user preferences

Recent articles by Κώστας Σβόλης

imageΚαταγωγή των &#... 0 comments

imageΕρωτήματα εξ &#... 0 comments

imageΑπό δω και πάν&... 0 comments

Recent Articles about Ελλάδα / Τουρκία / Κύπρος Λαϊκοί Αγώνες

Ενάντια Στο Τ&#... Apr 22 17 by Συνέλευση για την Κυκλοφορία των Αγώνων

Η στέγαση είν&#... Jan 19 17 by “δυσήνιος ίππος”

Κάτω τα χέρια &... Jan 03 17 by Αναρχοσυνδικαλιστική Πρωτοβουλία Ροσινάντε - Κ_

Από τα Κοινά στον Κομμουνισμό

category Ελλάδα / Τουρκία / Κύπρος | Λαϊκοί Αγώνες | Κριτική / Παρουσίαση author Monday April 10, 2017 22:00author by Κώστας Σβόληςauthor email ngnm55 at gmail dot com Report this post to the editors

Ο αγώνας για την ανάκτηση των κοινών είναι ένας πολιτικός αγώνας που στοχεύει στην ανατροπή της υπάρχουσας κατάστασης πραγμάτων. Από αυτή τη σκοπιά ο λόγος περί επανάστασης εξακολουθεί να έχει νόημα. Έχουμε καλούς πολιτικούς και πρακτικούς λόγους να εμμένουμε στην ανάγκη της επαναστατικής αλλαγής…

img56150_68cc580b1f17185f421c4e99b49ba0af_354_552.jpg


Μπορώ να πω ότι είχα την τύχη να είμαι ένας από αυτούς & από αυτές που παρακολούθησαν από κοντά την συγγραφή του βιβλίου του συντρόφου Γιώργου Λιερού όσο και του επιμέτρου του συντρόφου Γιώργου Περτσά, συμμετέχοντας στις διαδικασίες της εφήμερης συλλογικότητας «Δοκιμή».

Και τα δύο λοιπόν κείμενα δεν αποτελούν απλά κάποιες θεωρητικές αναζητήσεις, πολύ περισσότερο κάποιες ακαδημαϊκές διατριβές. Αντίθετα είναι κείμενα πολιτικής πολεμικής ενταγμένα στο ριζοσπαστικό πολιτικό πράττειν. Πρόκειται για εκείνη ακριβώς τη διαδικασία που προσπαθεί να ανιχνεύσει τις δυνατότητες της κοινωνικής χειραφέτησης και τα περάσματα προς έναν επαναστατικό κοινωνικό μετασχηματισμό, μέσα στην σημερινή δυστοπική συγκυρία. Αυτό δεν τους αφαιρεί τίποτα από την θεωρητική τους επάρκεια (όπως αρκετές φορές συμβαίνει σε αμιγώς πολιτικά κείμενα), αλλά απεναντίας τούς δίνει την απαραίτητη μαχητική διάθεση ώστε να αναμετρηθούν μ’ αυτό που σήμερα φαντάζει αδιανόητο, κι ας ελλοχεύει ο κίνδυνος να χαρακτηριστούν ως «φαντασιοπληξίες». Παίρνοντας αυτό το ρίσκο οι συγγραφείς εμμένουν στο πεδίο της πολιτικής και μάλιστα της πολιτικής που αμφισβητεί το ρεαλισμό του αναπόδραστου του καπιταλισμού, δηλαδή της «Φυσικοποίησης» του, η οποία στις μέρες κυριαρχεί ακόμα και στην Αριστερή διανόηση.

Θα καταρχάς θα επικεντρωθώ κυρίως στο κείμενο του Λιερού, αποφεύγοντας τον πειρασμό να μπλέξω στις δαιδαλώδεις διακλαδώσεις των επιχειρημάτων και των αναφορών του, χρήσιμες και ουσιαστικές, και γι’ αυτό άξιες να διαβαστούν αυτούσιες μέσα από το βιβλίο. Θα προσπαθήσω να διατρέξω τους άξονες της πολεμικής αυτού του κειμένου οι οποίοι- κατ’ εμέ- είναι σημαντικοί για το σύγχρονο αντικαπιταλιστικό πολιτικό πράττειν.

Ο Λιερός συγκροτεί την πολεμική του σε δυο επίπεδα. Το πρώτο είναι ένα «εξωτερικό» επίπεδο, αρθρωμένο απέναντι σε αντιλήψεις οι οποίες ταυτίζονται και συγκροτούνται ως αυτό που θα λέγαμε γραμμή υπεράσπισης του παλιού κόσμου, ακόμα και αν αυτός πρέπει να υποστεί βαθιές μεταρρυθμίσεις. Το δεύτερο είναι ένα «εσωτερικό» επίπεδο, όπου η πολεμική ασκείται απέναντι σε αντιλήψεις που ναι μεν στρατεύονται σε μια αντικαπιταλιστική προοπτική, αλλά ταυτόχρονα -κατά την θέση του Λιερού- σφάλλουν ως προς τις προσεγγίσεις τους, σε βαθμό που εν τέλει να λειτουργούν υπονομευτικά σε ό, τι αφορά το στρατηγικό στόχο. Τα δύο επίπεδα όμως διατρέχονται εγκάρσια από κάποιους άξονες όπως είναι το θέμα των κοινών ή του κράτους, οι οποίοι δημιουργούν ένα πλήθος διαφοροποιήσεων, όχι μόνο στον κόσμο των ιδεών αλλά και των πρακτικών που συγκροτούνται σε αλληλεπίδραση μ’ αυτές.

Μέσα σ’ αυτή την πολυπλοκότητα προσπαθεί να τοποθετηθεί ο Λιερός, έχοντας σαν βάση όλα εκείνα τα κριτικά ρεύματα του επαναστατικού κινήματος που κινούνταν πάντα ενδιάμεσα στο σχίσμα της πρώτης διεθνούς: τον κοινωνικό αναρχισμό, τον συμβουλιακό κομμουνισμό, τον επαναστατικό συνδικαλισμό, την ριζοσπαστική κοινωνική οικολογία κ.λ.π. Αυτή η τοποθέτηση δεν είναι τυχαία ούτε προϊόν κάποιου διανοουμενίστικου ελιτισμού που απλά επιλέγει ό, τι τον βολεύει από κάθε ρεύμα. Αντίθετα -όπως επισημαίνει και ο Φώτης Τερζάκης- έχει να κάνει με την κοινή τους στοχοθεσία απέναντι στον πραγματικό ιδεολογικό τους αντίπαλο: τον φιλελευθερισμό σε όλες του τις μετενσαρκώσεις.

Ας δούμε λοιπόν κάποια από τα μέτωπα που ανοίγει ο Λιερός στο βιβλίο του. Θα έβαζα καταρχάς ως πρώτο μέτωπο, εκείνο απέναντι στις θέσεις της Όστρομ. Παρόλο που η Όστρομ θεωρείται από πολλούς ως η πιο σημαντική υπερασπίστρια των κοινών απέναντι στις σκληρά νεοφιλελεύθερες απόψεις περί τραγωδίας των κοινών όπως τις εξέφρασε ο Τόμας Χάρντι, o Λιερός δεν διστάζει να θέσει στο επίκεντρο της κριτικής του την ποροκεντρική αντίληψη της Όστρομ για τα κοινά. Η αντίληψη της Όστρομ για τα κοινά, όσο και να ακούγεται παράδοξο, δεν ξεφεύγει από το πλαίσιο του φιλελευθερισμού, η συνεργασία που επικαλείται παραμένει στα πλαίσια του ατομικού συμφέροντος και πολλές φορές οι «κοινότητες των χρηστών» των κοινών πόρων λειτουργούν με την ίδια εξωτερική σχέση ως προς την κοινωνία με την οποία λειτουργεί το άτομο- ιδιοκτήτης του Λοκ απέναντι στην κοινωνία. Τα κοινά και αυτό που στην τρέχουσα πολιτική συζήτηση ονομάζεται κοινωνική οικονομία, περιορίζεται σε ό, τι ο Ρίφκιν θα ονομάσει τρίτο τομέα ανάμεσα στον ιδιωτικό και κρατικό τομέα, δίχως εν τέλει να αμφισβητείται ούτε η αγοραία αντίληψη του πρώτου ούτε ο πατερναλιστικός ρόλος του δεύτερου, μιας και απλά λειτουργεί συμπληρωματικά.

Ένα δεύτερο μέτωπο που ανιχνεύουμε στις δαιδαλώδεις διαδρομές του βιβλίου είναι το μέτωπο απέναντι στον κρατισμό της παραδοσιακής Αριστεράς. Η παραδοσιακή Αριστερά, παραιτημένη από την προοπτική του επαναστατικού μετασχηματισμού της κοινωνίας, έχει αντικαταστήσει το αίτημα για την αταξική κοινωνία των ελεύθερα συνεταιριζόμενων παραγωγών (κι εδώ υποκείμενο είναι ο πολύπλευρος και πολυσχιδής άνθρωπος που περιγράφει ο Μαρξ) με το όραμα ενός κρατικού καπιταλισμού όπου το κράτος έχει το ρόλο του ρυθμιστή και του εγγυητή των πάντων. Στην αντίληψη αυτής της Αριστεράς τα κοινά -και εδώ ποροκεντρικά- εκπίπτουν στην καλύτερή περίπτωση στην δημόσια χρήση που εγγυάται και ρυθμίζει το κράτος, ενώ η κοινωνία με τη σειρά της έχει εκπέσει στο ρόλο του χρήστη.

Αυτή η παραδοσιακή Αριστερά μένει εγκλωβισμένη μέσα σε σχήματα που βλέπουν το κράτος -και μάλιστα με την παραδοσιακή μορφή του έθνους κράτους- ως πεδίο στο οποίο θα μπορούσαν να εφαρμοστούν αντίρροπες προς το νεοφιλελευθερισμό πολιτικές. Δεν αντιλαμβάνεται καν την νέα διάρθρωση των δικτύων εξουσίας που προκύπτει από τις νέες στρατηγικές του παγκοσμιοποιημένου κεφαλαίου, της λεγόμενης « διαζωνικής κατάτμησης». Το brexit και οι τριγμοί που αυτό προκαλεί (στο οικοδόμημα όχι μόνο της Ε.Ε αλλά του ίδιου του κράτους της Μ. Βρετανίας) αποτελεί μια ενδιαφέρουσα αφορμή να στοχαστούμε πάνω σ’ αυτό το ζήτημα. Αυτή η μη θέαση της πραγματικότητας οδηγεί την παραδοσιακή αριστερά σε έναν αγωνιστικό βερμπαλισμό, πολύ χρήσιμο ίσως στα πεδία των διεκδικητικών αγώνων κάποιων τμημάτων των εργαζομένων του δημόσιου ή του ευρύτερου δημόσιου τομέα, χωρίς όμως να μπορεί να έρθει σε επαφή με τα νέα μέτωπα των κοινωνικών συγκρούσεων που ανοίγει η καπιταλιστική κρίση (π.χ. άνεργοι, αγώνες στα πεδία της κοινωνικής αναπαραγωγής και της αλληλεγγύης, συνεργατικά εγχειρήματα κ.λπ.) Η απόσυρσή της από αυτά τα πεδία/μέτωπα οδηγεί σε έναν ιδιόμορφο πολιτικό απομονωτισμό, με μοναδικό στόχο τη διατήρηση των κομματικών μηχανισμών.

Σ’ αυτή την παραδοσιακή Αριστερά κατά την γνώμη μου, όσο και αν ακούγεται οξύμωρο, θα πρέπει να εντάξουμε και όλα τα πειράματα της «Αριστερής διαχείρισης του κράτους», χωρίς να απαλείφουμε τις διαφοροποιήσεις τους. Η Αριστερή διαχείριση, ακριβώς επειδή αντιλαμβάνεται το κράτος ως ένα ουδέτερο εργαλείο ή στην καλύτερη περίπτωση ένα εργαλείο που θέλει κάποιες μετατροπές, αλλά και επειδή συνάμα δεν αντιλαμβάνεται την συμπληρωματικότητα κράτους και αγοράς, αναλαμβάνοντας την εξουσία είναι αναγκασμένη όχι απλά να μετατοπιστεί αλλά να μεταλλαχθεί στον σκληρό της πυρήνα αποδεχόμενη όχι μόνο το πλαίσιο του καπιταλισμού αλλά σιγά σιγά και το σκληρό του αξιακό πυρήνα.

Ας έρθουμε σ’ ένα τρίτο μέτωπο που ανοίγει το βιβλίο του Λιερού, το πιο ενδιαφέρον και το πιο ουσιαστικό –αν θέλετε- γιατί είναι ακριβώς πάνω σ’ αυτό το μέτωπο που θα ξεδιπλώσει τις λεπτές μα ουσιώδεις αποχρώσεις των θέσεων του για όσα περιγράφει ο τίτλος του βιβλίου, δηλαδή για τα κοινά, τις κοινότητες, την κοινοκτημοσύνη και τον κομμουνισμό.

Σ’ αυτό το μέτωπο -που έχει να κάνει με ό, τι προηγουμένως ονόμασα «εσωτερικό επίπεδο» της πολεμικής- ο Λιερός καταπιάνεται με την κριτική σε δυο σαφώς αντικαπιταλιστικά ρεύματα της εποχής μας, τον Αυτόνομο Μαρξισμό και το Μεταναρχισμό.

Αυτό που διακρίνει ο Λιερός σαν βασικό πρόβλημα σ’ αυτά τα δύο ρεύματα είναι η παραίτηση από το αίτημα για τον κομμουνισμό, από το αίτημα του ριζικού επαναστατικού μετασχηματισμού του κόσμου μας όπως τον ξέρουμε (γι’ αυτό το λόγο άλλωστε νομίζω ότι επέλεξε να βάλει την λέξη Κομμουνισμός στο τίτλο του βιβλίου του).

Δεν είναι τόσο ο ποροκεντρισμός (σ’ αυτό θα διαφωνήσω με τον συγγραφέα) στις θέσεις αυτών των δυο σύγχρονων ρευμάτων που γεννά την ανάγκη μιας συστηματικής κριτικής, όσο η αδυναμία να δουν τον καπιταλισμό σαν κάτι πολύ περισσότερο και πιο διευρυμένο από το Κεφάλαιο ή τις επιμέρους σχέσεις εκμετάλλευσης και κυριαρχίας.

Οι Αυτόνομοι Μαρξιστές βλέπουν τα κοινά ως ένα τρίπτυχο των πόρων, των κοινοτήτων που τους διαχειρίζονται και των σχέσεων που συγκροτούν βάση των κοινών. Αυτές οι σχέσεις διαφοροποιούν πολύ τη θέση των Αυτόνομων Μαρξιστών από αυτή της Όστρομ, αφού γίνονται αντιληπτές ως εν μέρει πραγμάτωση κομμουνιστικών σχέσεων και όχι ως αντιγραφή των ωφελιμιστικών οικονομικών σχέσεων όπως κάνει η Όστρομ. Παρόλα αυτά από τη θέαση και την κριτική τους απουσιάζει η κριτική του Καπιταλισμού ως ένα παγκόσμια διαρθρωμένο σύστημα πολιτικής κυριαρχίας.

Από την άλλη οι Μεταναρχικοί, μολονότι εντοπίζουν τις οριζόντιες εξωοικονομικές σχέσεις εντός των κοινοτήτων, δεν ασχολούνται καθόλου με το πώς αυτές μπορούν να συναρθρωθούν μεταξύ τους μ’ έναν τρόπο όχι εξωτερικό αλλά ουσιαστικό, πώς δηλαδή μπορούν να συγκροτήσουν τον «κοινό κόσμο».

Η κριτική του Λιερού είναι ότι μ’ αυτό τον τρόπο, έστω και άθελά τους, εισάγουν στοιχεία του φιλελευθερισμού και μετατοπίζονται ουσιωδώς από αυτό που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε σοσιαλιστική βάση του Αναρχικού και του Κομμουνιστικού ρεύματος: από αυτό που ο Μαρξ είχε περιγράψει ως ελευθερία (η ελευθερία μου όχι δεν σταματάει εκεί που αρχίζει η ελευθερία του άλλου, αλλά την προϋποθέτει) και ο Μπακούνιν και ο Κροπότκιν ως φύση του ανθρώπου (η μόνη φύση του ανθρώπου είναι ότι είναι ον κοινωνικό, δεν διανοείται άνθρωπος εκτός κοινωνίας).

Από εδώ αρχίζει και η σημαντική συμβολή του Λιερού στη συζήτηση περί κοινών, σαφώς κάτω από την επιρροή των θεωρητικών σχημάτων και θέσεων του Δημήτρη Κωτσάκη με τον οποίο τον συνδέει μια μακρά πολιτική σχέση. Προσπαθεί, λοιπόν, να διερευνήσει τα Κοινά πέρα από όλες τις προηγούμενες προσεγγίσεις: τα κοινά ως συστατικό όχι μόνο της κίνησης προς την κοινωνική χειραφέτηση, αλλά ως συστατικό κάθε ανθρώπινης κοινωνίας, ακόμα και του καπιταλισμού. Πέρα λοιπόν από αυτό που θα χαρακτηρίζαμε «a priori» κοινά ή τα κοινά ως πόρους, τα εξετάζει ως τρόπο και ταυτόχρονα πεδίο συγκρότησης της δημόσιας σφαίρας της κοινωνίας.

Ο Λιερός προσπαθεί -σε αντίθεση με την προσήλωση στο κράτος ή την αποδοχή του και τον περιορισμό του επαναστατικού πράττειν στα διάκενά του, δηλαδή σε μια σύζευξη της εξουσίας με την αντί εξουσία (μιας νέας στρατηγικής της «ειρηνικής συνύπαρξης)- να ανιχνεύσει τα περάσματα σε δυνατότητες πολλαπλών στρατηγικών που θα επιτρέπουν την συγκρότηση μιας ηγεμονικής αντιπαράθεσης με τον καπιταλισμό, την συγκρότηση ενός πραξιακού και σχεσιακού αντικαπιταλιστικού φαντασιακού.

Στο επίμετρο -που πρέπει να διαβαστεί με την ίδια προσοχή που απαιτεί και το κυρίως κείμενο του βιβλίου- ο Περτσάς ξεκινάει από μια κριτική στις θέσεις της Οστρομ, στις οποίες διακρίνει την πλήρη οικονομικοποίηση των κοινωνικών σχέσεων και μάλιστα σε πράξεις και κοινωνικές σχέσεις μη αγοραίων πολιτισμών και εποχών. Η εμμονή της Οστρόμ να βλέπει τα κοινά μέσα από το πρίσμα του κόστους συναλλαγής, επιτήρησης και επιβολής ανασυγκροτεί τον άνθρωπο ως homo economicus.

Το ζήτημα που απασχολεί τον Περτσά είναι ακριβώς εκείνο που αδυνατούν να θέσουν οι Αυτόνομοι Μαρξιστές όταν αντιλαμβάνονται τα κοινά μέσα στο τρίπτυχο των κοινών πόρων, των κοινοτήτων και των κοινωνικών σχέσεων που δημιουργούν τα κοινά. Αν και αυτό το τρίπτυχο καταφέρνει να διευρύνει αρκετά την αντίληψή μας για τα κοινά, δεν μας βοηθά να δούμε εκείνο το πεδίο της κοινωνικής ύπαρξης που υπάρχει πέρα από τις επιμέρους σχέσεις αυτών που δημιουργούν τα κοινά, δηλαδή το ζήτημα της συνολικής κοινωνικής θέσμισης.

Ο Περτσάς μας υπενθυμίζει ότι οι σχέσεις είναι πάντα κοινωνικά διαμεσολαβημένες, πράγμα που σημαίνει πως ενώ οι ίδιες θεσμίζουν, το κάνουν όντας και οι ίδιες θεσμισμένες από ένα πεδίο συναφές, που όμως βρίσκεται πέρα από αυτές. Η συμβολική επένδυση του τρόπου ύπαρξής τους εντός του κοινωνικού πεδίου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την νοηματοδότηση του κοινωνικού πράττειν και την συγκρότηση του κοινωνικού φαντασιακού.

Έτσι επιχειρεί να δώσει έναν νέο ορισμό στα κοινά προσεγγίζοντάς τα ως μια ειδικότερη μορφή πρακτικής, κοινωνικά και ιστορικά προσδιορισμένης. Τα κοινά στο στοχασμό του Περτσά γίνονται αντιληπτά ως ένας ειδικότερος «τρόπος να κάνεις τα πράγματα που γίνεται ο ίδιος φορέας αξιών, νοημάτων και σημασιών». Πρόκειται για έναν πραξιακό ορισμό που τοποθετεί την ύπαρξή τους μεταξύ υποκειμένου και αντικειμένου προσδιορίζοντας ταυτόχρονα τόσο το υποκείμενο της δράσης όσο και το αντικείμενο στο οποίο κατατείνει αυτή η δράση.

Η περίφραξη ως διαδικασία καταστροφής των κοινών -επισημαίνει ο Περτσάς- δεν πρέπει να κατανοείται μονοδιάστατα ως μεταβολή των σχέσεων ιδιοκτησίας, ως υπαγωγή της κοινής κτήσης στην ατομική ή κρατική ιδιοκτησία. Η καταστροφή του κόσμου των κοινών συμπεριλαμβάνει μια πολλαπλότητα παραγόντων και την μεταξύ τους συνάρθρωση. Αντίρροπα και η κίνηση για την αναδημιουργία τους δεν μπορεί να κινηθεί μόνο στην διάσταση που απορρέει από το καθεστώς ιδιοκτησίας και την αναδιανομή της παραγωγής, αλλά παράλληλα και στον άξονα που αφορά τις τεχνικές επιλογές ανάμεσα σε «σκληρές», συγκεντρωτικές -και επομένως μη ελέγξιμες κοινωνικά- τεχνολογίες και σε «μαλακές», αποκεντρωμένες, ήπιες και κοινωνικά ελεγχόμενες τεχνολογίες. Ο τρίτος άξονας, βάζοντας το ζήτημα της αλλοτρίωσης, οργανώνεται γύρω από το αίτημα της ικανοποίησης του προσώπου από τη δική του δραστηριότητα.

Αν η εμπορευματοποίηση είναι η μια κίνηση που διαλύει τον κόσμο των κοινών η συμπληρωματική της κίνηση είναι η διαχειριστική λογική. Αν η εμπορευματοποίηση μετατρέπει τα κοινά σε πόρους, ο τρόπος με τον οποίο σχετιζόμαστε με τους πόρους είναι η διαχείρισή τους. Στην εποχή μας όλοι διαχειριζόμαστε καταστάσεις, συναισθήματα, πρόσωπα και πράγματα, ξεχνώντας πολλές φορές ότι αυτή η διαχειριστική στάση φανερώνει έναν εξωτερικό και επιφανειακό δεσμό ως προς το αντικείμενο της διαχείρισης. Ο Περτσάς αναζητώντας έναν ριζοσπαστικό αντίποδα στην εργαλειακή λογική της διαχείρισης προτάσσει τον πρακτικό Λόγο. Ο πρακτικός Λόγος δεν ενδιαφέρεται για την εξωτερική συσχέτιση μέσων και σκοπών, αλλά επιδιώκει την καλλιέργεια αξιών και σημασιών στο εσωτερικό των ίδιων των πρακτικών, αναδεικνύοντας έτσι την συνάφεια μέσων και σκοπών.

Μια άλλη διάσταση για την κίνηση προς την κοινωνική χειραφέτηση, που θέτει στο επίμετρο του ο Περτσάς, είναι η επανεφεύρεση μορφών γνώσης που διασφαλίζουν μια κοινή γνωσιοθεωρητική βάση για την κοινή μας ύπαρξη, αυτό που ο ίδιος ονομάζει κοινή αίσθηση.

Με κανέναν τρόπο δεν υπονοείται εδώ μια ταυτόσημη πρόσληψη του κόσμου από διαφορετικούς ανθρώπους. Αντίθετα, όπως εμφατικά επισημαίνει, η κοινή αίσθηση προϋποθέτει και συνεπάγεται την πολλαπλότητα των ερμηνειών. Αυτό όμως που μας προσφέρει είναι την ικανότητα της επικοινωνίας των επιμέρους θεωρήσεων, την κοινή βάση, ώστε να μπορούν να κατανοούνται οι αντικρουόμενες απόψεις επί των ίδιων φαινομένων.

Τέλος, και ίσως το πιο σημαντικό που έχει να προσφέρει το επίμετρο του Περτσά στην συζήτηση περί κοινών, επισημαίνεται η αδιάρρηκτη σχέση ανάμεσα στους κόσμους των κοινών με τον κοινό κόσμο. Οι κόσμοι που συγκροτούν τα κοινά, οι κοινότητες που συγκροτούνται γύρω από τις πολύπλευρές πρακτικές των κοινών, δεν αποτελούν μια εξαρθρωμένη πολλαπλότητα κόσμων που βρίσκονται σε μια εξωτερική σχέση μεταξύ τους, που αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως κάτι το ξεχωριστό. Αντίθετα συνέρχονται και αλληλεπιδρούν με τη γενική κοινωνική θέσμιση, με τον τρόπο που υπάρχει μια κοινωνία εν γένει, με τον κοινό κόσμο. Η κοινότητα ή ο κόσμος των κοινών δεν είναι απλά ένα «συλλογικό άτομο» της φιλελεύθερης θεώρησης.

Γι’ αυτό και στην πολιτική θέση του Περτσά ο λόγος περί κοινών ή κοινού κόσμου δεν μπορεί να γίνει κατανοητός ως ένα κοινωνικό υποσύστημα ενός ευρύτερου κοινωνικού συστήματος, δηλαδή ως μια υποκουλτούρα ή ως ένας «τρίτος τομέας».

This page has not been translated into Norsk yet.

This page can be viewed in
English Italiano Deutsch

Front page

Strike in Cachoeirinha

(Bielorrusia) ¡Libertad inmediata a nuestro compañero Mikola Dziadok!

DAF’ın Referandum Üzerine Birinci Bildirisi:

Cajamarca, Tolima: consulta popular y disputa por el territorio

Statement on the Schmidt Case and Proposed Commission of Inquiry

Aodhan Ó Ríordáin: Playing The Big Man in America

Nós anarquistas saudamos o 8 de março: dia internacional de luta e resistência das mulheres!

Özgürlüğümüz Mücadelemizdedir

IWD 2017: Celebrating a new revolution

Solidarité avec Théo et toutes les victimes des violences policières ! Non à la loi « Sécurité Publique » !

Solidaridad y Defensa de las Comunidades Frente al Avance del Paramilitarismo en el Cauca

A Conservative Threat Offers New Opportunities for Working Class Feminism

De las colectivizaciones al 15M: 80 años de lucha por la autogestión en España

False hope, broken promises: Obama’s belligerent legacy

Primer encuentro feminista Solidaridad – Federación Comunista Libertaria

Devrimci Anarşist Tutsak Umut Fırat Süvarioğulları Açlık Grevinin 39 Gününde

The Fall of Aleppo

Italia - Ricostruire opposizione sociale organizzata dal basso. Costruire un progetto collettivo per l’alternativa libertaria.

Recordando a César Roa, luchador de la caña

Prison Sentence to Managing Editor of Anarchist Meydan Newspaper in Turkey

Liberación de la Uma Kiwe, autonomía y territorio: una mirada libertaria para la comprensión de la lucha nasa

Misunderstanding syndicalism

American Anarchist and Wobbly killed by Turkey while fighting ISIS in Rojava

Devlet Tecavüzdür

Ελλάδα / Τουρκία / Κύπρος | Λαϊκοί Αγώνες | gr

Sat 29 Apr, 03:47

browse text browse image

16107235_404999109843119_6363508147479059983_o.jpg imageΗ στέγαση είναι κοι&... 17:54 Thu 19 Jan by “δυσήνιος ίππος” 0 comments

Ο μόνος εναλλακτικός δρόμος είναι η αλληλεγγύη και οι κοινωνικοί και ταξικοί αγώνες. Οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, οι άνεργοι, οι νεολαίοι να πάρουμε τη ζωή στα χέρια μας, να οργανωθούμε και να αγωνιστούμε συλλογικά, αυτοοργανωμένα και αδιαμεσολάβητα, σε κάθε κοινωνικό και εργασιακό χώρο, στα σχολεία και τις σχολές, στους χώρους δουλειάς, στις γειτονιές και στους δρόμους.

kladikiigeias.jpg imageΚάτω τα χέρια από τη... 19:09 Tue 03 Jan by Αναρχοσυνδικαλιστική Πρωτοβουλία Ροσινάντε - Κ_ 0 comments

Εν μέσω εορταστικής περιόδου, ανακοινώθηκε ότι επίκειται η υπογραφή σύμβασης μεταξύ των παρόχων υπηρεσιών ειδικής αγωγής –του ιδιωτικού τομέα– και του ΕΟΠYΥ, με την εν λόγω σύμβαση να συνιστά προϋπόθεση για την κάλυψη των σχετικών δαπανών εκ μέρους του Κράτους, από 1/1/2017. Πρόκειται για την επόμενη αιφνιδιαστική κίνηση Κράτους και Κεφαλαίου, στην κατεύθυνση επίτασης της οικονομικής αφαίμαξης και της πολύπτυχης εξαθλίωσης της εργατικής τάξης, με μοναδικό γνώμονα τη διαφύλαξη των κερδών της καθεστηκυίας τάξης και με φόντο την οικονομική κρίση.

teliki731x1024.jpg imageΟ χειμώνας της εκμε&... 15:25 Fri 23 Dec by Αναρχική Ομάδα Πυρανθός Αναρχική συλλογικότητα 0 comments

Εμείς, όντας κομμάτι των εκμεταλλευόμενων, φύσει και θέσει, θεωρούμε αναγκαίο τον αγώνα ενάντια στην επέλαση κράτους και αφεντικών και στην υποτίμηση των ζωών μας. Γι αυτό και θα αντιταχθούμε σε οποιαδήποτε απόπειρα υπονόμευσης κοινωνικών κεκτημένων. Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι, όσο υπάρχει κράτος και καπιταλισμός, οι όποιες κατακτήσεις θα παραμένουν μερικές, πρόσκαιρες και επισφαλείς. Μονόδρομος λοιπόν, για την απελευθέρωση μας, είναι η καταστροφή τους.

plistiriasmoi.jpg imageΣτέγαση κοινωνικό &#... 17:24 Wed 23 Nov by Αναρχική Ομοσπονδία 0 comments

Μέσα στο σεληνιακό τοπίο της ελληνικής πραγματικότητας, έτσι όπως διαμορφώθηκε, στην περίοδο της καπιταλιστικής κρίσης, από τις δεξιές-αριστερές κυβερνήσεις και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η εκστρατεία αφαίμαξης του κοινωνικού πλούτου βάζει άλλον έναν στόχο: τη στέγαση. Μετά από την ολομέτωπη επίθεση κράτους και κεφαλαίου στην εργασία, την αγροτική παραγωγή, την ασφάλιση, τις κοινωνικές ελευθερίες, το περιβάλλον και τα κοινωνικά αγαθά, θέτουν στο στόχαστρο τους ένα από τα ελάχιστα εναπομείναντα υλικά στηρίγματα της εργατικής τάξης και των καταπιεσμένων.

cropped1235211_1395320964060902_189045043_n.jpg imageΤότε, τώρα, πάντα κάτ... 18:12 Wed 16 Nov by Συλλογικότητα για τον κοινωνικό αναρχισμό Μαύρ_ 0 comments

Η 17 Νοέμβρη έρχεται για να μας υπενθυμίσει τι; Μήπως το νόημα ή το μήνυμα έχει εκλείψει; Οι λόγοι δεν υπάρχουν; Οι εξεγέρσεις δε γίνονται με στημένα ραντεβού θα πει κάποιος.Ωστόσο ένα κίνημα που λησμονεί την ιστορία του, φαίνεται να είναι ανίκανο να συνδέσει τη παρελθούσα αγωνιστική παρακαταθήκη με τη μελλοντική ελπίδα, την διακαή προσδοκία ότι αυτός ο κόσμος αλλάζει. Η διαδήλωση αυτή μπορεί να έχει χαρακτήρα ενθύμησης και μνήμης, αλλά πάνω από όλα έχει χαρακτήρα επικαιροποίησης. Επίκαιρο λοιπόν παραμένει το νόημα των κοινωνικών και εργατικών εξεγέρσεων ενάντια στην τυραννία και τη βαρβαρότητα της εξουσίας. Επίκαιρο, γιατί ακριβώς η βαρβαρότητα είναι εδώ.

14720396_363952487275657_4097141064821065369_n.jpg imageΠάτρα: Ενάντια στου&... 15:43 Fri 04 Nov by αναρχική ομάδα “δυσήνιος ίππος 0 comments

Για μια ακόμα Τετάρτη πραγματοποιήθηκε το μεσημέρι της Τετάρτης 2 Νοέμβρη η καθιερωμένη συγκέντρωση μπροστά στο Ειρηνοδικείο Πατρών με στόχο την αποτροπή των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας. Δεκάδες άνθρωποι μαζεύτηκαν και παρά τις προθέσεις κάποιων συμβολαιογράφων να μπουν στην αίθουσα, κάτι τέτοιο αποφεύχθηκε από την αποφασιστική παρουσία του κόσμου.

plistiriasmoi1.jpg imageΗ στέγαση είναι κοι&... 03:09 Wed 02 Nov by Ελευθεριακή Πρωτοβουλία Θεσσαλονίκης 0 comments

Μέσα στο σεληνιακό τοπίο της ελληνικής πραγματικότητας, έτσι όπως διαμορφώθηκε, στην περίοδο της καπιταλιστικής κρίσης, από τις δεξιές-αριστερές κυβερνήσεις και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η εκστρατεία αφαίμαξης του κοινωνικού πλούτου βάζει άλλον έναν στόχο: τη στέγαση. Μετά από την ολομέτωπη επίθεση κράτους και κεφαλαίου στην εργασία, την αγροτική παραγωγή, την ασφάλιση, τις κοινωνικές ελευθερίες, το περιβάλλον και τα κοινωνικά αγαθά, θέτουν στο στόχαστρο τους ένα από τα ελάχιστα εναπομείναντα υλικά στηρίγματα της εργατικής τάξης και των καταπιεσμένων

2015_kinitopoiiseis_nerodenpoleitai.jpg imageΣε ποιόν ανήκει το ν... 16:35 Tue 18 Oct by Χειρονομία –Αντιεξουσιαστική Κίνηση 0 comments

Καλούμε την γιαννιώτικη κοινωνία σε ανοιχτή εκδήλωση – συζήτηση γύρω από τα ζητήματα των υδάτων, το Σάββατο, 22 Οκτώβρη, στις 20.00 στον Ε.Κ.Χ. Αλιμούρα (Γ. Ελιγιά 20). Θα μιλήσουν οι Νίκος Ιωάννου (Πανελλαδική Κίνηση ενάντια στην εκτροπή του Αχελώου), Γιάννης Παπαδημητρίου (Επιτροπή Προστασίας του Αράχθου) και μέλη της Κίνησης Πολιτών Πηλίου για το Νερό.

plistiriasmoi.jpg imageΚάτω τα χέρια από τη... 04:31 Mon 17 Oct by Αναρχική Ομοσπονδία 0 comments

Ως Αναρχική Ομοσπονδία, κομμάτι των εκμεταλλευόμενων και καταπιεσμένων, θα παλέψουμε μαζί με την τάξη μας με κάθε μέσο. Θα είμαστε εκεί, στα ειρηνοδικεία, τους δρόμους, τις γειτονιές, απέναντι στους δικαστές, τους τραπεζικούς αντιπροσώπους και τους μάνατζερ των επενδυτικών funds, σε φυσική αντιπαράθεση αν χρειαστεί με τους ένστολους προστάτες τους· με τους φτωχούς, τους άνεργους, τους εργαζόμενους, τους καταπιεσμένους, με τους εκμεταλλευόμενους ενάντια στο κράτος και το κεφάλαιο.

final_logo2.png imageΗ στέγαση είναι κοι&... 04:01 Wed 12 Oct by Αναρχική Ομοσπονδία - Περιφέρεια Αθήνας 0 comments

Μέσα στο σεληνιακό τοπίο της ελληνικής πραγματικότητας, έτσι όπως διαμορφώθηκε, στην περίοδο της καπιταλιστικής κρίσης, από τις δεξιές-αριστερές κυβερνήσεις και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η εκστρατεία αφαίμαξης του κοινωνικού πλούτου βάζει άλλον έναν στόχο: τη στέγαση. Μετά από την ολομέτωπη επίθεση κράτους και κεφαλαίου στην εργασία, την αγροτική παραγωγή, την ασφάλιση, τις κοινωνικές ελευθερίες, το περιβάλλον και τα κοινωνικά αγαθά, θέτουν στο στόχαστρο τους ένα από τα ελάχιστα εναπομείναντα υλικά στηρίγματα της εργατικής τάξης και των καταπιεσμένων.

more >>

imageΕνάντια Στο Τέλος Τ&... Apr 22 by Συνέλευση για την Κυκλοφορία των Αγώνων 0 comments

Η επικείμενη εισαγωγή του ηλεκτρονικού εισιτηρίου στα ΜΜΜ της Αθήνας και οι αντιδράσεις που ήδη υπάρχουν φαίνεται να ανοίγουν ξανά στο δημόσιο διάλογο το θέμα των μεταφορών στη μητρόπολη. Στις παρακάτω γραμμές θα προσπαθήσουμε να βάλουμε κάποιους προβληματισμούς που αφορούν κυρίως στο πώς έχει αντιδράσει μέχρι στιγμής ο πολιτικά οργανωμένος κόσμος και λιγότερο το ποιές είναι ακριβώς οι παράμετροι της σχεδιαζόμενης αναδιάρθρωσης στα ΜΜΜ. Στόχος μας είναι να συνεισφέρουμε στην αποτελεσματικότητα του αγώνα για το μπλοκάρισμα της αναδιάρθρωσης.

imageΜε τους εργάτες ή με... Oct 14 by Anti-systemic 0 comments

Μα πάνω απ’ όλα, θα πρέπει να έχουμε κατά νου ότι η ροπή προς την κοινωνική απελευθέρωση δεν εκδηλώνεται κατ’ ανάγκη με θετικό τρόπο, με την έννοια του συνειδητού προσανατολισμού ενός κοινωνικού υποκειμένου προς την αναρχία και τον κομμουνισμό, αλλά εκφράζεται περισσότερο με αρνητικούς όρους. Πρωτίστως σαν ρήξη με αυτό που υπάρχει και σαν δυνατότητα για την αυτοθέσμιση της κοινωνίας που διαφαίνεται στη μορφή και το περιεχόμενο των μέσων πάλης που είναι υποχρεωμένο να επιστρατεύσει το προλεταριάτο ως κοινωνική υπο-ολότητα για να διασφαλίσει την αναπαραγωγή του μέσα σε ένα εχθρικό, για τις δικές του δυνάμεις, κοινωνικό περιβάλλον.

imageΜε τους εργάτες ή με... Oct 13 by Anti systemic 0 comments

Σίγουρα, οι συνθήκες απόλυτης ένδειας και ο καθολικός ταξικός αποκλεισμός από τις θεσμοποιημένες πηγές εξουσίας, που επιβάλλεται στους άπορους, συνιστούν την αναγκαία συνθήκη για τον συνολικό ετεροκαθορισμό των υποδεέστερων κοινωνικών στρωμάτων από τις ελίτ που συγκεντρώνουν στα χέρια τους όλες τις μορφές δύναμης. Θα μπορούσαμε εδώ να αναφερθούμε στον διαχωρισμό που έκανε ο Γουστάβ Λεμπόν ανάμεσα στις «τακτικές συγκροτημένες ομάδες, σε εκείνο το τμήμα του λαού που υπόκειται σε καθορισμένους νόμους και κανόνες» και σε κάποιες «μεταβατικές και άτακτες μερίδες λαού» που δεν φαίνεται να γνωρίζουν τη θέση τους στο πλαίσιο της ιεραρχικής κοινωνικής ολότητας

imageΑσφαλιστικό, συγκυ&#... Mar 17 by Συνέλευση αναρχικών-κομμουνιστών 0 comments

Η αναδιάρθρωση του ασφαλιστικού συστήματος οφείλει να ερμηνευτεί από τις προλεταριακές δυνάμεις μέσα από τις πραγματικές-ταξικές του διαστάσεις, ως επιστέγασμα δηλαδή της εργασιακής αναδιάρθρωσης που επιχειρείται στα πλαίσια της συνολικότερης διαχείρισης της κρίσης του καπιταλισμού και της ειδικότερης μνημονιακής της έκφρασης στην Ελλάδα. —- Αντιλαμβανόμενοι, λοιπόν, το ασφαλιστικό ζήτημα ως αιχμή της ταξικής επίθεσης που εξαπολύουν τα διεθνή και ντόπια αφεντικά εδώ και έξι χρόνια στα εργαζόμενα-λαϊκά στρώματα, είμαστε υποχρεωμένοι όχι μόνο να σταθούμε μακριά από οποιαδήποτε συζήτηση περί λύσης για τη ‘’μη βιωσιμότητα’’ των ασφαλιστικών ταμείων, αλλά και να την αποδομήσουμε ως μια συζήτηση ταξικά χρωματισμένη προς όφελος των αφεντικών.

imageΗ αριστερά στην εξο&... Oct 16 by Γρηγόρης Τσιλιμαντός 0 comments

*Ομιλία από την εκδήλωση της Αντιεξουσιαστικής Κίνησης : “Η Αριστερά στην εξουσία και η απάντηση των κοινωνικών κινημάτων”, που έλαβε χώρα στις 16 Ιουνίου 2015, στο Nosotros (Θεμιστοκλέους 66, Εξάρχεια).

more >>

imageΗ στέγαση είναι κοι&... Jan 19 0 comments

Ο μόνος εναλλακτικός δρόμος είναι η αλληλεγγύη και οι κοινωνικοί και ταξικοί αγώνες. Οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, οι άνεργοι, οι νεολαίοι να πάρουμε τη ζωή στα χέρια μας, να οργανωθούμε και να αγωνιστούμε συλλογικά, αυτοοργανωμένα και αδιαμεσολάβητα, σε κάθε κοινωνικό και εργασιακό χώρο, στα σχολεία και τις σχολές, στους χώρους δουλειάς, στις γειτονιές και στους δρόμους.

imageΚάτω τα χέρια από τη... Jan 03 0 comments

Εν μέσω εορταστικής περιόδου, ανακοινώθηκε ότι επίκειται η υπογραφή σύμβασης μεταξύ των παρόχων υπηρεσιών ειδικής αγωγής –του ιδιωτικού τομέα– και του ΕΟΠYΥ, με την εν λόγω σύμβαση να συνιστά προϋπόθεση για την κάλυψη των σχετικών δαπανών εκ μέρους του Κράτους, από 1/1/2017. Πρόκειται για την επόμενη αιφνιδιαστική κίνηση Κράτους και Κεφαλαίου, στην κατεύθυνση επίτασης της οικονομικής αφαίμαξης και της πολύπτυχης εξαθλίωσης της εργατικής τάξης, με μοναδικό γνώμονα τη διαφύλαξη των κερδών της καθεστηκυίας τάξης και με φόντο την οικονομική κρίση.

imageΟ χειμώνας της εκμε&... Dec 23 0 comments

Εμείς, όντας κομμάτι των εκμεταλλευόμενων, φύσει και θέσει, θεωρούμε αναγκαίο τον αγώνα ενάντια στην επέλαση κράτους και αφεντικών και στην υποτίμηση των ζωών μας. Γι αυτό και θα αντιταχθούμε σε οποιαδήποτε απόπειρα υπονόμευσης κοινωνικών κεκτημένων. Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι, όσο υπάρχει κράτος και καπιταλισμός, οι όποιες κατακτήσεις θα παραμένουν μερικές, πρόσκαιρες και επισφαλείς. Μονόδρομος λοιπόν, για την απελευθέρωση μας, είναι η καταστροφή τους.

imageΣτέγαση κοινωνικό &#... Nov 23 0 comments

Μέσα στο σεληνιακό τοπίο της ελληνικής πραγματικότητας, έτσι όπως διαμορφώθηκε, στην περίοδο της καπιταλιστικής κρίσης, από τις δεξιές-αριστερές κυβερνήσεις και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η εκστρατεία αφαίμαξης του κοινωνικού πλούτου βάζει άλλον έναν στόχο: τη στέγαση. Μετά από την ολομέτωπη επίθεση κράτους και κεφαλαίου στην εργασία, την αγροτική παραγωγή, την ασφάλιση, τις κοινωνικές ελευθερίες, το περιβάλλον και τα κοινωνικά αγαθά, θέτουν στο στόχαστρο τους ένα από τα ελάχιστα εναπομείναντα υλικά στηρίγματα της εργατικής τάξης και των καταπιεσμένων.

imageΤότε, τώρα, πάντα κάτ... Nov 16 0 comments

Η 17 Νοέμβρη έρχεται για να μας υπενθυμίσει τι; Μήπως το νόημα ή το μήνυμα έχει εκλείψει; Οι λόγοι δεν υπάρχουν; Οι εξεγέρσεις δε γίνονται με στημένα ραντεβού θα πει κάποιος.Ωστόσο ένα κίνημα που λησμονεί την ιστορία του, φαίνεται να είναι ανίκανο να συνδέσει τη παρελθούσα αγωνιστική παρακαταθήκη με τη μελλοντική ελπίδα, την διακαή προσδοκία ότι αυτός ο κόσμος αλλάζει. Η διαδήλωση αυτή μπορεί να έχει χαρακτήρα ενθύμησης και μνήμης, αλλά πάνω από όλα έχει χαρακτήρα επικαιροποίησης. Επίκαιρο λοιπόν παραμένει το νόημα των κοινωνικών και εργατικών εξεγέρσεων ενάντια στην τυραννία και τη βαρβαρότητα της εξουσίας. Επίκαιρο, γιατί ακριβώς η βαρβαρότητα είναι εδώ.

more >>
© 2005-2017 Anarkismo.net. Unless otherwise stated by the author, all content is free for non-commercial reuse, reprint, and rebroadcast, on the net and elsewhere. Opinions are those of the contributors and are not necessarily endorsed by Anarkismo.net. [ Disclaimer | Privacy ]