Οι «απολίτιστοι» εχθροί της «πολιτισμένης» Δύσης

Διεθνή | Ιμπεριαλισμός / Πόλεμος | Γνώμη / Ανάλυση Monday January 08, 2007 18:21 by Κώστας Δεσποινιάδης kdespiniadis at yahoo dot gr

Η επιχείρηση κατασκευής του εχθρού

Κείμενο που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Παρασκήνιο" στις 5 Ιανουαρίου 2007. Α΄ Μέρος.

Είναι αλήθεια πως όποια οπτική κι αν έχουμε για την ιστορία, όποια κοσμοαντίληψη κι αν υιοθετούμε, είναι δύσκολο να διαφωνήσουμε με τη φράση του Χέγκελ ότι «η παγκόσμια ιστορία είναι μια απέραντη κοιλάδα σπαρμένη με κόκαλα». Αυτό που ονομάζουμε «πόλεμο», παρότι αλλάζει συνεχώς ο τρόπος με τον οποίο διεξάγεται, δεν έπαψε ποτέ να μαστίζει τις ανθρώπινες κοινωνίες και να «σπέρνει» στο διάβα του με κόκαλα την απέραντη κοιλάδα της ανθρώπινης ιστορίας.

Είναι επίσης αλήθεια πως ένας μανιχαϊσμός βαθιά ριζωμένος στις κοινωνίες μας κάνει πάντοτε τις δυο αντιμαχόμενες πλευρές να θεωρούν τον εαυτό τους ως την απόλυτη ενσάρκωση του «καλού», και ταυτόχρονα τους αντιπάλους τους ως την απόλυτη ενσάρκωση του «κακού». Η θεολογικού τύπου ρητορεία περί «καλού» και «κακού», «σκότους» και «φωτός» δεν κάνει τίποτα άλλο παρά να καλύπτει την ωμή αλήθεια: ότι αυτό που διακυβεύεται είναι τεράστια γεωστρατηγικά και οικονομικά συμφέροντα· κοντολογίς το ποιος θα είναι το αφεντικό του πλανήτη.

Η εποχή μας δεν θα μπορούσε βέβαια να αποτελεί εξαίρεση. Πριν καλά καλά τελειώσει ο Ψυχρός Πόλεμος, κι ενώ οι κλυδωνισμοί στο Ανατολικό Μπλοκ προοιώνιζαν την οριστική του κατάρρευση, η Δύση έσπευσε να δημιουργήσει τον καινούργιο της συλλογικό εχθρό -το απόλυτο «κακό»- αυτό που στη δυτική ρητορεία υποδηλώνεται κάτω από τη θολή γενίκευση που ακούει στο όνομα «Ισλάμ».

Το χτύπημα στους Δίδυμους Πύργους δεν είναι βέβαια η απαρχή αυτού του φαινομένου, είναι μάλλον η αποκορύφωσή του και ο εγκαινιασμός μιας περιόδου κατά την οποία αυτό που αποτελούσε θέμα συζήτησης και επεξεργασίας στα δυτικά think tank δόθηκε σε εκλαϊκευμένη μορφή, ιδανικό για μαζική κατανάλωση. Αν θέλουμε να αναζητήσουμε τις αρχές του, πρέπει μάλλον να πάμε -πιο πίσω και απ’ την εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ- στη δεκαετία του ’70, όταν οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες του ΟΠΕΚ έδειξαν ότι θέλουν να ορθώσουν το ανάστημά τους απέναντι στη μονοπωλιακή ισχύ που η Δύση θεωρούσε αποκλειστικό της προνόμιο.

Η κατασκευή όμως ενός Εχθρού σε πλανητικό επίπεδο είναι κάτι που απαιτεί πολυδιάστατη και πολυεπίπεδη δράση, η οποία ξεκινά από τις περίτεχνες γεωστρατηγικές αναλύσεις ακαδημαϊκών διανοουμένων και καταλήγει στις χολιγουντιανές υπερπαραγωγές. Για την ιστορία (αλλά και για λόγους σημειολογικούς) ας αναφέρουμε ότι στην Ελλάδα ο πρώτος που έκανε λόγο κάπως συγκροτημένα για «Ισλαμικό φανατισμό και (τον εξ αυτού) κίνδυνο για την Ελλάδα» ήταν ο πολύς Ανδρέας Ανδριανόπουλος, το 1989, με το ομότιτλο βιβλίο του (εκδ. Libro) αποδεικνύοντας στα δικά μου μάτια δύο πράγματα:

Πρώτον, ότι δεν πρόκειται για μια διαμάχη πολιτισμικής υφής, για μια σύγκρουση πολιτισμών (όπως έσπευσε να την χαρακτηρίσει ο Χάντιγκτον), αλλά για ένα ωμό παιχνίδι συσσώρευσης οικονομικής και στρατιωτικής δύναμης (που αναπόφευκτα οδηγεί σε ολοκληρωτισμούς, μη γελιόμαστε) και γι’ αυτό σε ολόκληρο τον κόσμο οι απολογητές αυτού ακριβώς του συστήματος υπερσυσσώρευσης οικονομικής και στρατιωτικής δύναμης, που ακούει στο «αθώο» όνομα νεοφιλελευθερισμός, αποτέλεσαν την εμπροσθοφυλακή του εργοστασίου νοημάτων που παράγει «εχθρούς» και «απολίτιστους».

Και δεύτερον, ότι η νεοφιλελεύθερη ρητορική περί πολυπολιτισμικότητας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δικαιώματος στη διαφορά στα χείλη αυτών των απολογητών του δυτικού συστήματος καταντά κενό γράμμα (αν όχι γκροτέσκο αστείο) όταν το μόνο «δικαίωμα» και κοινό χαρακτηριστικό που αναγνωρίζουν στους απόκληρους του πλανήτη (ανεξαρτήτως χρώματος, φυλής και θρησκείας, είναι η αλήθεια –πιστοί και στο «αντιρατσιστικό» τους προσωπείο) είναι το «δικαίωμά» τους να είναι αιωνίως υπό εκμετάλλευση. Υ. Γ. (Για κάποια απ’ τα ζωτικά ψέματα του ιδεολογήματος αυτού –που συνοψίζεται κατά τη γνώμη μου στον τίτλο του παρόντος κειμένου- θα μιλήσουμε τις επόμενες εβδομάδες)