Αν όλα τα μέλη της κοινότητας γνωρίζουν ότι μετά από λίγες ώρες παραγωγικού μόχθου θα έχουν το δικαίωμα σε όλες τις απολαύσεις που προσφέρει ο πολιτισμός και σε εκείνες τις βαθύτερες πηγές απόλαυσης που η προσφορά της επιστήμης και της τεχνολογίας αναβαθμίζει τη ζωή, δεν θα πουλήσει την εργατική του δύναμη για ένα μισθό πείνας. Κανείς δεν θα προσφερθεί εθελοντικά να εργαστεί για τον πλουτισμό του Rothschild σας.
Οι χρυσές γκινέες του θα ήταν μόνο πολλά κομμάτια μετάλλου, χρήσιμου για διάφορους άλλους σκοπούς, αλλά ανίκανες να αναπαράγουν περισσότερες.
Για να επιλύσουμε όλα αυτά έχουμε υποδείξει την εφαρμογή της απαλλοτρίωσης.
Θα πρέπει όλοι να έχουν το δικαίωμα να επωφεληθούν από το προϊόν του μόχθου των άλλων και όχι μόνο οι γαιοκτήμονες οι τραπεζίτες και οι εργοστασιάρχες.
Η φόρμουλα είναι απλή και περιεκτική.
Δεν θέλουμε να ληστέψουμε το παλτό του άλλου, αλλά επιθυμούμε να δώσουμε στους εργαζόμενους όλα αυτά τα πράγματα που η έλλειψη τους αναγκάζει να γίνονται μια εύκολη λεία των εκμεταλλευτών, και εμείς θα κάνουμε το παν για να μην τους λείψει τίποτα έτσι ώστε ούτε ένας άνθρωπος να μην αναγκαστεί να πουλήσει την εργατική του δύναμη για να μπορεί να εξασφαλίσει τα απαιτούμενα για τη διαβίωση του ίδιου και των παιδιών του
Αυτό εννοούμε όταν μιλάμε για την απαλλοτρίωση. Ότι θα είναι το καθήκον μας κατά τη διάρκεια της επανάστασης, για τον ερχομό της οποίας παλεύουμε και που θα έρθει πολύ σύντομα και όχι διακόσια χρόνια αργότερα.