user preferences

New Events

Rusya / Ukrayna / Beyaz Rusya

no event posted in the last week

Grnşn Altında: Rus Devrimine Tanıklık

category rusya / ukrayna / beyaz rusya | tarih | opinion/analysis author Wednesday September 10, 2008 03:53author by Emma Goldmanauthor email miasnikov at gmail dot com Report this post to the editors

Emma Goldman'ın ilk basımı 1923 yılında yapılan Rusya'daki Hayal Kırıklığım adlı kitabının 12. blmdr.
emmayng2.jpg

evirenin Notu: evirenin metine yaptığı eklemeler, aıklamalar vb, [...] ile gsterilmiştir.

İki haftadan beridir dinlemekte olduğum dehşetli hikye, adeta bir fırtına gibi stme kt. Hayatım boyunca inandığım, ok istediğim ve başkalarının faydası iin uğraştığım devrim bu muydu; yoksa onun bir karikatr myd --benimle alay etmeye ve dalga gemeye gelen irkin bir canavar mı? Altı ay boyunca karşılaştığım Komnistler -- fedakr, alışkan ve yce ideallerle dolu o erkek ve kadınlar-- sulandıkları gibi ihanet edebilecek ve dehşetli şeyleri yapabilecek nitelikte kişiler mi? Zinoviev, Radek, Zorin, Ravitch ve tanıştığım pek ok diğerleri --lksel bir yalan uğruna, lekeleyip, eziyet edip, ldrebilirler mi? Ama yleyse --Rusya'da idam cezasının kaldırıldığını bana syleyen Zorin değil miydi? Ve yine varışımın hemen ertesinde, yeni kararnamenin yrrlğe girdiğinin gecesinde yzlerce insanın kurşuna dizildiğini, yani işin doğrusu eka'nın kurşuna dizmelerin hi sonlanmadığını ğrendim.

Yani, arkadaşlarım eka'nın yaptığı işkencelerden bahsederlerken abartmıyorlarmış, diğer kaynaklardan da ğrendim. Petrograd hapishanelerindeki dehşetli koşullar hakkındaki şikayetler o kadar fazlalaşmıştı ki, Moskova durumdan haberdar edilmişti. Bir eka mfettişi soruşturma iin geldi. Konuşmaktan korkan mahkmlara dokunulmazlık sz verilmişti. Ancak mfettişin gitmesinin zerinden ok gememişti ki, eka'nın yaptığı vahşetten szn hi sakınmadan bahseden gen bir mahkm hcresinden dışarı ıkarıldı ve acımasızca dvld.

Peki Zorin neden yalanlara başvurdu? Benim uzun sre karanlıkta kalmayacağımı şphesiz ki biliyordu. Ve sonra, Lenin aynı yntemlerin sulusu değil miydi? "Hapishanelerimizde dşnce anarşistleri yok" diye bana gvence vermişti. Ama o bunları sylerken, ok sayıda Anarşist Moskova ve Petrograd ve diğer pek ok Rus şehrindeki hapishanelere doldurulmuştu. Mayıs 1920'de ok sayıda [anarşist] Petrograd'da tutuklandı; aralarında birisi 17 diğeri 19 yaşında olan iki gen kız da vardı. Mahkmlardan hibirisi karşı-devrimci hareketlerden sulanmadı: onlar (Lenin'in tabiriyle) "Dşnce anarşisti"ydiler. Pek oğu Sosyalist Cumhuriyet'in fabrikalarındaki dehşetli koşullara dikkat eken 1 Mayıs manifestosunu yayınlayanlardandı. Henz yrrlğe girmiş olan "emek defteri"ne [ing. labour book] karşı el bildirileri dağıtan iki gen kız tutuklanmıştı.

Emek defteri, Bolşevikler tarafından en byk Komnist başarılardan birisi olarak ilan edildi. Bu eşitliği sağlayacak ve asalaklığı ortadan kaldırılacaktı, yle iddia ediliyordu. Aslında emek defteri, arlık rejiminde fahişelere verilen sarı kağıt benzeri bir şeydi. Bir kimsenin attığı her adım kaydediliyordu ve o olmadan da bir adım bile atılamıyordu. Sahibini işine, yaşadığı şehre, oturduğu odaya bağlı kılıyordu. Bir kimsenin siyasi inancını ve partiye bağlılığını ve ka defa tutuklandığını [stne] kaydedilmişti. Kısacası, bir sarı kağıt. Bazı Komnistler bile bu aşağılayıcı keşfe ierlemişlerdi. Bunu protesto eden anarşistler eka tarafından tutuklandılar. Konuyla ilgili olarak bazı nde gelen Komnistlere başvurulunca, Lenin'in "Dşnce anarşistleri hapishanelerimizde" lafını tekrarlayıp duruyorlardı.

Komnistlerden nur yağıyordu. Hepsi amacın araları mubah kıldığına inanıyor gzkyordu. Radek'in nc Enternasyonal'in ilk yıldnmnde, dinleyicilerine "Komnizmin Amerika'daki olağanst yayılışından" bahsettiği bildiriyi hatırlıyorum. "Amerikan hapishanelerinde elli bin Komnist var" diye hiddetle bağırıyordu. "Hepsi Komnist olan, onsekizindeki gen kız Molly Stimer ve erkek arkadaşları, Komnist faaliyetleri yznden Amerika'dan sınırdışı edildiler". O zamanlar Radek'in yanlış bilgilendirmiş olduğunu dşnmştm. Ancak yine de bu gibi ifadeleri kullanmadan nce gereklerden emin olmaya uğraşmaması bana garip gelmişti. Sahtekardılar ve Molly Stimer ile Anarşist yoldaşlarına karşı yapılan bu hakaret, onların Amerikan pltokrasisinin ellerinden ektikleri adaletsizliğin stne eklendi.

Getiğimiz aylar boyunca Komnist psikolojiyle olduğu kadar Bolşeviklerin kuram ve yntemleriyle de bir nebze aşina olacak kadar şey grdm ve işittim. Mahnoya karşı olan ikiyzl tavırları, eka'nın uyguladığı vahşetler ve Zorin'in yalanları hakkındaki hikayeler artık şaşırtmıyordu beni. Komnistlerin, Cizvit forml olan amaca giden her yol mubahtır formlne rtk bir şekilde inandıklarının farkına vardım. Aslında, bu forml yceltiyorlar. Yeni bir toplumsal dzenin temelleri olarak ileri srlen insan yaşamının değerine, karakterin niteliğine, devrimci btnlğn nemine dair herhangi bir neri; devrimci proje iinde hibir yeri olmayan "burjuvazi duygusallığı" olarak reddediliyordu. Bolşevikler aısından ama Komnist bir Devlet idi veya szde Proletarya Diktatrlğ. Bu amaca doğru giden her şey haklı ve devrimciydi. Bu nedenle Leninler, Radekler ve Zorinler olduka tutarlıydılar. İmanlarının yıkılmazlığını inanarak, kendilerini tamamıyla buna adayarak, aynı anda hem kahramanca hem de alaka davranabiliyorlardı. Sadece ringa balığı ve ayla gnde yirmi saat alışabiliyor ve masum erkek ve kadınların boğazlanması emredebiliyorlardı. Zaman zaman ise cinayetlerini bir "yanlış anlama"ymışasına davranarak gizlemeyi amalıyorlardı; nihayetinde amalar aralı haklı kılmıyor muydu? İşkence yapabiliyor ve sonra da soruşturmaları engelleyebiliyorlardı; yalan syleyebiliyor ve iftira atabiliyorlardı ve yine de kendilerini idealist olarak niteliyorlardı.Kısacası, devrimci bakış aısından her şeyin yasal ve doğru olduğuna; diğer herhangi bir politikanın zayıf, duygusal veya Devrim'e ihanet [etmek demek] olduğuna kendilerini ve diğer herkesi inandırabiliyorlardı.

Bir vesileyle, burjuvazi kkenli olsalar bile nihayetinde birer insan oldukları ve fiziki sağlıklarının dikkate alınması konusunda ısrar ederek, narin kadınların sokaklardaki karı kreklemeye zorlanmasındaki merhametsizliği eleştirdiğimde, bir Komnist bana şunları sylemişti: "Kendinizden utanmalısınız, siz ki yaşlı bir devrimcisiniz ve yine de hala ok duygusalsınız". Bu bazı Komnistlerin Angelica Balabanov'a karşı takındıkları tutumun aynısı, nk o mmkn olan her yerde yardımcı olmaya istekli ve hevesliydi. Kısacası, Bolşevikler bir tek kendilerinin dnyayı kurtarmakla grevlendirildiklerine samimiyetle inanan toplumsal pritendiler [priten: ahlaki ve dini konularda sofu olan]. Bolşeviklerle aramdaki ilişkiler giderek gerginleşti, Devrime karşı olan yaklaşımımın giderek daha eleştirel olduğunu fark ettim.

Bir şey giderek belirgin bir hale geliyordu benim iin: kendimi Sovyet Hkmeti'nin bir parası [yesi] olarak gremiyordum; kendimi Komnist makinenin denetimi altına sokacak hibir grevi kabul edemezdim. Eğitim Komiserliği bu makinenin o kadar hakimiyeti altındaydı ki, ondan rutin işlerden daha başka bir şey beklemek umutsuzcaydı. Gerekte, birisi Komnist olmadıka, hibir şeyin stesinden gelemez. Yksek bir mevkide bulunan Komnistler arasında en iyi yetişmiş ve en az dogmatik olarak grdğm Lunacharsky'e katılmakta olduka hevesliydim. Ancak Lunacharsky'nin kendisinin de makinenin iindeki aresiz bir dişli arkı olduğunu fark ettim; abaları devamlı surette kırpıldı ve sınırlandırıldı. Okulların ynetiminde ve ocuklara karşı davranışlarda devam etmekte olan rşvetilik ve kayırmacılık sistemi hakkında da bayağı bir şey ğrendim. Bazı okullar harika koşullara sahipti; ocuklar iyi besleniyor ve iyi giydiriliyor, konserlerden, tiyatrolardan, danslardan ve diğer eğlencelerden faydalanıyorlardı. Ancak okul ocuklarının oğunun evleri sefil, kirli ve bakımsızdı. "Tercih edilen" okullardan sorumlu olanlar değişiklikler iin gerekli olanları bulmakta pek az sorunla karşılaşıyorlardı; sıka da fazlasını elde ediyorlardı. Ancak sıradan okulların yneticileri bir hafta boyunca bir resmi daireden diğerine giderek zamanlarını ve enerjilerini harcıyorlar, en asgari gereksinimleri dahi elde edebilmek iin bitip tkenmeyen beklemeler yznden cesaretleri kırılıyor ve yılgınlığa kapılıyorlardı.

İlk nceleri işlerin bu halini gıda ve malzemenin kıtlığına bağlıyordum. Ambargo ve mdahalelerin bundan sorumlu olduğunun sylendiğini fazlasıyla duydum. Bu byk lde doğruydu. Rusya bu kadar kıtlık iinde olmasaydı, kt ynetim ve rşvet bu kadar lmcl sonular yaratmayacaktı. Ancak yaygın kıtlığın Komnist propagandanın hakim bir sanısı olduğu da eklenmeli. Hatta ocuklar bile bu ama iin kullanılıyorlardı. İyi bakılan okullar, Rusya'yı ziyaret eden yabancı misyonlara ve delegasyonlara şov yapmak iindi. Bu okullardaki her şey, diğer okulların paylarından kesilerek bollaştırılmıştı.

Mayıs'taki Petrograd Pravda'sında yayınlanan, okullardaki korkun koşulları ifşa eden bir makalenin Petrograd'daki herkesi nasıl yerinden sırattığını hatırlıyorum. Gen Komnist rgtler komitesi bu kurumların bazılarını denetlemişti. ocukların kirli, bit dolu pis arşaflar zerinde uyuduklarını, sefil gıdalarla beslendiklerini, gece boyunca karanlık odalara kilitlenerek cezalandırıldıklarını, akşam yemeği yemeden uykuya yollandıkları ve hatta dvldkleri ortaya ıkmıştı. Okullardaki grevli ve alışan sayısı da olduka fahişti. rneğin bir okulda 125 ocuğa karşı 138 [alışan] vardı. Bir başkasında ise 25 ocuğa karşı 40 [alışan]. Bu asalakların hepsi, talihsiz ocukların ağızlarındaki ekmekten besleniyorlardı.

Zorins, hep bana Petrograd Eğitim Dairesi sorumlusu olan bir kadından, Lillina'dan bahsediyordu. Onun işine bağlı ve yetenekli, harika bir işi olduğu syleniyordu. Pek ok defa onun konuşmalarını dinlemiştim, ancak etkilenmemiştim: fazlasıyla resmi ve kendini beğenmiş, tipik bir priten okul bir mdiresine benziyordu. Ancak onunla konuşana kadar bir grş oluşturmayacaktım. Okul ifşaatlarının yayınlanması zerine Lillina'yı grmeye karar verdim. Soruşturulan okullar hakkında, eğitimin genel sorunları, zrl ocukların sorunları ve eğitimleri hakkında bir saate yakın konuştuk. "Gen yoldaşların kusurları abarttıklarını" syleyerek okullardaki suiistimalleri hafife aldı. Zaten suluların okullardan uzaklaştırıldıklarını da ekledi.

Diğer sorumlu pek ok Komnist gibi, Lillina da kendisini işine adamıştı, tm zamanını ve enerjisini buna ayırıyordu. Tabiatıyla, her şeyi kişisel olarak kendisi ynetemezdi; ona gre şov [yapmak iin ayrılan] okullar en nemlileriydiler, zamanının oğunu onlara ayırıyordu. Diğer okullar ise, işe uygunlukları byk lde siyasi faydalarına gre değerlendirilen ok sayıdaki asistanına bırakılmıştı. Bu sohbet, Bolşevik Eğitim Heyetinin alışmasının bir parası olamayacağım ynndeki inancımı kuvvetlendirdi.

Sağlık Heyeti gerek hizmet --şov hastaneleri yararına veya hastanın siyasi grşlerine gre ayrımcılık yapmayacak bir hizmet-- anlamında pek az fırsat sunuyordu. Bu ayrımcılık ilkesi, ne yazık ki hasta odalarında bile hkm sryordu. Tm diğer Komnist kurumlar gibi, Sağlık Heyeti de siyasi bir komiserin, Doktor Pervukhin'in başkanlığı altındaydı. Benim yardımımı sağlamak iin olduka istekliydi; bana bir fabrikanın, dispanserin veya ile kreşinin sorumlusu olmamı neriyordu --olduka gururlandırıcı, cazip ve benim olduka beğendiğim bir teklif. Doktor Pervukhin ile defalarca konuştum, ancak pratik bir sonu ortaya ıkmadı.

Onun dairesini her ziyaret ettiğimde erkekli kadınlı grupların bekleştiğini, bitmezcesine beklediklerini grdm. Bunlar, eşitli tıbbi branşlarda alışan aydın --hibirisi komnist değildi-- doktor ve hemşirelerdir, ancak zamanları ve enerjileri siyasi Komiser Doktor Pervukhin'in bekleme odasında ziyan oluyordu. Bir zamanlar Rusya'nın iekleri olan bu erkek ve kadınlar olduka hznl, keyifsiz ve kederliydiler. Siyasi boyunduruğu kabullenerek, bu trajik gidişata katılmalı mıydım? Boyunduruğun devrimci srecin bir zorunluluğu olduğundan emin oluncaya kadar değil en azından. ncelikle partizan karakterde olmayan, Rusya'nın koşullarını inceleyebileceğim ve halkla, işilerle ve kyllerle doğrudan ilişkiye geebileceğim bir iş bulmam gerektiğini hissediyordum. Ancak bylece iine dştğm zihinsel keder ve şphe kaosunun iinden bir ıkış yolu bulabilirdim.

eviri: Anarşist Bakış

İngilizce Orijinali: "Beneath the Surface", Rusya'daki Hayal Kırıklığım iinde, Kısım 12 (1923).

Related Link: http://dwardmac.pitzer.edu/Anarchist_Archives/goldman/disillusion/ch12.html
This page can be viewed in
English Italiano Deutsch
Neste 8 de Maro, levantamos mais uma vez a nossa voz e os nossos punhos pela vida das mulheres!
2005-2020 Anarkismo.net. Unless otherwise stated by the author, all content is free for non-commercial reuse, reprint, and rebroadcast, on the net and elsewhere. Opinions are those of the contributors and are not necessarily endorsed by Anarkismo.net. [ Disclaimer | Privacy ]