user preferences

international / history / review Tuesday July 10, 2018 01:18 byWayne Price

A review of a book by a libertarian Marxist sympathetic to anarchism who analyses four revolutions in the 20th century and discusses their lessons.

This book brings together a set of analyses of popular struggles in a number of countries—as its subtitle indicates. It is written by a someone within “the libertarian or left communist milieu” of Marxism (43), although he expresses a friendly attitude toward anarchism. Overall it has a conclusion, a rejection of “a methodology repeated again and again whereby different variants of the far-left set themselves up as the cheering section and often minor adjuncts to ‘progressive’ movements and governments strictly committed to the restructuring (or creation) of a nation-state adequate to…world capitalism. This methodology involves imagining…a healthy ‘left’ wing of a bourgeois or nationalist or ‘progressive’ or Third World ‘anti-imperialist’ movement that can be ‘pushed to the left’ by ‘critical support’, opening the way for socialist revolution….Their role is to enlist some of the more radical elements in supporting or tolerating an alien project which sooner or later co-opts or, even worse, represses and sometimes annihilates them.” (225)

Goldner believes that rejecting this statist and capitalist “methodology” is necessary to re-arm the far-left if it is to overcome “the nearly four decades of quiescence, defeat and dispersion that followed the ebb of the world upsurge of 1968—77…the long post-1970s glaciation….” (1) “I nevertheless part ways with a swath of currently fashionable theories; I still see the wage-labor proletariat—the working class on a world scale—as the key force for a revolution against capital.” (2) He writes, “the key force,” not the “only force,” since he includes peasants and other oppressed as necessary parts of an international revolution.

This overall conception, from a (minority) trend in Marxism, is consistent with revolutionary class-struggle anarchism, as it developed from Michael Bakunin and Peter Kropotkin to the anarcho-syndicalists and anarcho-communists.

However, Goldner shows the limitations of his knowledge of anarchism by a number of errors. For example, he remarks that “the ideology of pan-Slavism [was] also advocated by their anarchist rival Bakunin….” (57) Actually Bakunin had been a pan-Slavist before he became an anarchist, not since. Goldner refers to “the early mutualist (Proudhon-inspired) phase of the Peruvian and Latin American workers’ movement (…superseded by the global impact of the Russian Revolution).” (171—2) But after an early period, most anarchist influence in the Latin American working class was anarcho-syndicalist (although there was still some interest in credit unions and coops, alongside unions). This is why the Sandinistas and other Central American revolutionaries (nationalist and Marxist) later adopted black and red as their colors.These had traditionally been the colors of the anarcho-syndicalist-influenced workers’ movement.

Lenin and the Russian Revolution

Goldner writes that revolutionary libertarian socialist currents, such as anarchism, syndicalism, council communism, and the IWW, “were effectively steamrollered by Bolshevism…and the ultimately disastrous international influence of the Russian Revolution….” (9) In this book, his criticism focuses on Lenin’s misunderstanding of the Russian peasants. Lenin overestimated the extent of the peasants’ production of commodities for sale on the market. He overestimated the extent to which capitalism had taken root among the peasants. He overestimated the decline of the peasants’ communal institutions (the “mir”). He overestimated the class stratification among the peasants. These misunderstandings led to an authoritarian, repressive, and exploitative relationship of the Soviet state to the peasants. They were a major factor in the split between the Bolsheviks (Communists) and the peasant-based Left Social Revolutionary Party. That in turn contributed to the formation of the single-party dictatorship. (See Sirianni 1982) “The Soviet Union emerged from the civil war in 1921 with the nucleus of a new ruling class in power….” (43)

Goldner also reviews the relations of the early Soviet Union with Turkey, then led by the nationalist, Kemal Attaturk. Goldner had previously believed, with the Trotskyists, that it was only under Stalin that international Communist parties were turned into agents of the Russian state and the world revolution subordinated to Russian national interests. But he found that the government of Lenin and Trotsky had sought close relations with the Turkish nationalists, even as the Turkish government was repressing and murdering Turkish communists. He quotes a memo from Trotsky at the time, saying that the main issue of revolutionary politics in the “East” was the need for Russia to make a deal with Britain.

However, Goldner defends Marx, and—more oddly—Lenin from anarchist charges of laying the basis for Stalinism. “I…reject the commonplace view one finds among anarchists who see nothing problematic to be explained in the emergence of Stalinist Russia.” (43) If he means that the Russian Revolution needs to be analyzed in detail, without assuming any inevitabilities, then I agree. And there are libertarian-democratic, proletarian, and humanistic aspects of Marx’s thought. But anarchists correctly rejected Marx’s program of a revolution in which the working class (or a party speaking for the working class) would seize power over a state and establish a state-owned, centralized, economy. The anarchists had predicted that this would lead to state capitalism and bureaucratic class rule. Whether this is “problematic,” it seems to have been justified by experience.

Goldner denies “that there exists a straight line, or much of any line, from Lenin’s 1902 pamphlet What Is To Be Done? to Stalin’s Russia.” (43) Maybe not; there is a democratic aspect of WITBD?, a call for the working class party to champion every democratic cause large or small (peasants, minority religions, censored writers, etc.), no matter how indirectly related to working class concerns. But Lenin treated support for democratic issues as instrumental, steps toward his party’s rule, rather than as basic values. Overall he had an authoritarian outlook. This can be demonstrated from much more evidence than just WITBD? (See Taber 1988.)

Anarchists and Trotskyists

Discussing the Spanish revolution/civil war of the ‘thirties, Goldner is “anything but unsympathetic to the Spanish anarchist movement.”(119) His views are similar to that of the council communists (libertarian Marxists) Karl Korsch and Paul Mattick. Then living in the U.S., they were supportive of the anarchist-syndicalists in the conflict (Pinta 2017). Goldner writes, “The Spanish working class and parts of the peasantry in the Republican [anti-fascist—WP] zones arrived at the closest approximation of a self-managed society, sustained in different forms over two and half years, ever achieved in history.” (118) He quotes Trotsky saying pretty much the same thing.

However, “Spain was the supreme historical test for anarchism, which it failed…,” adding, “in the same way that Russia was, to date, the supreme test of, at least, Leninism, if not of Marxism itself.” (118) Instead of organizing the workers and peasants in their democratic unions, factory councils, communes, and militia units, to replace the collapsed national and regional states—the mainstream anarcho-syndicalists joined the national Popular Front government and the Catalan regional government. “The Spanish anarchists had made the revolution, beyond their wildest expectations, and did not know what to do with it….Everything in the anarchists’ history militated against ‘taking power’ as ‘authoritarian’ [and] ‘centralist’….” (126-7)

Goldner does note that there were some anarchists who advocated a revolutionary program, not of joining the bourgeois government or of “taking state power,” but of organizing a democratic federation of workers, peasants, and militia organization to manage the economy and the war. In particular, there were the Friends of Durruti who “called for a new revolution.” (141) (For more on the Friends of Durruti , see Guillamon 1996.)

The main lesson Goldner draws from the anarchists in the Spanish Revolution is the need for radicals “to think more concretely about what to do in the immediate aftermath of a successful revolutionary takeover….[to devote] serious energy to outlining a concrete transition out of capitalism.” (149)

Discussing the Bolivian revolution of 1952, Goldner shows how the Trotskyists made the same sort of errors as the anarchists had in Spain. There was a revolutionary situation, where the Trotskyists for once had a large influence among the rebellious (and armed) working class. Instead of advocating independent power to the mass workers’ organizations, the Trotskyists gave support to radical (bourgeois) nationalists, claiming that they were really on the road to socialism (although, Goldner demonstrates, the nationalists had fascist influences in their formation). “The Trotskyist POR…ended up providing a far-left cover for the establishment of the new [bourgeois] state.” (214) Eventually, the Trotskyists were no longer useful to the nationalists and were repressed (the classical “squeezed lemon” process). The regime swung to the right. This was another illustration of the “methodology” of radicals tailing “progressive’ movements and governments strictly committed to the … nation-state [and] capitalism,” as I quoted in the first paragraph.

Anti-Imperialism? Anti-Capitalism? National Liberation?

I find Goldner’s opinions on “anti-imperialism” and national liberation to be unclear. He is correct in rejecting the left program which substitutes national struggles for class struggles, which ignores class (and other) conflicts within oppressed nations, and which spreads illusions about the “socialist” nature of nationalist and Stalinist rulers. But it is unclear whether he regards national oppression as a real issue for millions of workers and peasants. If we recognize this as a real concern, then libertarian socialists can be in solidarity with the people of oppressed nations, while opposing their nationalist would-be rulers. It becomes possible to advocate national liberation through social revolution and to propose a class struggle road to national freedom.

This would seem to be consistent with Goldner’s agreement with Lenin’s WITBD? strategy of revolutionary working class support for all democratic struggles, as well as Goldner’s expressed agreement with Trotsky’s theory of “permanent revolution.” He specifically condemns the Popular Front government in the Spanish civil war for “the failure of the Republic to offer independence or even autonomy to Spanish Morocco (…) which could have had the potential of undercutting Franco’s rearguard, his base of operations, and, in the Moroccan legionaries, an important source of his best troops. “ (129) That is, the liberal-socialist-Stalinist-anarchist coalition failed to adopt anti-imperialist policies (due to Spain’s imperialism and its attempted alliance with French and British imperialism).

This is a fascinating book, with detailed analyses of revolutionary turning points in world history. Loren Goldner’s discussion of these events and the issues which arise from them is important and useful for anti-authoritarian revolutionaries to consider.


Guillamon, Agustin (1996). The Friends of Durruti Group: 1937—1939. (Trans.: Paul Sharkey). San Francisco: AK Press.

Goldner, Loren (2017). Revolution, Defeat, and Theoretical Underdevelopment: Russia, Turkey, Spain, Bolivia. Chicago: Haymarket Books.

Pinta, Saku (2017). “Council Communist Perspectives on the Spanish Civil War and Revolution, 1936—1939.” In Libertarian Socialism; Politics in Black and Red. (Ed.: Alex Pritchard, Ruth Kinna, Saku Pinta, & David Berry.) Oakland CA: PM Press. Pp. 116—142.

Sirianni, Carmen (1982). Workers Control and Socialist Democracy: The Soviet Experience. London: Verso.

Taber, Ron (1988). A Look at Leninism. NY: Aspect Foundation.

*written for

yunanistan / türkiye / kıbrıs / miscellaneous / opinion/analysis Tuesday July 10, 2018 01:07 byDAF

Adalet ve özgürlük için seçimleri kazanmayı kazanmak SANMAK

Parlamenter muhalefetin fiili çatı başkan adayı Muharrem İnce, 24 Haziran Seçimi’nin ertesi günü saat 12.00’de bir açıklama gerçekleştirdi. Bu açıklama, tüm bir gece boyunca, Tayyip Erdoğan’ın balkon konuşmasından daha fazla merak edilen konuşmaydı. Yaklaşık 50 gün boyunca, yaptığı mitingler ve mitinglerde yaptığı konuşmalarla muhalefetin (ama geniş yelpazeli bir muhalefetin) başkan adayının seçimlerde yapılan usulsüzlüklere, YSK’nın yanlı açıklamalarına, Anadolu Ajansı’nın objektif veriler kullanmadığına ilişkin eleştirel bir açıklama yapması muhtemeldi. Ya da beklenti bu yöndeydi.

Ancak beklenenin tersine, “Seçim sonuçlarını kabul ediyorum.” açıklamasında bulundu. Ardından AKP sözcüsü Mahir Ünal, Muharrem İnce’yi bu açıklamasından dolayı teşekkür, takdir etti. Böylece ekranda iktidar ve muhalefetin uyum içerisinde süreci noktaladığı bir seçim izlendi.

Gerçekte ise plakasız araçların dolaştığı; fazla fazla oy pusulalarının ve zarfların bir şekilde okullara sokulduğu; silahlı korumaların ve korucuların beğenmediği oy kullanma işleyişini değiştirdiği; muhalif seçmenlerin dövüldüğü, öldürüldüğü, polis ve asker baskısında oy kullanıldığı; oy sayımını izlemek isteyenlerin engellendiği; çifte ve blok oyların kullanıldığı; oy sayılarının oynandığı bilinen bir seçim yaşandı. Her seçimde yaşandığı gibi.

Muharrem İnce’nin seçimi “Tayyip Erdoğan kazanmıştır” demesi öyle ya da böyle Muharrem İnce’ye oy vermiş (ve itiraz etmeyen bir başka adaya oy kullanmış) herkesin Tayyip Erdoğan’ı Başkan olarak kabullenme sorumluluğu vardır. Çünkü seçime katılmak o seçimin sonucunu meşrulaştırır. Seçime katılmış ve kaybetmiş olanların ertesi gün “Asıl mücadele şimdi başlıyor.” telkinleri gelecekteki bir başka seçim mücadelesini mi işaretliyor? İşaretlenen bir başka seçim değilse, seçim öncesinde olduğu gibi seçim sonrasında da toplumun politikleşmesinden mi faydalanmak mı isteniyor?

Seçim süresince “bu seçim başka, bunda oy kullanılır” diyerek siyasi sorumluluk yaptığını söyleyenler daha seçimleri kaybetmenin üzerinden bir iki gün geçmeden “seçimler bir sanıdır” gibi biz anarşistlere paralel söylemlerde bulunmaktalar. Bu tutarsızlığın bir tedavisi olamaz. Propagandasını yaptıkları seçim siyasetinin sorumluluğundan koşarak kaçanlar çevrelerinde yarattıkları kafa karışıklığının kaçınılmaz sorumlusudur. Bu asalakların kafa karışıklığına maruz kalanlar; “Durmuş saat bile günde iki kez doğru gösterir” düşüncesiyle bu asalakların “seçimler bir sanıdır” sözünü önemseyebilirler.

Şöyle ya da böyle sistemin yaptığı seçim propagandaları tutmuş ki seçimlere katılım artmıştır. 24 Haziran Seçimleri’nde seçime katılım oranı daha önceki seçimlere kıyasla çok daha fazla, %87’nin üstündedir. Bu, oy kullanarak “demokrasinin işlemesine” katkıda bulunmayı öğütleyenlerin, örgütleyenlerin mi, yoksa ölüleri bile dirilten Tayyip Erdoğa’nın mı başarısıdır bilinmez ama toplumsal muhalefetin sokaktan sandığa daha da sıkıştığını anlatmaktadır.

Açık açık yazalım, siyasal iktidardan pay alma arzusuyla, içerisinde bulunduğumuz coğrafyada toplumsal muhalefet sokaktan sandığa yönlendirilerek yıpratılmıştır. Eski ya da yeni devletli herhangi bir sistem, toplumu yöneten yönetilen ikileminde tutacaktır. Ve ezilenlerin ezenler karşısındaki pozisyonu değişmeyecektir. Sömürü her daim sürecektir. Çünkü bu sömürü sistemi ezen-ezilen, yöneten-yönetilen ikiliğiyle kendini temellendirir.

Seçimlerin ve sandığın devrimciler ve toplumsal muhalefet için en olumsuz etkisi ise, toplumsal mücadelenin değiştirebilme ve devirebilme gerçekliğine inanmayan bir anlayış örgütlemesidir. Seçimleri bir strateji olarak algılamanın ötesinde koltuk-meclis fetişizminin artacağı açıktır. Tercihler değişecektir, yaşanacak sosyal ve ekonomik adaletsizliklere karşı koymanın tercihi bunları bir seçim propagandası aracı olarak kullanmak olacaktır.

Ekonomik yoksullaşma “krizdeyiz” propaganda aracına, sosyal yoksunlaşma “baskılanıyoruz” propaganda aracına, adaletsizlikler ve tutsaklaşmalar birer birer magazinsel propaganda araçlarına dönüşecektir, yani bir sonraki seçimlerin propaganda araçlarına. Oysa ki bu yaşananlar bu sömürü sisteminin değişmez gerçeklikleridir. Yaşananlar ancak ve ancak devrim propagandasının bir aracıdır. Hatta aracı değil propagandanın kendisidir.

Sömürü sisteminin şekilsel değişiklikleri sömürüyü değiştirmez, 16 senelik Tayyip Erdoğan iktidarının tüm sömürüsüne karşı koymayı sürdürdüğümüz gibi sürdüreceğiz.

Muhtar, Belediye Başkanı, Başbakan, Cumhurbaşkanı, Başkan sandıklarının kazananı Tayyip Erdoğan, kaybedeni bir başkası.

Parlamenter sistemde, iktidarın sandıklarını nasıl çözüm olarak görmediysek, toplumsal devrim mücadelesini nasıl sokaklarda yaygınlaştırmaya çalıştıysak, başkanlık sisteminde de bu mücadelemizi sürdüreceğiz.

Sömürü sömürüdür mücadele de mücadele. Sömürü sürdükçe mücadelemiz sürecek özgür ve adil bir dünyada yaşana dek.

Devrimci Anarşist Faaliyet

yunanistan / türkiye / kıbrıs / miscellaneous / opinion/analysis Tuesday July 10, 2018 01:02 byDAF

Yine bir seçim ve yine bir seçim öncesi gerilimli günleri bu coğrafyada yaşayanlar olarak deneyimlemekteyiz. Yaşadığımız coğrafyada ya da diğer coğrafyalarda, seçim denilen siyasi sürecin yarattığı şey, oluşan yeni “gerçekliğin” bir sonraki seçimlere kadar süreceğidir. Siyasal iktidarın şekillendiği seçimler sürecinde, seçimler sosyal ve ekonomik gerçeklikte şekillenir, toplumun iktidarını isteyen tarafların bireye sunduğu vaatlerle geçen bu seçim gerçekliği, iktidarın kazanılmasıyla sonlanacaktır.
Seçim ismi verilen siyasal sürecin, toplumun sosyal ve ekonomik ihtiyaçlarının karşılanması için organize edildiği iddiasının gerçek olup olmadığını soru ve cevaplarla tartışarak içselleştirmeliyiz. Çünkü katılacağımız ya da katılmayacağımız seçim süreci gerçekliğinin iddiası şudur; katılmamamız durumunda toplumun sosyal ve ekonomik işleyişine dair söz söyleyemeyiz.
Peki katılmamız durumunda bu işleyişe dair söz söyleyebilir miyiz? Toplum içinde siyasal etken bir birey olmanın şartı olarak karşımıza konan seçimlerin dışında başka bir yol yordam yok mu? Toplumun bütünlüğünü önemseyen, sosyal ve ekonomik kararlarının bir parçası olan, adalet ve özgürlüğü sağlayan bir birey olmanın tek yol yordamı seçimlerde seçmen olmak mı?
Sorular ve cevaplarıyla, Haziran 2018 seçimlerinde seçmen olup olmama, oy kullanıp kullanmama şeçimini yapmak için yani gerçek seçimi yapmak için siyasal süreci, bu süreçte olanları ve olasılıkları değerlendirelim.


24 Haziran’da yapılması beklenilen başkanlık ve milletvekili seçim süreci, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin 17 Nisan günü, grup toplantısında, “Türkiye’nin 3 Kasım 2019’a kadar dayanması kolay değildir.” sözleriyle başladı. Erken seçim tartışmaları çok sürmedi. Tayyip Erdoğan’ın düzenlediği basın toplantısında “Ülkemizin karşı karşıya bulunduğu fotoğraftan hareketle bu erken seçim teklifine olumlu yaklaşmamız konusunda arkadaşlarımızla görüş birliğine vardık.” sözleriyle bitti. Sözün kısası erken seçim tartışmaları, erken bitti. Seçimlerin ilanından önce çıkarılan ittifak yasası ile uzun süredir devam eden AKP-MHP yakınlaşmasının resmileşmesi, kurulalı bir kaç ay olan İYİ Parti üzerindeki soru işaretleri, iktidar bloğunun Êfrin saldırısıyla yakaladığı hava ve tüm bu “moral üstünlük” içinde CHP ve HDP’den düşük tonda da olsa yükselen hiç olmazsa “sine-i millete” dönerek AKP-MHP koalisyonunu mecliste yalnız bırakma sesleri, erken seçim kararına iktidar lehine baskın olma özelliğini yüklüyordu.
Muhalefetin seçimin “baskın” olma özelliğini vurgulaması ve ardından muhalefetin içindeki bazı kesimlerin, böyle bir baskın süreci boykot için “seçime boykot” çağrıları da çok uzun sürmeden tedavülden kalktı. Muhalefet de seçim sürecinin içinde gecikmeden yerini alıp propagandaya başladı.
Muhalefet, devlet iktidarının izin verdiği kısıtlı alanda propaganda yapmaya başlarken, Mart ayı sonlarında gerçekleşen Doğan Medya-Demirören Holding devri ile medya tamamen kontrol altına alınarak bu anlamdaki “yol temizliği” bitirildi. Devlet iktidarına yakınlığı aşikar olan Demirören’in bu devirde vitrin olduğunun açığa çıkması ve aslında bu operasyonun arkasında iktidara daha da yakın “Işıkçılar” adındaki cemaatin yer alması, medyanın propagandif gücü ile birlikte düşünüldüğünde, seçim kararının daha erken alınmış olduğu ihtimalini güçlendiriyor.
Açıktır ki, bu seçim sürecinde Cumhur İttifakı bünyesinde birleşen AKP-MHP’nin karşısında, daha farklı kesimlere de hitap edebilen bir hükümet muhalefeti mevcut. Millet İttifakı bünyesinde, Saadet Partisi gibi muhafazakar bir partiden MHP’den kopmuş milliyetçi İyi Parti’ye; ittifakın ana gövdesi anamuhalefet CHP’den Demokrat Parti gibi merkez sağ siyasi partiye çok geniş tabanlı bir toplamı taşıyor. Ancak bu geniş tabanlı toplama rağmen kamuoyuna önce “sıfır baraj ittifakı” diye tanıtılan bu seçim koalisyonunun, barajı geçip geçmemesi hayat memat meselesi haline gelen HDP’yi dışlamasını siyasi bir ironiden çok, bu partilerin doğalarında var olan devlet refleksleriyle açıklamak gerekir. Ve bu ittifakın -eğer seçimler ikinci tura kalırsa- başkan adayı Muharrem İnce’nin, AKP-MHP’ye muhalif diğer partiler tarafından da (HDP ve Vatan Partisi gibi) desteklenmesi bekleniyor. Stratejisini Cumhurbaşkanlığı Seçimi’ni ikinci tura bırakma ve mecliste çoğunluğu ele geçirme şeklinde kuran Millet İttifakı ve HDP için 24 Haziran tarihi aynı zamanda parlamenter sistemin restorasyonu için de köprüden önce son çıkış gibi bir anlam taşıyor.
Tüm bu pozisyonuna rağmen, Millet İttifakı’nın ilk turdan %50’lik bir oy oranı çıkartması beklenmiyor. MHP ile ittifak stratejisinin ilk turda seçimi garantilemek olduğunu gizlemeyen AKP için de benzer durum, yani seçimlerin ikinci tura kalması, Cumhur İttifakı’nın önündeki olası senaryolardan birisi. Bu yüzden son haftaya farklı bir siyasal gündem yaratarak girmek Cumhur İttifakı’nın gündemi. Bu gündemi, yakın zamanda sıkça dillendirilen ve başlayan Kandil Operasyonları ve Suruç’ta “terör saldırısı” diye dillendirilen manipülatif ve provokatif olaylardan çıkarmak mümkün.
Seçim sürecinde yaşanabilme ihtimali bulunan senaryoları yazmaya başlamadan önce şu hatırlatma önemli. Seçim gündemi, siyasal iktidarın zaten gündemindeydi. Ancak öne alınmasına neden olan siyasi ve ekonomik olaylar, seçimler nasıl sonlanırsa sonlansın, ezilenlerin gündemi olmayı sürdürecek.

İmdat Seçimi Erken Seçime

Erdoğan’ın “Eski sistemin hastalıkları attığımız her adımda karşımıza çıkabiliyor. Türkiye’nin bir an önce belirsizlikleri aşması gereklidir” diyerek erken seçim kararı almasının gözle görünür nedenlerini neler oluşturmaktadır?
2017 yılının 3. çeyreğine yönelik TÜİK tarafından açıklanan ama aslında borç ve iç taleple oluşturulmuş olan “büyümeyi” iktidar, siyasi söylemde aylardır kullanmaktadır. Fakat döviz kurlarının artması, büyüyen işsizlik ve büyüyen enflasyon rakamları büyümenin bir balon olduğunu ortaya koymuştur.
Son haftalarda dolar 4, avro 5 liranın üzerine çıkmış ve kurlar bu hattan düşmeyecek bir seyirdedir. Buna ek olarak her fırsatta düşürmek istendiği söylense de dövizin daha fazla artmaması adına faizi sürekli arttırmak zorunda kalıyor oluşları, her şeyin yavaş yavaş zamlanıyor oluşu ve iktidarın, ekonomik krizin süreceğine dair elinde bulundurduğu tüm veriler erken seçim kararını etkilemiştir. Ancak seçim takvimi ilerledikçe hızla iktidar aleyhine seyreden ekonomik göstergeler, üstüne bir de küresel ekonomi çevreleriyle yaşanan “faiz sebep, enflasyon sonuç” polemiğinden kaynaklı gerilimi getirmiştir. Küresel finans piyasalarının kalbi sayılan Londra’da yaşanan bu polemik, her ne kadar iç politikaya “batıya kafa tutma” şeklinde pazarlansa da, Mehmet Şimşek ve Merkez Bankası Başkanı’nın “ikinci Londra Seferi” sonrası, sıcak para akışına bağımlı TC ekonomisi için yabancı sermayenin kaçışı “şimdilik” önlenebilmiştir.
Cumhur İttifakı’nın, aslında Erdoğan’ın, erken seçim kararı almasının ekonomik sebepleri olduğu kadar politik sebepleri de bulunmaktadır.
MHP’yi yanına alması, milliyetçi söylemleri yükseltmesi ve Êfrin’e saldırısı sonucunda siyasi iktidar, milliyetçi muhafazakar seçmen için “sempati” kazanmıştır. Fakat, siyasi iktidarın Êfrin’le birlikte arkasına aldığı rüzgarın dinmemesi gerekmektedir. İktidar Êfrin saldırısından sonra hedeflediği Menbiç, Kobane veya Şengal (ve şimdilerde Kandil) saldırılarından birini 2019’a kadar gerçekleştiremeyeceğini bildiği için bu milliyetçi muhafazakar seçmenin ilgisinin dağılma tehlikesini de bilmektedir. İktidar yine korkmuştur. Bu sebeple seçim geciktirilmemeli, erkenden gerçekleştirilmelidir. Tam bu noktada Bahçeli’nin sözleri hatırlanmalıdır: “3 Kasım 2019’a ulaşmak her dakika zorlaşmaktadır.”
Ayrıca mevcut iktidarın kendi getirdiği sistemin mağduru olmaktan çekindiğini belirtebiliriz. AKP-MHP’nin erken seçim kararını almasında İyi Parti’nin yasal prosedürü yerine getirmeden seçim tarihini ayarlayarak seçimlere girmesi de engellenmek istendi. İyi Parti yasal prosedürleri yerine getirse de elinde bulundurduğu seçim kurulu aracılığıyla buna da bir kılıf bulunabilirken CHP’den hiç beklenmeyecek derecede iyi bir hamle gelmesi sonrasında mevcut iktidarın ayarının bozulduğunu yaptıkları açıklamalarda görüldü. HDP’yi de baraj altında bırakarak meclis çoğunluğunu elinde tutmaya çalışan AKP’nin bu amacına ulaşıp ulaşamayacağını 24 Haziran akşamında göreceğiz. Meclis çoğunluğunu Cumhur İttifakı’nın ele geçiremediği ancak cumhurbaşkanlığı koltuğunda Cumhur İttifakı adayının oturması durumunda sistemin kendi krizi doğuracağı da açık. Özellikle cumhurbaşkanlığı kararnamelerini OHAL KHK’leri gibi kullanacağı az çok herkesin malumu olduğu siyasal konjonktürde meclisten çıkacak kanunlar da cumhurbaşkanının yetkilerini azaltmaya çalışacağı düşünüldüğünde yeni bir erken seçimin şimdiden dillendirilmeye başlanması şaşırtıcı değil.
HDP’nin baraj altında kalmasına değinmişken cumhurbaşkanı adaylarından Selahattin Demirtaş’ın hukuki olabildiğine oldukça uzak suçlamalarla hapiste tutulmasını da vurgulamak, içinde bulunulan durumu göstermek açısından önem arz ediyor. HDP’nin bu seçimden Selahattin Demirtaş’ın tutukluluk durumunu hiç olmadığı kadar öne çıkarabildiğini söyleyebiliriz. Cumhurbaşkanı adaylarından Erdoğan bir seçim mitingi sırasında Selahattin Demirtaş’ı önündeki kitleye hedef gösterirken kitlenin idam sloganları atması üzerine kendi önüne meclisten bu yönde bir düzenleme gelseydi onaylayacağını söyleyiverdi. Hukuki olarak hiçbir şekilde yapamayacağı açık olsa da önümüzdeki seçimlerde bir cumhurbaşkanı adayının, diğer cumhurbaşkanı adayını idam ettireceğini vaat etmesi, bu seçimin tarihteki yerini oldukça ilginç hale getiriyor.


İlk turda, muhalif kanadın Cumhurbaşkanı adaylarının (Meral Akşener, Temel Karamollaoğlu, Selahattin Demirtaş, Muharrem İnce) kazanması ihtimalinin, muhalefetin kendi gündeminde olmadığını dile getirmiştik. Keza tüm stratejilerin ikinci turda Muharrem İnce’de vücut bulduğu açıktır.
Cumhur İttifakı’nın özellikle ilk turda kazanmaya çabalayacağı bellidir. Bu “çabaların” neleri içerdiğini daha önceki seçim yazılarımızda “kazanmadan kazanmayı” da içerdiğini vurgulamıştık. Yani tüm siyasal propaganda sürecinde, devlet olanaklarını kullanarak diğer partilerin propaganda yapmasına izin vermemekten bifiil şiddet kullanarak engellemeye varan çok geniş bir pratik izlediği biliniyor. Hatta bunun en belirgin örneklerinden birisi, Tayyip Erdoğan’ın “mahalle başkanları” toplantısında HDP’ye yönelik “markaj” yöntemiydi. Bu markaj yönetiminin Suruç’ta yaşananlarla ilgisi olup olmadığını tahmin etmek için öngörüye ihtiyaç yok.
YSK’nın olanaklarından yararlanmaktan, mühürsüz oy pusulalarına; değiştirilen oy sandıklarından kolluk gözetiminde oy kullanmaya Cumhur İttifakı’nın tüm bu devlet olanaklarından yararlanacağı biliniyor. Muhalefetin tüm “gönüllü müşahit” çağrılarına rağmen, son aşamada siyasal iktidarı elinde tutan bir siyasi yapının, sonuçları değiştirebilme gücü olduğu unutulmamalıdır. Bu durum, başbakan Binali Yıldırım tarafından seçim propagandası olarak, Temmuz’da biteceği müjdelenen OHAL sürecinin, siyasal bir yapıya bürüneceği senaryodur.

Birinci Turda Seçim Sonlanmazsa ;

Muharrem İnce’nin cumhurbaşkanı olması için birleşen siyasi toplam, daha önce de belirttiğimiz gibi artacak. Seçmenlerin cumhurbaşkanının kim olacağı gündemini meşgul ettiği ortamda; partilerin gündemi koalisyon görüşmeleri ve meclisteki sandalye sayısı, bakanlıklarla ilgili pazarlıklar olacak. İlk turda Cumhur İttifakı’na verilen hasarın güçlü bir motivasyon yaratacağı açık. Tam da bu koşullarda, seçim tartışmalarının başladığı ilk süreçte, AKP ve MHP kanadından yükseltilen “iç savaş” çağrılarının hayat bulabileceği konuşulan senaryolar arasında.

AKP-MHP ittifakının daha önce de benzer durumlarla karşılaşıldığında “savaş gündemi”ni bir çıkış olarak kullandığı biliniyor. Devletin Kürdistan politikasının sürdürücü konumundaki AKP’nin, başlattığı savaşın “kendince” meşruiyetini kazanmaya çalışırken bir takım ittifaklar ve koalisyon arayışları içine girdiğini biliyoruz. Başkanlık sistemi noktasında kendisine bir getirisi olmadığı için kurmadığı hükümet koalisyonu yerine “savaş koalisyonu” yolunu seçtiğini de. Êfrin’e yönelik saldırı sürecinde de, öncesinde Kürdistan’ın önemli bölgelerinde ilan edilen OHAL süreciyle de yaratılmak istenilen milliyetçi-muhafazakar motivasyonun, bu koalisyonun işine yaradığı biliniyor. Bu “Savaş İttifakı”nın seçim sürecinde yapabileceklerinin ne olacağını tahmin etmek zor. Olasılık, ikinci tur için bu milliyetçi-muhafazakar motivasyonun ana gündeme çekilerek avantajlı bir konum elde edilmesinden, OHAL benzeri bir uygulamayla seçimlerin tekrarına kadar genişletilebilir.

Kandil’e yönelik operasyonların başlatılmasının Tayyip Erdoğan’ın seçim mitinglerinde duyurulması, savaş politikasının siyasal iktidar için kullanışlılığını görmek açısından önemli. Öyle önemli ki, bu durum 24 Haziran’dan önce ya da 2. Turdan önce beklenilmeyen siyasal süreçlere yol açabilir.

İkinci Turun Sonu;

Aslında, 2. Turdan sonra da böyle bir savaş (belki de iç savaş ihtimali) gündemde yer alıyor. Cumhur İttifakı’nın stratejisinin bu olacağı ve buna yönelik gerilimi arttıracağını güncel gelişmelerden okuyabiliyoruz. Bu noktada es geçilmemesi gereken bir hususta, “Savaş İttifakı”nın kendi içindeki gerilimlere ilişkin. Bu ittifakın eşitler arası bir ittifak olmadığı, AKP’nin hegemonyasında olduğu farklı zamanlarda Devlet Bahçeli ve MHP’li siyasetçiler aracılığıyla gündem ediliyor. Bu gerilimin, ilk turda sonuçlar alınmadığı takdirde, ikinci tur öncesi Cumhur İttifakı’nda bir çatırdama yaratabilir. MHP, ittifakın Truva Atı’na dönüşebilir.

Muhalefet için olumsuz senaryolara ilişkin tek strateji seçimde oy kullanma senaryosudur. Olumsuz senaryolarla karşılaşıldığı takdirde muhalefetin yapabileceği çok da birşey yok. O yüzden Cumhur İttifakı’nın uygulayacağı her strateji, muhalefeti kilitliyor. Bu sıkışmışlığı aşmaya çalışmak demek, siyaseti meclis dışında yapmak demek. Dolayısıyla bu sıkışmışlık muhalefetin aynı zamanda kolay bir konum almasına olanak veriyor.

Muhalefetin Kazanmasıyla Kazanmak Yanıltıcıdır!

Savaş politikalarının, iç savaş potansiyelli siyasal gerilimlerin, sandık kurnazlıklarının işe yaramadığı bir ortamda, Muharrem İnce’nin cumhurbaşkanlığı kazanması özgürlük, demokrasi, adalet… gibi kavramlarla ilişkilendirilecek. Ama gerçekte ise bu kavramların altını boşaltmaktan, bir illüzyon yaratmaktan başka bir şeye yaramayacak.

Böyle bir senaryoda cevaplanması gereken bazı sorular var. Toplumsal muhalefetin parçası olan kesimlerin meclisteki çoğunluğu elde edip rejimi değiştirmek gibi bir hedefi olabilir mi? İçinde bulunulan ekonomik kriz ve küresel savaş stratejilerindeki konumdan kurtulmanın yolu iktidardaki bu el değişikliği midir? Kötünün iyisini hedeflemek, fark etmeden devletli sistemin aldatmacasına dahil olmak değil midir? Toplumsal muhalefet, bu seçim aldatmacasının dışında varlığını sürdürmesi gerektiğinin farkında olmalıdır. Çünkü bu seçimde kazanmak yoktur.
Devletin seçim aldatmacası sanal bir gerçeklik üzerine kuruludur. Bu sanal gerçeklikte kazanım yoktur. Bu aldatmacaya dahil olan herkesin gözüne bir perde iner ve bu körlük içerisinde kazanım elde ettiğini düşünenler yanılırlar. Çünkü bu aldatmacada kazanan ya da kaybeden yoktur. Her zaman aldatmacanın kendisi kazanır. Ekonomik, siyasi ve sosyal baskıya sürekli olarak maruz kalan ezilenler de bir oy atarak bu aldatmacanın içine çekilirler. Atacakları bu oy ile içinde bulundukları ekonomik ve sosyal pozisyonu değiştirebilecekleri yanılgısına itilen ezilenlerde kısmi bir rahatlama amaçlanır. Aldatmacanın kazanımı tam da budur. Ezilenleri ezilen olma durumundan kurtaracak olan aldatmaca içerisinde kime oy verdiği değil bu aldatmacanın dışına çıkmasıdır.
Ancak zaten seçimlere dahil olmanın içerisindeki alt metni de iyi okumak gerek. İçerisinde bulunulan tüm kötü durumun seçimlere girilerek ortadan kaldırılabileceğini düşünen mantık, zaten bu aldatmacada dahi yenik başlamıştır. Siyasi, ekonomik ve sosyal iktidarların konumlarının değişmez olduğunu kabullenen bu zihniyet, kendisini bir kaybediş içerisinde gördüğünden varlığını sürdürebilmek için, uygun bir pozisyonda konumlanmaya çalışır.
Siyasi iktidarı ele geçirenler ister askeri darbeler aracılığıyla ister parlamento seçimleriyle olsun, yöneten ve yönetilen ayrımını ortadan kaldırmayı hedeflemediklerinden dolayı, hiçbir koşulda ezilenlerin çıkarlarına uygun hareket etmeyeceklerdir. Bu doğrultuda gerçekleştirilecek dönemsel hamleler, ezilenlerin lehine gibi geçici durumlar yaratsa da siyasal iktidarın -kendinde kötü olan- karakteri buna engeldir.

Kazanmak Kavramının Karmaşıklığı Seçimler: İrade Tutsakken Özgürlük Kazanılamaz

Anarşizm, toplumsal adaletsizliğin özünü özgürlüğün yitimine koyar.Tahayyülünü kurduğu yaşamda en büyük değer olarak özgürlük üzerinden bu tahayyülü somutlaştırmaya çalışır.
Kapitalist ve devletli sistem içerisinde yaşam, tamamıyla bireyin iradesinin teslimine dayanır. Hep daha iyi bilen, daha iyi yapan, daha iyi yönetenler tarafından belirli özgürlükleri ellerinden alınmış bireylere, bu durum normalmiş gibi gösterilir. Bu durumu normalleştirmeye çalışan, bireyin yerine karar verebilme ve bu yetiden güç alarak uygulatabilme iktidarına sahip yönetenlerdir.
Düşündüğünü gerçekleştirebilme durumu, bireyin özgürlüğü ile doğrudan ilintilidir. İrade tesliminde, özgürlük için zorunlu olarak birarada olması gereken bu iki durum, yani düşünme ve düşündüğünü gerçekleştirme birbirinden ayrıştırılır. Düşünme işi, bir başkasına ya da başkalarına bırakılır.
Bu düşünme sürecinin siyasi süreçle ilişkisi, toplumsal organizasyonun nasıl şekilleneceğine ilişkin akıl yürütmeyi kimin yapacağı ile ilgilidir. Temsili sistemde bu akıl yürütme işi, bir coğrafyada yaşayan halkın yerine bir takım uzmanlar yani siyasetçiler aracılığıyla yapılır. Bu toplumsal organizasyonda kolaylık yaratan bir durum gibi gözükse de aslında yaratılan, herkes yerine, herkes için, düşünecek bir azınlığın oluşturulmasıdır.

Her Seçim Azınlığın Çoğunluğu Yöneteceği İktidar Kazanmak İçindir. Seçim Bu Azınlık Grubu Yani İktidarı Seçmektir

Her seçim sürecinde ısrarla vurguladığımız gibi, seçim sistemi devletin hegemonyasını sürdürdüğü alanda yaşayan halkın, belirli bir süre boyunca yöneticilerini seçmesine dayanır. Yani azınlık bir grubun, geri kalan çoğunluğun beş yıllık geleceğini belirleyeceği bir sisteme. Hem de bu azınlık grubun geleceğinin belirlenmesi yasalar tarafından güvence altına alınmışken…
Kimin neye nasıl ihtiyacının olduğunu, bu ihtiyacının nasıl karşılanacağının belirlenmesinin yetkisi de bu azınlık grubunun kararıdır. Hükümet programlarının ve yasa koyucular tarafından ortaya atılan önerilerin dikkatlice incelenebilmesi için gerekli bilgi ve zaman hiçbir zaman halka verilmez. Benzer şekilde bütün devletlerdeki toplumsal düzenlemeler ve planlamalar bu şekilde yapılır. Bu merkezlerden çıkan mutlak kararlarla tüm siyasi ve idari işleyiş sürdürülür. Ya da sürdürülemez.
Aslında çoğu kez sürdürülemez. Çünkü yerele özgü çözümler, merkezi karar mekanizmalarından çıkarılamaz. Merkezin siyasi, ekonomik ya da toplumsal çıkarlarından bağımsız kararlar alınamayacağından, işleyiş de buna göre planlanacaktır. Bu teknik çıkmaz, bugün ulus devleti, yerel yönetimlere daha fazla sorumluluk vererek çözümler bulmaya yöneltmektedir. Devlet varoluşsal olarak merkezi bir yapılanma olduğundan, bu teknik çıkmazın üstesinden gelemez.

Seçime Katılmışsan Seçilmiş İktidarı Onaylamak Zorundasındır.

Atılan her oy, boş oylar da dahil olmak üzere, sistemin olumlanması anlamına gelir. Hemfikir olmadığımız bir siyasi pratiğe zorlanarak, bizim irademizi teslim alacak olanları seçmenin bir mantığı yoktur. Bu mantıkla düşünecek olursak oy kullanmak, her zaman daha iyi çobanların olabileceğine inanmaktır.
Şimdiki hükümet nasıl kendi çıkarları doğrultusunda davranıyorsa, bu davranışın boyutlarını yasalarla güvence altına alıyorsa, yetkiyi fütursuzca kullanıyorsa seçimlerle ve atılan her oyla bu potansiyel başka bir çıkar grubunun ellerine teslim edilir. Yani seçimlere katılmak ve oy kullanmak kime oy verdiğinden bağımsız olarak bu işleyişin sürdürülmesini sağlar. Çünkü parlamenter siyasetin doğası gereği, bu durum kişiye ya da gruba özel değişiklik göstermez. Kim daha fazla otoriteye sahipse ya da kim daha çok bu otoriteyi isterse ona hizmet eder.

Parlamenter Demokrasinin Edilgen Bireyi Değil, Doğrudan Demokrasinin Etken Bireyi Olmak.

Doğrudan demokrasi salt bir örgütlülüğün işleyiş tarzı olarak algılanmamalı, aynı zamanda bireyin yaşama biçimi olarak da ele alınmalıdır. Yöneten ve yönetilen ayrımının olmadığı bir yaşamı ve ilişki biçimini yaratmak, şimdiden böylesi bir yaşamı kurmak ve böylesi ilişkileri gerçekleştirmekle mümkündür. Toplumu yönetenlerin, hükümetin daha ötesinde devletin, biz yönetilenler üzerinde aldığı kararları uygulaması ve temsili demokrasi çerçevesinde bizi bu yönetime müdahil oluyormuşuz gibi göstermesi bir demokrasi aldatmacasıdır.
Bu koşullarda doğrudan demokrasi kendini bize zorunlu olarak dayatmaktadır. Yaşamları boyunca toplumsal kararlarda edilgen olan birey, doğrudan demokrasiyle toplumsal kararlarda etken hale gelir. Doğrudan demokrasi, merkeziyetçi olmayan, karar almada herkesin dahil olabileceği ve sonsuz söz hakkına sahip olduğu ikna ilkesini benimseyerek işleyişini sürdüren bir yöntemdir. Doğrudan demokrasi, yönetenlerin temsili demokrasisinin, parlamentonun, politikacıların, seçimlerin ve oy pusulalarının oluşturduğu merkeziyetçi, bireyi edilginleştiren ve bütünüyle iradenin teslimiyetine dayanan aldatmaca karşısında bireyin etkenleştiği kendi iradesini teslim aldığı bir yöntemdir. Böylelikle yöneten ve yönetilen arasındaki muğlaklık kendini netleştirir. Yani temsili demokraside bireyin yönetime katıldığı aldatmacası doğrudan demokrasiyle bireyin yönetimde etken bir özneye dönüşmesiyle açıklanabilir.

Adalet ve Özgürlük İçin Devrimde Israr. Edilgenden Etkene Devrimci Birey Olmak.

Biz devrimci anarşistler, parlamenter demokrasinin seçim sistemini, toplumsal adaletsizliklerin çözümü olarak görmüyoruz. Bu adaletsizliklerin çözümünün toplumsal devrimle yaratılabileceğini düşünüyoruz. Toplumsal devrimle hedeflenen, bütünüyle gönüllü örgütlenmelerden oluşan devletsiz bir toplumdur. Yani zora dayalı olmayan ve otoritenin olmadığı bir öz-örgütlülüktür. Bireysel iradenin temsilciler aracılığıyla teslimiyetine dayanan temsili demokrasinin değil, bireyin özgürlüğünün yadsınmadığı doğrudan demokratik işleyişlerin toplumsal ihtiyaç olduğunu söylüyoruz. Oy hakkı denen şey, siyasal ve ekonomik eşitliğe ulaşmak için asla kullanılamaz. Çünkü bu gizli bir diktatörlüğü besleyen bir araçtır. Seçimler, iktidarların verdiği küçük tavizlerle sınırlıdır. Mevcut siyasal hukuksal düzen içselleştirildiği takdirde, muhalefet, sorunlarını uzlaşma yoluyal çözme arayışına girecektir. Bu da onu hem toplumsallıktan hem de devrimcilikten uzaklaştıracaktır.
Biz devrimci anarşistler oy kullanmadığımızda ve “oy kullanmayın” dediğimizde, bireyi önemsizleştirdiğimizi ve edilgenleştirdiğimizi söyleyerek, bizi siyasal etkisizlikle eleştirebilirler. Daha da ötesinde kandırmaca kampanyalarını, çalınan-yakılan oyları, tüm entrikaları anlattığımızda bizi siyasetsizliğin aşırı şüpheciliğiyle suçlayabilrler. Biz ise aslında herkes tarafından görülen, ama her seçim dönemi görülmüyormuş gibi davranılan gerçekleri söylemeyi sürdürüyoruz.

Devrimci anarşistlerin yaratmaya çalıştığı siyasal gerçeklikle, devletin ve kapitalizmin siyasal gerçekliği zıttır. Oy verip/vermemeyi siyaset karşıtlığına indirgemek parlamenter demokrasiyi olumlayarak devletin kendi adaletsizliklerini gizlemeye yarayan bir yöntemdir. Her yeni seçim döneminde değişen, adaletsizlikler değil; sadece seçilenler olacaktır ve bu hep böyle tekerrür etmiştir, edecektir.

Siyasal olanla yaşamsal olanın ayrıştırılması, devletin ve kapitalizmin istediği bir ayrıştırmadır. Ezilenler bu ayrışma nedeniyle gündelik yaşamın içerisinde karşı karşıya kalınan adaletsizlikleri siyasi bir tavırla karşılamaktan yoksun kalıyor. Çünkü temsili demokraside siyasal olan seçim süreçlerinde herhangi bir partiye oy atmaktır.
Devrimci anarşistler için yaşamsal olan siyasal, siyasal olan yaşamsaldır. Birey, içerisinde bulunduğu topluluğun kendisidir. Alınacak ve uygulanacak kararlarda edilgen değil doğrudan etkendir. Pasif siyasal bir özne değil, aktif siyasal bir öznedir.
Anarşizmin tarihine bakacak olursak birbirinden değerli birçok deneyimde de böyle olmuştur. Anarşistler, siyasal alanda doğrudan demokrasinin işletildiği karar alma süreçlerini, kimi zaman mahalle ya da halk meclisleri, kimi zaman da kooperatifler ve sendikalar içinde deneyimlemiştir. Aynı zamanda yaşamsal olanı da yine bu deneyimlerin içine yedirerek gerçek kılmışlardır.

Seçimlerde Seçmen Olmayacağız, Oy Kullanmayacağız!

Seçimler, bizi somut olandan uzaklaştırarak belirli bir sürece hapseder. Bu sürecin kendisi tamamıyla bir illüzyondur. Bu illüzyonu layığıyla yerine getiren parlamenter demokrasi, onun uygulayıcıları devletin ve kapitalizmin içindeki çözümlemeleri halkın talepleriymişçesine uygular ve dillendirirler. Ekonomik ve sosyal sömürüyü bu talepler çerçevesinde farklı söylemlerle meşrulaştırırlar. Seçim dönemi boyunca verilmiş tüm bu vaatler bir süreliğine yaratılan bu illüzyonda bir çözüm olarak sunulur. Halbuki devletin ve kapitalizmin seçim dönemleri dışındaki adaletsizlikleri, bu kısa süreli illüzyonda görünmez kılınır. Kapitalizme ve devlete karşı verilen mücadelenin bütünlüklü verilmesi gerektiğini düşünen biz devrimci anarşistler, bu yüzdendir ki ilkesel olarak seçimlere katılmayız ve oy kullanmayız.

Biz devrimin genel seçimlerle geleceğini düşünmüyoruz. Devrime giden yolda seçimleri, “ilerici” ya da “demokratik” bir aşama diye de nitelendirmiyoruz. Devrimden anladığımız, bütünlüklü bir mücadele ile yaratılacak olan toplumsal devrimdir.

Bütün bunlar biz devrimci anarşistlerin parlamenter demokrasinin yarattığı durumdansa mevcut hükümetin baskısını ve iktidarını pekiştirdiği bir dikta rejimini tercih ettiğimiz anlamına gelmez. Bizim vurgulamaya çalıştığımız; ekonomik ve siyasi adaletsizlikler üzerinden yükselen bir işleyişte parlamenter demokrasi ve seçimler, ezilenler için bir aldatmaca ve tuzaktan başka bir şey değildir. Demokrasi ve adalet örtüsü altındaki bu sistem, siyasi ve ekonomik iktidar konumunda bulunanların, yani ezenlerin, ezilenler üzerinde kurduğu hegemonyanın, ezilenlerin özgürlüğünü yok etmek için kalıcılaşmasından başka bir şey değildir. Parlamenter demokrasi ve seçimlerin, ekonomik ve siyasi adaletsizliği ortadan kaldırmak için ezilenler tarafından kullanılabileceğini reddediyoruz. Parlamenter demokrasi ve seçimlerin, her koşulda halka düşman olan ekonomik ve siyasi iktidarların açık ya da gizli diktatörlüğünü, fiili olarak destekleyen bir araç olacağını düşünüyoruz.

Olmak ya da olmamak anlayışı içerisinde her şeyin bir oya indirgeneceği günlerdeyiz. Yaşadığımız tüm adaletsizliklerin mücadelesinde seçim sandıklarına sıkışacağız. 24 Haziran’daki imdat seçimi, Erdoğan’ı iktidardan düşürecek bir fırsat olarak düşünmek -Cumhur İttifak’ı seçimi kaybedecek olsa bile- adalet ve özgürlük mücadelesini seçimlere sıkıştırarak ertelemek, kaybetmektir. Değişmez iktidar yapılanmasıyla mücadele, yukarıdan aşağı inen yasalarla değil gücünü ezilenlerden alan devrimle olur.

Devrimci Anarşist Faaliyet

greece / turkey / cyprus / environment / feature Monday July 09, 2018 20:40 byErcan Ayboga
featured image

Ecology is one of the three pillars of the paradigm of Democratic Confederalism, the political-theoretical concept of the Kurdish Freedom Movement. Besides democracy and gender liberation, ecology has been mentioned explicitly as a dimension in this concept since 2005. However to date, ecology is less discussed and practiced than the two other pillars.

Διεθνή / Αριστερά / Γνώμη / Ανάλυση Saturday July 07, 2018 20:13 byΠέτρος Πέτκας

«Δημοκρατικός συγκεντρωτισμός»: έννοια ασφυκτικής πληρότητας και αναλλοίωτης ταυτότητας! - Πρώτη δημοσίευση: περιοδικό Πανοπτικόν #23


Ο καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου και μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του περιοδικού «Τετράδια Μαρξισμού για την Κομμουνιστική Απελευθέρωση» Αλέξανδρος Χρύσης έδωσε συνέντευξη στο κυριακάτικο «ΠΡΙΝ» της 28-5-2017 όπου, μεταξύ των άλλων, εξέφρασε και την ακόλουθη άποψη: Απαντώντας στην τελευταία ερώτηση η οποία είχε ως εξής: «Πώς θα συνδυαστεί η μέγιστη αποτελεσματικότητα με την εσωκομματική δημοκρατία στους κόλπους ενός σύγχρονου κομμουνιστικού κόμματος;» έδωσε την ακόλουθη απάντηση: «Προσωπικά, και ως κανονιστική οργανωτική αρχή, υιοθετώ αυτή του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού, λαμβάνοντας ωστόσο υπόψη και τις κοινωνικές και τεχνολογικές αλλαγές των καιρών. Επιμένω στη διάκριση δημοκρατικού και γραφειοκρατικού συγκεντρωτισμού. Βιαστήκαμε ίσως να ενταφιάσουμε το δημοκρατικό συγκεντρωτισμό, πριν τον εφαρμόσουμε. Όπως υποστήριξε ο μαρξιστής επαναστάτης Αντόνιο Γκράμσι, η πειθαρχία δεν εξαλείφει, σε κάθε περίπτωση, την προσωπικότητα και την ελευθερία. Το κρίσιμο στοιχείο είναι η πηγή της πειθαρχίας. Αν αυτή η πηγή είναι δημοκρατική, αν ο νομοθέτης είναι πράγματι το συλλογικό υποκείμενο, η πειθαρχία αποτελεί ένα αναγκαίο στοιχείο ελευθερίας, καθώς προσεγγίζει οριακά την αναβάθμισή της σε αυτοπειθαρχία». Την πιο πάνω δήλωση-άποψη του Αλέξανδρου Χρύση (στο εξής Α.Χ) την θεωρούμε κεφαλαιώδους σημασίας γι’ αυτό και αποτελεί την αφορμή και την αιτία της σχετικής συλλογιστικής μας που εκτίθεται σ’ αυτό το άρθρο μας. Θέλοντας να διευκολύνουμε την συζήτηση με τον Α.Χ ας επικεντρωθούμε στον «δημοκρατικό συγκεντρωτισμό» λενινιστικής έμπνευσης εν αντιπαραβολή προς τον «γραφειοκρατικό συγκεντρωτισμό» προς τον οποίο ο Α.Χ αντιτίθεται.


Θεωρητικό υπόβαθρο του μετέπειτα ονομασθέντος «δημοκρατικού συγκεντρωτισμού» αποτελεί το πασίγνωστο βιβλίο του Λένιν με τίτλο «Ένα βήμα εμπρός, δύο βήματα πίσω». Ανηλεή, εξοντωτική κριτική των θέσεων του Λένιν, που εμπεριέχονται στο πιο πάνω βιβλίο του, άσκησε η Ρόζα Λούξεμπουργκ με ένα εκτενές άρθρο της με τίτλο «Οργανωτικά προβλήματα της ρωσικής σοσιαλδημοκρατίας» που δημοσιεύτηκε, ταυτόχρονα στην ρωσική «Ίσκρα» και στην γερμανική «Neue Zeit» τον Ιούλιο του 1904 (όταν ήδη ο Λένιν είχε εγκαταλείψει την σύνταξη της «Ίσκρα» από τον Νοέμβρη του 1903). Στα ελληνικά εκδόθηκε από τις εκδόσεις «Κοροντζή» με τίτλο «Σοσιαλισμός και Δημοκρατία» με εισαγωγή του Άλκη Ρήγου, πρόλογο του Νίκου Καζαντζάκη, σε μετάφραση του Δημήτρη Φασέα, χωρίς να αναφέρεται ο χρόνος της έκδοσης. Η Λούξεμπουργκ χαρακτηρίζει τον συγκεντρωτισμό του Λένιν «ανελέητο» επειδή, εκτός των άλλων, προκρίνει « …μιαν αυστηρή πειθαρχία, εν ονόματι της οποίας τα καθοδηγητικά κέντρα του κόμματος παρεμβαίνουν άμεσα και αποφασιστικά σε όλες τις υποθέσεις των τοπικών οργανώσεων του κόμματος…Η Κεντρική Επιτροπή έχει το δικαίωμα να αποφασίζει απρόσκλητα για την διάλυση και την ανασυγκρότησή στους, με τέτοιο τρόπο ώστε τελικά, η Κεντρική Επιτροπή θα μπορούσε να καθορίζει, κατά την θέλησή της, την σύνθεση του ανωτάτου οργάνου του κόμματος, του συνεδρίου. Έτσι, η Κεντρική Επιτροπή είναι ο μοναδικός ενεργός πυρήνας του κόμματος και όλες οι άλλες ομαδοποιήσεις δεν είναι παρά μόνο τα εκτελεστικά της όργανα.» (Βλ. Ρόζα Λούξεμπουργκ, Σοσιαλισμός και Δημοκρατία. Εκδόσεις Κοροντζή, σελ. 38-39). Ο σοσιαλδημοκρατικός συγκεντρωτισμός, κατά την Λούξεμπουργκ, δεν θα έπρεπε να βασίζεται ούτε στην τυφλή υπακοή, ούτε σε μια μηχανική υπακοή των αγωνιστών προς το κέντρο του Κόμματος το οποίο εργάζεται και αποφασίζει μόνο του για λογαριασμό όλων γι’ αυτό και τάσσεται κατά του αυστηρού διαχωρισμού του οργανωμένου πυρήνα από το προλεταριακό περιβάλλον. (βλ. ό.π σελ. 41,42).

Συνεχίζοντας, περαιτέρω, τονίζει πως η σοσιαλδημοκρατία δεν συνδέεται απλά με την οργάνωση της εργατικής τάξης, αλλά είναι το ίδιο το κίνημα της εργατικής τάξης· είναι η συγκεντροποίηση της θέλησης της συνειδητής και μαχητικής πρωτοπορίας της εργατικής τάξης σε σχέση με τα άτομα και τις ομάδες της… είναι η βασιλεία της πλειοψηφίας στο εσωτερικό του δικού της κόμματος. Εναντιώνεται με σφοδρότητα στην λενινιστική αντίληψη περί πειθαρχίας κατά την οποία εκθειάζεται η παιδαγωγική λειτουργία του εργοστασίου, κάνοντας, στην συνέχεια, διάκριση μεταξύ της πειθαρχίας του εργοστασίου, του στρατοπέδου και του συγκεντρωτικού αστικού κράτους – που διακρίνεται από απουσία σκέψης και θέλησης ενός σώματος με χίλια χέρια και πόδια που εκτελεί αυτόματες κινήσεις – αφενός και της σοσιαλιστικής πειθαρχίας που χαρακτηρίζεται από τον αυθόρμητο συντονισμό των συνειδητών πολιτικών πράξεων μιας συλλογικότητας αφετέρου, δηλώνοντας μετά ταύτα, πως ο Λένιν, με την οργανωτική συγκρότηση που προτείνει, αντικαθιστά απλώς την αυθεντία της αστικής τάξης με εκείνην μιας σοσιαλιστικής κεντρικής επιτροπής. Αυτή η νέα πειθαρχία θα καταστεί δυνατή, κατά την Λούξεμπουργκ, μόνον αν ξεριζωθεί και η τελευταία ρίζα αυτών των συνηθειών υπακοής και δουλοπρέπειας (βλ. ό.π, σελ 43-44). Επικεντρώνοντας στον σκληρό πυρήνα της λενινιστικής πρότασης, υποστηρίζει πως αντί της κυριαρχίας της πλειοψηφίας των συνειδητών εργατών στο κόμμα, έχουμε την απόλυτη εξουσία μιας κεντρικής επιτροπής που ενεργεί, κατά κάποιο τρόπο, δυνάμει μιας άρρητης ¨πληρεξουσιότητας¨, αντί του ελέγχου που ασκούν οι εργατικές μάζες στα όργανα του κόμματος έχουμε τον αντεστραμμένο έλεγχο της κεντρικής επιτροπής επί της δραστηριότητας του επαναστατικού προλεταριάτου. Αν, συνεχίζει τον συλλογισμό της η Λούξεμπουργκ, η τακτική του κόμματος δεν είναι υπόθεση της κεντρικής επιτροπής αλλά του συνόλου του κόμματος, ή ακόμα καλύτερα, του εργατικού κινήματος, τότε είναι προφανής η αναγκαιότητα της ελευθερίας δράσης των μελών τους κόμματος (βλ. .ό.π, σελ 45,48). Ο προτεινόμενος υπερσυγκεντρωτισμός του Λένιν, αντιτείνει ψύχραιμα και σοφά η Λούξεμπουργκ, δεν είναι διαποτισμένος από θετικό και δημιουργικό πνεύμα, αλλά από το στείρο πνεύμα του νυχτοφύλακα. Η όλη προσπάθειά του τείνει να ελέγξει την δραστηριότητα του κόμματος και όχι να την γονιμοποιεί, να περιορίζει, παρά να διευρύνει το κίνημα, να το ανακόπτει και όχι να το ενοποιεί. Η οργάνωση της σοσιαλδημοκρατίας κατατείνει στον συντονισμό, στην ενοποίηση του κινήματος αλλά διόλου στην υποταγή του σε έναν άκαμπτο κανονισμό (βλ. ό.π σελ 49, 50). Υποστηρίζει πως τα σφάλματα που διαπράχθηκαν από ένα αληθινά επαναστατικό κίνημα είναι ιστορικώς απείρως γονιμότερα και πολυτιμότερα από το αλάθητο της καλύτερης κεντρικής επιτροπής. Τέλος, προειδοποιεί τον Λένιν και τους οπαδούς του, ότι σταματώντας τους παλμούς μιας υγιούς οργανικής ζωής, εξασθενεί το σώμα και ελαττώνεται η αντίστασή του καθώς και το μαχητικό του πνεύμα εναντίον του οπορτουνισμού και, προεχόντως, της υφιστάμενης κοινωνική τάξης. (βλ. ό.π, σελ 64 και Πέτρου Πέτκα, Επαναστατικές αδολεσχίες 2, Παρέμβαση, τεύχος 156, άνοιξη 2011, σελ. 99-118, όπου εκτενέστερη-αναλυτικότερη διαπραγμάτευση).


Η Ρόζα Λούξεμπουργκ δολοφονήθηκε στις 15-1-1919 από τους συμμορίτες των Frei Korps που εκτελούσαν εντολές του σοσιαλδημοκράτη Νόσκε. Το άρθρο της, για το οποίο έγινε συνοπτικά λόγος παραπάνω, λησμονήθηκε. Το κόμμα που οραματίσθηκε ο Λένιν στο βιβλίο του «Ένα βήμα εμπρός, δύο βήματα πίσω», ιδρύθηκε, λειτούργησε και επικεφαλής των εξεγερμένων στρατιωτών, εργατών και αγροτών της τσαρικής Ρωσίας, πραγματοποίησε την Οκτωμβριανή Επανάσταση. Λυδία λίθος του κόμματος τούτου η λενινιστική οργανωτική αρχή του «δημοκρατικού συγκεντρωτισμού» ο οποίος, μέσω της ιδρυθείσας τον Μάρτη του 1919 Κομμουνιστικής (Τρίτης) Διεθνούς, μεταφυτεύτηκε ως condictio sine qua non, στο παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα στο οποίο και εδραιώθηκε απαρασάλευτα. Ας δούμε, εν τάχει, τις πρωτογενείς πηγές περί της εννοίας και της σημασίας του «δημοκρατικού συγκεντρωτισμού»: Το δεύτερο συνέδριο της Κομμουνιστικής (Τρίτης) Διεθνούς που κατ’ ουσίαν, ήταν και το ιδρυτικό της, συνήλθε, υπό την ηγεσία των Λένιν και Τρότσκυ, στην Αγία Πετρούπολη κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ 19 Ιουλίου και 7 Αυγούστου του 1920. Εκεί καθιερώθηκαν οι λενινιστικής έμπνευσης «είκοσι ένας όροι» που θα έπρεπε να πληροί μια οργάνωση που θα ήθελε να ενταχθεί στην Κομμουνιστική (Τρίτη) Διεθνή. Η σχετική εισήγηση παρουσιάστηκε στις 30-7-1920 από τον Τρότσκυ και έχει, στα κρίσιμα σημεία της, ως εξής: «1…2…12. Τα κόμματα που ανήκουν στην Κομμουνιστική Διεθνή πρέπει να είναι δομημένα πάνω στη βάση των αρχών του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού. Στη σημερινή εποχή του άγριου εμφυλίου πολέμου, το Κομμουνιστικό Κόμμα δεν θα μπορέσει να εκπληρώσει το ρόλο του αν δεν είναι οργανωμένο με όσο πιο συγκεντρωτικό τρόπο γίνεται, αν δεν βασιλεύει στο εσωτερικό του μια σιδερένια πειθαρχία ανάλογη με την στρατιωτική, αν τα κεντρικά όργανά του που στηρίζονται στην εμπιστοσύνη των μελών του, δεν έχουν πλήρη δικαιώματα, πλατιά δικαιοδοσία και ευρύτατες εξουσίες» (βλ. 3η Διεθνής. Τα τέσσερα πρώτα συνέδρια, θέσεις, αποφάσεις, μανιφέστα, εκδόσεις Εργατική Πάλη, Αθήνα, 2007, σελ. 128, 131 ad hoc).

Στην απόφαση του συνεδρίου με τίτλο «Ο ρόλος του Κ.Κ στην προλεταριακή επανάσταση» - το προσχέδιό της συντάχθηκε από τον Ζηνόβιεφ στις 14-7-1920 – διαβάζουμε, μεταξύ άλλων, και τ’ ακόλουθα αποκαλυπτικά: «1…13) Η Κομουνιστική Διεθνής θεωρεί ότι, προπαντός στην εποχή της δικτατορίας του προλεταριάτου το κομμουνιστικό κόμμα πρέπει να οικοδομηθεί σύμφωνα με την αρχή του άκαμπτου προλεταριακού συγκεντρωτισμού. Για να μπορέσει να καθοδηγήσει αποτελεσματικά την εργατική τάξη στην μακροχρόνια και δύσκολη περίοδο του εμφυλίου πολέμου που πλησιάζει, το κομμουνιστικό κόμμα πρέπει να επιβάλλει μια σιδερένια στρατιωτική πειθαρχία στις τάξεις του…14) το κομμουνιστικό κόμμα πρέπει να είναι οργανωμένο σύμφωνα με την αρχή του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού. Οι κύριες αρχές του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού είναι ότι τα ανώτερα όργανα εκλέγονται από τα κατώτερα, όλες οι αποφάσεις των ανωτέρων οργάνων είναι απολύτως δεσμευτικές για τα κατώτερα όργανα και υπάρχει ένα ισχυρό κέντρο του κόμματος, που η εξουσία του μεταξύ δύο συνεδρίων, είναι αναμφισβήτητη για όλα τα ηγετικά στελέχη του κόμματος». (βλ. ό.π, σελ. 138 και 139). Στην απόφαση του τρίτου συνεδρίου της Κομμουνιστικής Διεθνούς (Μόσχα 22-6-1921 έως 22-7-1921) με τίτλο «θέσεις πάνω στην οργανωτική δομή, τις μεθόδους και τη δράση των Κ.Κ» που εισηγήθηκε ο Βίλχελμ Κόινεν, διαβάζουμε μεταξύ άλλων, και τ’ ακόλουθα: «(1…6) Ο συγκεντρωτισμός στο κομμουνιστικό κόμμα δεν πρέπει να είναι τυπικός και μηχανικός, αλλά ο συγκεντρωτισμός της κομμουνιστικής δράσης, δηλαδή, η δημιουργία μιας ηγεσίας που να είναι ισχυρή και αποτελεσματική και ταυτόχρονα ευέλικτη. Ένας τυπικός ή μηχανικός συγκεντρωτισμός δεν θα ήταν παρά συγκεντρωτισμός της εξουσίας πάνω στα απλά μέλη του κόμματος ή πάνω στις μάζες του επαναστατικού προλεταριάτου που βρίσκονται έξω από το κόμμα. Μόνο όμως οι εχθροί του κομμουνισμού μπορούν να ισχυριστούν ότι το κομμουνιστικό κόμμα θέλει να χρησιμοποιήσει το γεγονός ότι ηγείται του προλεταριακού ταξικού αγώνα, καθώς και τον συγκεντρωτισμό της κομμουνιστικής ηγεσίας, για να κυριαρχήσει πάνω στο επαναστατικό προλεταριάτο…» (βλ. ό.π, σελ 287).

Στην από 5-12-1922 απόφαση του τετάρτου συνεδρίου της Κομμουνιστικής Διεθνούς που αναφερότανε στο Γαλλικό Κ.Κ αναφέρονται, μεταξύ άλλων, και τούτα «(1…15) Αυτά που του χρειάζονται, (του γαλλικού Κ.Κ) είναι ο αυστηρός συγκεντρωτισμός, η αλύγιστη πειθαρχία, η άμεση υποταγή κάθε μέλους του κόμματος και κάθε οργάνωσης στην ανώτερή τους οργάνωση…» (βλ. .ό.π, σελ. 480).


Απ’ τα προπαρατεθέντα αποσπάσματα αποφάσεων της λενινιστικής Κομουνιστικής Διεθνούς αφενός μεν καθίσταται εναργής η έννοια του λενινιστικού «δημοκρατικού συγκεντρωτισμού», αφετέρου δε παρατηρούμε μια πλησμονή, μια πλημμυρίδα πειθαρχίας εφάμιλλης της στρατιωτικής, αδιάβροχης υπακοής και υποταγής των «κατωτέρων οργάνων στα ανώτερα» και μιας άκαμπτης ιεραρχικής κλίμακας που απαιτεί απόλυτο σεβασμό και συμμόρφωση. Μια τέτοιου είδους επαναστατική οργάνωση αναπαράγει στο εσωτερικό της τις κυρίαρχες ιεραρχικές κοινωνικές δομές της αστικής κοινωνίας τις οποίες υποτίθεται ότι καταγγέλλει και αντιμάχεται! Η προπεριγραφείσα οργανωτική αρχή του λενινιστικού «δημοκρατικού συγκεντρωτισμού» που διέπει την λειτουργία μιας λενινιστικού τύπου πολιτικής οργάνωσης, περικλείει «δυνάμει» την αναπαραγωγή της βασικής σχέσης που χαρακτηρίζει το υπάρχον εκμεταλλευτικό καθεστώς, δηλαδή τον διαφορισμό αποφασίζοντος και εκτελούντος, επιτάσσοντος και υποτασσομένου, αφέντη και υποτακτικού. { - Αυτό εννοούσε ο νεαρός Τρότσκυ όταν έγραφε στο έργο του «1905» (που τόγραψε το 1907) ότι «αυτό που υπάρχει ως αντεπαναστατικό στον μπολσεβικισμό δεν μας απειλεί παρά μόνο στην περίπτωση μιας επανασταστικής νίκης» ( παράβ. Στο Βίκτορ Σερζ, Αναμνήσεις ενός επαναστάτη, SCRIPTA, Αθήνα, 2008, σε μετάφραση της Ρεβέκκας Πέσσαχ, σελ. 773 σημείωση μ’ αριθμό 103)-}.

Μ’ αυτόν τον τρόπο το πολιτισμικό μοντέλο της καταπιεστικής κοινωνίας έχει βάλει ανεξίτηλα την σφραγίδα του στην λενινιστικού τύπου πολιτικήν οργάνωση η οποία και την αναπαράγει στην κοινωνική κριτική και πάλη τις οποίες αποπειράται κάτω, βέβαια, από ένα επίστρωμα μεγάλων αλτρουιστικών και ουμανιστικών επαγγελιών. Έτσι, φαίνεται το πρότυπο του σημερινού καταπιεστικού καθεστώτος θρονιασμένο στα μύχια της ψυχής της συγκεκριμένης επαναστατικής πολιτικής οργάνωσης.

Η αστική κουλτούρα και αξίες εντυπώνονταν για μεγάλο χρονικό διάστημα στην συνείδηση των εργαζομένων των καπιταλιστικών χωρών. Αυτήν την αστική επιρροή ο λενινισμός δεν την αγνόησε· προσπάθησε να την αντιμετωπίσει μ’ ένα πολύ-πολύ σφιχτό και πειθαρχημένο κόμμα. Μόνο που η αστική κουλτούρα και η διαχρονική επιρροή της ήταν ενδημική και αναπόφευκτη. Η οργανωτική της αντιμετώπιση ήταν- και είναι-καθόλα ανεπαρκής: Το δίκτυο της αστικής κουλτούρας και παθητικότητας δεν μπορεί να καταστραφεί με …ανώτερη πειθαρχία, ντιρεκτίβες, εντολές, ούτε με ομοβροντίες φυλλαδίων και πομπωδών πολιτικών αποφάσεων. Όλα αυτά παραμένουν στο πλαίσιο της αστικής κουλτούρας, ανεξάρτητα από την καθαρότητα και την αφοσίωση των κομματικών μελών. Η ταξική συνείδηση δεν είναι κάτι που το επιβάλλεις ή το αποκαλύπτεις αλλά κάτι που το κατακτά η κοινωνική τάξη. Η αστική ηγεμονία μπορεί να αμφισβητηθεί μόνον αν εμπλακεί ολόκληρο το προλεταριάτο, με την καρδιά του, το μυαλό του και το συναίσθημά του, μια και το προλεταριάτο δεν είναι απλώς ένα θεωρητικό όνειρο αλλά σάρκα, αίμα, σκέψη και αισθήματα. Όταν, λοιπόν, ταξική συνείδηση και προλεταριακή υποκειμενικότητα θα συγχωνευτούν, το καπιταλιστικό τοπίο θα φωτισθεί και η ταξική συνείδηση του προλεταριάτου θα αποσαφηνηστεί, θα χαλυβδωθεί, θα κορυφωθεί. Για να ξαναθυμηθούμε την Ρόζα Λούξεμπουργκ: η εργοστασιακή πειθαρχία και υπακοή, την οποία εξυμνούσε ο Λένιν, δεν ενθαρρύνει την επαναστατική δράση, αλλά την σακατεύει. Πρέπει να την καταργήσουμε λοιπόν, όχι να την συστήσουμε ως πρότυπο! (βλ. Ράσελ Τζάκομπυ, Διαλεκτική της ήττας. Περιγράμματα του Δυτικού μαρξισμού, Νησίδες, Θεσσαλονίκη, 2009, σε μετάφραση Βασίλη Τομανά, σελ. 69-70, 77,78). Επομένως, η συμβατική εξάρτηση από ηγέτες και την άτεγκτη ιεραρχική δομή ενός τέτοιου κόμματος επικυρώνει τις μορφές της αστικής κυριαρχίας (βλ. ό.π, σελ. 88) η οποία, όντας θρονιασμένη στα μυαλά και στις καρδιές των εργαζομένων, αψηφά τον, κατά τον Λένιν, «ρυθμικό βηματισμό των σιδερένιων ταγμάτων του προλεταριάτου» (παρατίθεται στο Victor Serge, Έτος ένα της Ρωσικής Επανάστασης, μαρξιστικό βιβλιοπωλείο, Αθήνα, 2017, σε μετάφραση του Παρασκευά Ψάνη, σελ.355) μιά και αυτό το προλεταριάτο μέσα στο πλαίσιο ενός τέτοιου κόμματος, απ’ όπου απουσιάζει η ελευθερία και αυτονομία, δεν θα είναι σε θέση να πετύχει την ανθρώπινη χειραφέτηση ακόμη κι’ αν προσκαίρως «νικήσει». Και τούτο διότι ένα τέτοιο κόμμα, του οποίου οι ηγέτες είναι το μυαλό και το νευρικό του σύστημα (βλ. ό.π, σελ. 89, 583), αποτελεί, σε τελική ανάλυση, αστική επινόηση που αδυνατεί εκ των πραγμάτων, πλέον, να αποξέσει το ιδεολογικό κονίαμα που συνέχει την αστική κοινωνία. Για να επιτευχθεί αυτό προσαπαιτείται αυτόβουλη πνευματική δράση των εργαζομένων οι οποίοι, όμως, με τον προτεινόμενο «δημοκρατικό συγκεντρωτισμό», έχουν ήδη μεταβιβάσει την συνείδησή τους στους ηγέτες τους, και έχουν ήδη απαλλοτριώσει, εκόντες άκοντες, την έλλογη σκέψη τους. Εν τέλει, είχε δίκιο ο Λούκατς («Οργάνωση και επαναστατική πρωτοβουλία.» 1921) όταν, αντιγράφοντας, θαρρείς, τον Πάννεκουκ και τον Γκόρτερ, βεβαιώνει πως η οργάνωση δεν είναι «τεχνικό ζήτημα» αλλά πνευματικό ζήτημα και, μάλιστα, «το υπέρτατο πνευματικό ζήτημα της επανάστασης» (βλ. Ράσελ Τζάκομπυ, ό.π, σελ. 97 όπου και παρατίθεται). Σχετίζεται με τα πολιτισμικά πρότυπα, με την ουσία και την φύση του ανθρώπου.
Ο θεωρητικός της απολυταρχίας Χομπς (Ηοbbes) διακηρύσσει ότι κάθε διαίρεση ή περιστολή της κυριαρχικής εξουσίας του κυβερνώντος αντιφάσκει λογικά προς εαυτήν. Για τον Χομπς, το δικαίωμα του κράτους, το οποίο συγκεντρώνεται στον κυβερνώντα, δεν μπορεί να περισταλεί απὀ κανέναν περιοριστικόν όρο, ούτε ηθικό ούτε θρησκευτικό. Ως εκ τούτου, το δικαίωμα του κράτους είναι «δικαίωμα σε όλα» (jus ad omnia). Ο κυβερνών είναι «θνητός θεός» ο οποίος ελέγχει την ιδιοκτησία και την ζωή, ακόμη και την γνώμη και την θρησκεία, των υπηκόων του. Προκειμένου να εγκαθιδρυθεί η κοινωνική τάξη, τα άτομα απαρνούνται όλα τα δικαιώματα και όλες τους τις ελευθερίες υπογράφοντας το «σύμφωνο υποταγής» (pactum subjectionis). Στο εξής, όμως, παύουν να υπάρχουν ως ανεξάρτητα όντα. Δεν έχουν δική τους βούληση. Η κοινωνική τους βούληση έχει ενσωματωθεί στον κυβερνήτη του κράτους. Η βούληση αυτή είναι απεριόριστη: δεν υπάρχει άλλη εξουσία δίπλα ή πάνω από τον απόλυτο κυρίαρχο. Με το σύμφωνο υποταγής ο άνθρωπος εγκαταλείπει την κατάστασή του ως ελεύθερου όντος και υποδουλώνεται. Μια τέτοια πράξη παραίτησης θα απεμπολούσε εκείνο ακριβώς το χαρακτηριστικό το οποίο συνιστά την φύση του και την ουσία του: θα έχανε την ανθρωπιά του! (βλ. Ερνστ Κασσίρερ, Ο μύθος του κράτους, γνώση, Αθήνα, 2008, σε μετάφραση Γεράσιμου Λυκιαρδόπουλου, Στέφανου Ροζάνη, σελ. 242-243). Ως προς την έμφαση στην ιδέα της κυριαρχικής εξουσίας, η θεωρία του Ρουσσώ συμφωνεί με του Χομπς. Ξεκινά κι αυτός με την θέση ότι η κυριαρχική εξουσία είναι από την ίδια της την φύση αδιαίρετη και απεριόριστη, ότι το άτομο εισερχόμενο στην κοινωνία μεταβιβάζει όλα του τα δικαιώματα ανεπιφύλακτα σ’ αυτήν. Μετά ταύτα, το άτομο δεν έχει πια ανάγκη προστασίας, διότι η εφεξής πραγματική προστασία του ατόμου επιτελείται μέσα στο κράτος και δια του κράτους με αποτέλεσμα η προστασία του ατόμου ενάντια στο κράτος να καθίσταται παράλογη. Ο Ρουσσώ δείχνει να μην εγκαταλείπει την αρχή των αναπαλλοτρίωτων δικαιωμάτων· πουθενά, όμως, δεν την επικαλείται ενάντια στο κράτος αλλά αντίθετα θεωρεί πως ακριβώς μέσα στο κράτος η αρχή αυτή ενσαρκώνεται και εδραιώνεται (βλ. Ernst Cassirer, Η ιδέα του ρεπουμπλικανικού πολιτεύματος, Διαφωτισμός, ΜΙΕΤ, Αθήνα, 2013, στην σειρά minima, σε μετάφραση Γιώργου Ανδρουλιδάκη-Γιώργου Ξηροπαϊδη, σελ. 59,61,20, του ίδιου, Η φιλοσοφία του Διαφωτισμού, ΜΙΕΤ, Αθήνα 2013, σε μετάφραση της Αννέτε Φωσβίνκελ, σελ. 412).

Μ’ άλλα λόγια, «τα φυσικά ή αναπαλλοτρίωτα δικαιώματα» είχαν, κατά τον Ρουσώ, τις ρίζες τους στο κράτος και ήταν προδιαγεγραμμένα από την κυβέρνηση· δεν αποτελούν επ’ ουδενί έναν χώρο του ανθρώπου ευρισκόμενο πέραν της σφαίρας δράσεως του κράτους. Αντιθέτως, υπάρχουν μόνον στο βαθμό που το κράτος δεν τα θεωρεί ενοχλητικά και τα όριά τους υπόκεινται, ανά πάσα στιγμή, στην αναθεωρητική ματιά του επικεφαλής του κράτους. Η όποια ελευθερία του ατόμου θεωρείται, ούτως ειπείν, δάνειο του κράτους, που μπορεί, ανά πάσα στιγμή, να την ακυρώσει. Μπροστά στο απεριόριστο της εξουσίας της πλασματικής «γενικής βούλησης» (volonté générale), κάθε ανεξαρτησία της σκέψης συνιστούσε έγκλημα. Ο Ρουσσώ απέδωσε στο κράτος την δημιουργία και την διατήρηση κάθε ηθικής, εναντίον της οποίας δεν μπορούσε να υποστηριχθεί καμία άλλη ηθική έννοια. Μετά ταύτα, μάλλον, όχι άδικα ο Μπακούνιν αποκάλεσε τον Ρουσσώ «αληθινό δημιουργό της μοντέρνας αντίδρασης». Ήταν, όντως, ο πνευματικός πατέρας μιας παν-κυρίαρχης και παν-περιεκτικής πολιτικής πρόνοιας, που ποτέ δεν χάνει από τα μάτια της τον άνθρωπο και που αδίστακτα επιθέτει πάνω του το σημάδι της υπέρτατης βούλησής της (βλ. Ρούντολφ Ρόκερ, Εθνικισμός και πολιτισμός, εκδόσεις Άρδην, τόμος Β΄, Αθήνα, 2001, σελ. 105,97,93).

Στο «κοινωνικό συμβόλαιο» του Ρουσσώ η ελευθερία δεν θεωρείται πλέον ως ανεξαρτησία του ατόμου. Πρέπει μάλλον να αναζητηθεί στην πλήρη υποταγή (του ατόμου) στην υπηρεσία του κράτους. Αυτό που μένει στο τέλος είναι ένα είδος συμπαγούς κολλεκτιβισμού. Μετά ταύτα, παρίσταται ευνόητο ότι τον Ρουσσώ μπορούμε να τον δούμε «ως θεωρητικό του δημοκρατικού κινήματος, αλλά όχι του δημοκρατικού κράτους» , κατά την εύστοχη σκέψη και διατύπωση του Φραντς Νόιμαν. Ως κριτική, οι ιδέες του Ρουσώ είναι υπέροχες· ως εποικοδομητικό πρόγραμμα όμως είναι, στην καλύτερη περίπτωση, ανεφάρμοστες και, στην χειρότερη, ολέθριες, (βλ. Peter Gay, Το κόμμα της ανθρωπότητας. Θέσεις για τον γαλλικό Διαφωτισμό. Εκδόσεις Θύραθεν, Θεσσαλονίκη 2009, σε μετάφραση Θεοχάρη Αναγνωστόπουλου, σελ. 310,224,259).


Προκειμένου να καταστήσουμε τον άξονα της συλλογιστικής μας, κατά το δυνατόν, πλέον εύληπτο, κατανοητό και σαφή ας μας επιτραπεί ένας δελεαστικός παραλληλισμός, ανάμεσα στις ιδέες του Χομπς και του Ρουσσώ αφενός και την εννοιολογική σύλληψη του «δημοκρατικού συγκεντρωτισμού» αφετέρου. Όπως ήδη είδαμε το κράτος, κατά την άποψη αμφοτέρων, αντιπροσωπεύει την απεριόριστη κυριαρχική εξουσία η οποία βρίσκεται υπεράνω πάντων. Το άτομο εισερχόμενο στην κοινωνία, είτε με το πλασματικό «σύμφωνο υποταγής» είτε με το εξίσου πλασματικό «κοινωνικό συμβόλαιο», μεταβιβάζει όλα του τα δικαιώματα ανεπιφύλακτα στον κυβερνώντα είτε αυτός είναι ο μονάρχης είτε η πλασματική «γενική θέληση» (volonté générale). Το ίδιο (το άτομο) ουδέν πλέον δικαίωμα έχει. Η μόνη «προστασία» που του απομένει υλοποιείται μέσα στο κράτος και διά του κράτους· τυχόν επιδιωκόμενη προστασία του ατόμου ενάντια στο κράτος καθίσταται παράλογη, προσλαμβάνει χαρακτηριστικά πολιτικής βλασφημίας. Στην πολιτική οργάνωση λενινιστικής αναφοράς πρυτανεύει η αρχή του «δημοκρατικού συγκεντρωτισμού» σύμφωνα με την οποία η βούληση της ηγεσίας της είναι υποχρεωτική για όλα τα μέλη της ασυζητητί. Απαιτείται υπακοή «στα σμικρά και δίκαια και τ’ αναντία» (Αντιγόνη στίχος 667 – υπακοή στα ασήμαντα και στα σωστά αλλά και στα αντίθετά τους –). Η κομματική ηγεσία περιβάλλει τον εαυτό της με υπερθεματικό κύρος, σφετερίζεται απεριόριστο δικαίωμα επιτακτικών εντολών, υπερασπίζεται την τιμή των δεσποτικών της αξιωμάτων και, προβαίνοντας σε μια νοσηρή ιεράρχηση αξιών, αναγορεύει τον εαυτό της σε έσχατη, ύψιστη αξία. Η βούληση της κομματικής ηγεσίας είναι το παν· στην υπηρεσία της απαιτεί τον λόγο και την δράση οιουδήποτε· διατρανώνει την παντοδυναμία της έναντι οιουδήποτε των κομματικών μελών και δεν αναγνωρίζει καμίαν άλλην εξουσία, καμίαν ηθικήν επιταγή, κανένα νόμο πάνω απ’ αυτήν. Είναι αυτή που πρωτογενώς θεσπίζει: Είναι η «τακτοποιούσα τάξη» (ordo ordinans) απ’ την οποία εκπορεύεται η «τακτοποιημένη τάξη» (οrdo ordinatus). Κάθε ηθική, κάθε αξία και κάθε νόμος υπόκεινται σ’ αυτήν. Δεν αρκεί το κομματικό μέλος να αφοσιώνεται στην κομματική ηγεσία, πρέπει να υποτάσσεται πλήρως σ’ αυτήν. Η ηγεσία δικαιούται να αγνοεί και να ακυρώνει κάθε αντίσταση του κομματικού μέλους γιατί θεωρεί πως στο πλαίσιό της υλοποιούνται τα αληθινά, τα γνήσια αιτήματα του κομματικού μέλους ακόμη κι αν το τελευταίο δεν το συνειδητοποιεί. Η κομματική ηγεσία συνιστά μιαν έννοια που θεμελιώνει άλλες έννοιες, δεν χρειάζεται θεμελίωση η ίδια. Αιτιολογεί άλλες έννοιες, δεν χρειάζεται αιτιολόγηση η ίδια. (βλ. Πέτρου Πέτκα, «Βασιλικοί άνδρες» με προλεταριακήν αμφίεση! Στο περιοδικό Σκαντζόχοιρος, τεύχος 3, Μάρτιος 2016 σελ. 65-79, όπου συναφείς εκτενέστερες σκέψεις.)

Σήμερα, πλέον, η ήδη απελθούσα απ’ το πολιτικό προσκήνιο πραγματικότητα του «υπαρκτού σοσιαλισμού» δεν χαρακτηρίζεται από ελλειπτικότητα των πηγών, δεν στοιχειοθετείται από μικρές ψηφίδες που καλύπτουν ελλιπέστατα την επιφάνεια ενός μωσαϊκού, δεν αποτελεί πια πεδίο παράτολμων εικασιών πάνω σε ανεπαρκείς πληροφορίες. Αν δεν παρουσιάζεις την ιστορία με τρόπο βάναυσα μεροληπτικό, αν οι λέξεις εξακολουθούν να είναι για σένα φορείς νοήματος και ουσίας, που έχουν την δύναμη να ευλογούν και να καταριούνται, αντίστοιχα, εάν δεν σε διακρίνει κλινικότροπη ιδεοληπτική ένταση συνεπεία της οποίας η σκέψη ξεπερνάει κάθε εμπειρία, χειραφετείται από την πραγματικότητα, τότε είσαι υποχρεωμένος να αναγνωρίσεις τον «υπαρκτό σοσιαλισμό» ως το «υπόστεγον άντρον» (έδρα του σκότους και του θρήνου) του Εμπεδοκλή του Ακραγαντίνου. Ένα τέτοιο συμπέρασμα δεν συνάγεται απλώς απ’ τα γεγονότα, επιβάλλεται από αυτά! Στην πολιτεία και κοινωνία του «υπαρκτού σοσιαλισμού» υλοποιήθηκε το όραμα του Χέγκελ: το να έχουν συνείδηση οι πολίτες, είναι επικίνδυνο για το κράτος. Αυτό που χρειάζεται το (σοσιαλιστικό) κράτος είναι άνθρωποι χωρίς συνείδηση ή, ακόμα καλύτερα, άνθρωποι των οποίων η συνείδηση συμμορφώνεται πλήρως με την λογική του κράτους (βλ. Ρούντολφ Ρόκερ, ό.π, σελ. 168) . Σε μια τέτοια «σοσιαλιστική κοινωνία και πολιτεία» βασίλευε τάξη ακόμη και στις ανθρώπινες ψυχές. Έπρεπε να εξαφανιστούν οι ατομικές διαφοροποιήσεις, να προγραφούν οι ιδιοτυπίες, να γίνει δυνατό να σκέφτονται όλοι κατά τον ίδιο τρόπο για όλα τα πράγματα. Κάθε προσωπικό στοιχείο έπρεπε να εξουδετερωθεί. (πρβλ. με Gustave Glotz, Η ελληνική «πόλις», ΜΙΕΤ, Αθήνα, 1994, Δ’ έκδοση, σε μετάφραση Αγνής Σακελλαρίου, σελ. 160, 357, όπου περιγραφή και αξιολόγηση των κοινωνικών οραματισμών του Πλάτωνα). Η κρατική και κομματική ηγεσία των «σοσιαλιστικών» χωρών, μιμούμενη τον Πλάτωνα, θεωρούσε καταστροφική για το σύστημά της την ανομοιογένεια των αξιολογικών αντιδράσεων των ανθρώπων. Αυτή η «ιδιωτικοποίηση» των ανθρώπινων συναισθημάτων αποτελούσε ένα επίφοβο κοινωνικό και πολιτικό ρήγμα στην εξουσία της! Ἐπρεπε, λοιπόν, μετά ταύτα, να περιορισθεί η προσωπική ελευθερία στο πιο βαθύ της επίπεδο, στην ελευθερία να αισθάνεται κανείς οτιδήποτε θελήσει να αισθάνεται.

Ένα τέτοιος θεμελιώδης περιορισμός όχι μόνο συμβιβάζεται με τις αρχές της «σοσιαλιστικής» κοινωνίας αλλά καθίσταται και η απαραίτητη ιδανική της συνθήκη. Αντίληψη του ιδιωτικού βίου τέτοια που να παρέχει το δικαίωμα να ενεργεί κανείς όπως του αρέσει, αγνοώντας την εξυπηρέτηση του κοινωνικού συνόλου, όπως το αντιλαμβάνεται η ηγεσία, δεν χωράει σε μια τέτοια κρατούσα «σοσιαλιστική» ηθική. Κάθε στοιχείο της συμπεριφοράς του ανθρώπου πρέπει να ρυθμίζεται από την εξουσία ώστε «όλοι να χαίρονται και να λυπούνται με τις ίδιες αφορμές, επαινώντας έτσι και ψέγοντας όσο το δυνατόν πιο ομόφωνα». (πρβλ. με Gregory Vlastos, Πλατωνικές μελέτες, ΜΙΕΤ, Αθήνα, 2000, Β΄έκδοση, σε μετάφραση Ιορδάνη Αρζόγλου, σελ. 48, 184, 46 όπου έξοχες, διεισδυτικές παρατηρήσεις, βλ. επίσης, Πέτρου Πέτκα,, «Αριστερές» πλατωνικές παρανοήσεις, Σκαντζόχοιρος, τεύχος 2, Ιούλιος 2015, σελ. 11-31).

Σε μια τέτοια κοινωνία κοινωνικός και ηθικός άξονας της ανθρώπινης συμπεριφοράς δεν μπορούσε να είναι η μη απώλεια, η διάσωση και η καλλιέργεια της προσωπικής ευθύνης. Τουναντίον, η προσωπική εμπειρία και η σκέψη δεν είχαν κανένα λόγο ύπαρξης έξω από το πλαίσιο και τον ορίζοντα της κρατικής εξουσίας της οποίας «συντάσσουσα δύναμις» (pouvoir constituant) ήταν η λενινιστικού τύπου πολιτική οργάνωση σε μιαν αξεδιάλυτη αλληλοδιείσδυση, με ακρογωνιαίο λίθο τον «δημοκρατικό συγκεντρωτισμό» Οι εφημερίδες ενός τέτοιου καθεστώτος μπορούσαν, άφοβα και με περηφάνια, να κραυγάζουν: «Ας φύγουν από μπροστά μας οι αισθηματίες που φοβούνται να χύσουν αίμα αθώων». «Ένας νέος ηθικός κώδικας γεννιέται μέσα στο κόμμα-και μέσω της εξάπλωσης των δραστηριοτήτων του, γίνεται νόμος της ταλαιπωρημένης κοινωνίας…Η ανώτατη τιμή που μπορεί να του αποδοθεί (του κάθε κομμουνιστή) είναι να πουν ΄΄δεν έχει προσωπική ζωή΄΄, ότι η ζωή του έχει συγχωνευτεί ολοκληρωτικά με την Ιστορία…Το κόμμα τα κάνει όλα. Οι εντολές του δεν παίρνουν συζήτηση. ΄΄Συμβατότητα με τον επιδιωκόμενο σκοπό’’, αυτός είναι ο νόμος που κατευθύνει όλες τις δραστηριότητες» (βλ. Victor Serge, Έτος ένα της Ρώσικης Επανάστασης, ό.π, σελ. 458, 585). Και οι αντίπαλοι του καθεστώτος; Μοίρα τους ήταν η εξόντωση με μιαν όμως ανατριχιαστική ιδιαιτερότητα: τον δολοφονημένο τον μεταφέρουν στο νεκροταφείο και αναπαύεται. Ο άνθρωπος, όμως, που τον έχουν διασύρει, που τον έχουν εξοντώσει ηθικά, είναι υποχρεωμένος να ζει, ενώ είναι αδύνατον πια να ζήσει. H ηθική εξόντωση είναι ένα όπλο που τραυματίζει πολύ χειρότερα από το ατσάλινο. Και ο Αισχύλος χαρακτήριζε την ατίμωση σαν την μεγαλύτερη συμφορά μιας ελεύθερης ψυχής συμφωνώντας έτσι με την Μίλενα Γιέσενκα.(βλ. Albin Lesky, Η τραγική ποίηση των αρχαίων Ελλήνων, ΜΙΕΤ, τόμος Α’, 6η ανατύπωση, Αθήνα 2010, σε μετάφραση Νίκου Χ. Χουρμουζιάδη, σελ. 302, Μαργκαρέττε Μπούμπερ-Νόυμαν, Μίλενα από την Πράγα, Κίχλη και τα Πράγματα, Αθήνα 2015, σε μετάφραση Τούλας Σιέτη, σελ.172).

Μια τέτοια κοινωνία, στην οποία η καθημερινή ζωή υπόκειται σε έλεγχο και εξαναγκασμό, υφίσταται άγρυπνη ελεγκτική παρακολούθηση δεχόμενη τα άγρια επιτιμητικά βλέμματα της εξουσίας, ποδηγετείται ασφυκτικά από την επαναστατική οργάνωση λενινιστικής αναφοράς η οποία είναι ολόκληρη μια έκφραση συγκροτημένης δυσπιστίας. Αυτή η επαναστατική οργάνωση δεν μπορούσε να είναι κυψέλη πνευματικής δραστηριότητας και δημιουργικής ευφυΐας, δεν χαρακτηριζότανε από πανοραμική ευρύτητα. Η ένταση του προβληματισμού της ήταν υποπολλαπλάσια της βεβαιότητας των απαντήσεών της, ένα κράμα ματαιόδοξης αυταρέσκειας και καθαρής αυθαιρεσίας. Στο εσωτερικό της βασίλευε η πνευματική παραίτηση η οποία, όμως, δεν συνοδευότανε και από την ευδαιμονία της ψυχικής γαλήνης. Αντιμετώπιζε την όποια ένσταση και κριτική διάθεση με ένα κράμα ανυπόκριτης δυσφορίας και περιφρόνησης αμαθούς. Μια τέτοια «συντάσσουσα δύναμις» συνέτεινε καθοριστικά στο να μεταμορφωθεί η «σοσιαλιστική κοινωνία» σε ένα τόπο όπου οι άνθρωποι έχουν αισθήματα απαθή και αδιάφορα, η κοινωνική τους συνείδηση έχει εξουδετερωθεί και ολόκληρη η ύπαρξή τους έχει απογυμνωθεί από κάθε δύναμη αντίστασης αποκαλύπτοντας έτσι με τραγικό τρόπο την αξιοθαύμαστη ιστορική οξυδέρκεια της Ρόζας Λούξεμπουργκ. Ήταν ένας τόπος οιμωγών, όπου ο πόνος του ενός επέτεινε τον πόνο του άλλου! Ήταν ένας τόπος όπου κυριαρχούσε – και τώρα ήδη βασιλεύει-ένας αμίμητος πολιτικός νηπιασμός ευρύτατων λαϊκών μαζών. Αυτό ήταν το πνευματικό επίτευγμα του «δημοκρατικού συγκεντρωτισμού»: μια μακρόσυρτη κραυγή οδύνης που αντηχεί σαν μυριόστομη καταγγελία!


Ο Α.Χ στην προμνημονευόμενη συνέντευξή του στο «ΠΡΙΝ» θεωρεί ως κρίσιμο στοιχείο την πηγή της πειθαρχίας θεωρώντας πως «Αν αυτή η πηγή είναι πράγματι το συλλογικό υποκείμενο, (τότε) η πειθαρχία αποτελεί ένα αναγκαίο στοιχείο ελευθερίας, καθώς προσεγγίζει οριακά την αναβάθμισή της σε αυτοπειθαρχία». Μα τότε για ποιόν λόγο προκρίνεται ο «δημοκρατικός συγκεντρωτισμός» τον οποίο, μάλιστα, «βιαστήκαμε να ενταφιάσουμε»; Τι σχέση μπορεί να έχει η δυσοίωνη έννοια του «δημοκρατικού συγκεντρωτισμού» μ’ ένα σύστημα οργάνωσης και λειτουργίας που ακρογωνιαίο λίθο θα έχει την «βασιλεία της πλειοψηφίας» του συνόλου του κόμματος και του επαναστατικού κινήματος; Η επιμονή στον «δημοκρατικό συγκεντρωτισμό» είναι δυσεξήγητη. Είναι προσπάθεια ανακαίνισης ενός όρου που συνδέεται με τον αυταρχισμό, την ποδηγέτηση και την ανελευθερία των λαϊκών αγωνιστών από τόσον καιρό και τόσο βαθιά, ώστε να καθίσταται αδύνατον πλέον να απογυμνωθεί από τους οικείους συνειρμούς του και να τεθεί, δήθεν ανακαινισμένος, στην εξυπηρέτηση ενός διαμετρικά αντίθετου σκοπού, χωρίς με τον τρόπο αυτόν να δημιουργηθεί στην σκέψη του κοινού σύγχυση και παρανόηση. Ο «δημοκρατικός συγκεντρωτισμός» δεν ανακαινίζεται, δεν αναθεωρείται, δεν μπορεί να απογυμνωθεί από τους οικείους συνειρμούς του, δεν μπορεί να τεθεί στην υπηρεσία του λαϊκού κινήματος παρά μόνον ως καταστροφική τροχοπέδη. Πρέπει να καταγγελθεί, λοιπόν, όχι με μισή, ξερή φωνή αλλά με ξεκάθαρη, ανεπιφύλακτη γλώσσα και διάθεση. Μια οποιαδήποτε ανακαίνισή του δεν μπορεί να λειτουργήσει ως αντίστιξη του ονείρου στα δεινά του παρόντος. Το πολύ-πολύ να αντιπροσωπεύει για ορισμένους μιαν απήχηση οδυνηρής νοσταλγίας…


This page has not been translated into 한국어 yet.

This page can be viewed in
English Italiano Català Ελληνικά Deutsch

Rojava: Mensaje urgente de un compañero anarquista en Afrin

Rojava: Mensaje urgente de un compañero anarquista en Afrin

Wed 15 Aug, 04:10

browse text browse image

argentina_2_copy.jpg imageWorkers’ power not bureaucrats’ power: lessons from Argentina Aug 15 02:55 by Jonathan Payn 0 comments

bolsonada_careta.jpg imageBolsonaro e as Forças Armadas: a desastrosa imagem associada Aug 12 10:22 by BrunoL 0 comments

correll_voa_21535371w.jpg imageTearing racism up from its capitalist roots: An African anarchist-communist approach Aug 10 22:21 by Bongani Maponyane 0 comments

textStand down, Margaret! Aug 10 17:14 by David Rosenberg 0 comments

afrinocupacionturcalatinta.jpg imageLas cifras escalofriantes de la ocupación turca de Afrin Aug 10 17:01 by Leandro Albani 0 comments

textRęka w ręke z kobiecą rewolucją Aug 09 21:02 by Justyna Wróblewska 0 comments

theblast363x480.jpg imageΜετά την καταστρ_... Aug 09 06:04 by provo 0 comments

affiche_camp_antiarmes.jpg imageAufruf zur Demonstration am 2.9.2018 in Unterlüß "Rheinmetall entwaffnen – Krieg beginnt h... Aug 07 10:12 by Rheinmetall entwaffnen 0 comments

affiche_camp_antiarmes_2.jpg imageAppel à l’action : „Désarmer Rheinmetall – la guerre commence ici“ Aug 07 10:02 by Rheinmetall entwaffnen 0 comments

affiche_camp_antiarmes_1.jpg imageChiamata: „Disarmiamo Rheinmetall – La guerra inizia qui“ Aug 07 09:55 by Rheinmetall entwaffnen 0 comments

affiche_camp_antiarmes_3.jpg imageLlamado a „Desarmar Rheinmetall – la guerra comienza aquí“ Aug 07 09:46 by Rheinmetall entwaffnen 0 comments

sm7jxb_n4xm_hqdefault.jpg imageΑφοπλίζοντας την... Aug 06 21:12 by Συλλογικότητα κατά της Rheinmetall 0 comments

videoCall to Action: “Disarming Rheinmetall – war starts here” Aug 05 23:51 by someone, but could be anyone 2 comments

ricardo_flores_magon.jpg imageΧωρίς αφεντικά Aug 05 21:31 by Ricardo Flores Magon 0 comments

31430080_472022616546883_1104059938012921856_n.jpg imageΟ Προμηθέας και η &#... Aug 02 20:02 by Κώστας Δεσποινιάδης 0 comments

textJusticia para Santiago Maldonado Aug 02 17:11 by FORA 0 comments

alckmincentroe1532685483562.jpg imageO Centrão da direita Jul 29 23:59 by BrunoL 0 comments

cropped96194995296576995695795996541.jpg imageΕίμαστε εδώ για ν ... Jul 29 22:53 by ΕΣΕ Ρεθύμνου 0 comments

iraq_1.jpg imageDes nouvelles des manifestations à Bagdad et dans le sud de l’Irak : ça continue ! Jul 27 20:51 by Zaher Baher 0 comments

textJuly 2018 Kate Sharpley Library Bulletin online Jul 27 18:25 by KSL 0 comments

hobbesleviathan1030x785.jpg imageAn Anarchist View of the Class Theory of the State Jul 27 00:59 by Wayne Price 0 comments

8b056e643c1c40c39aa4e0eb2eb97056_16x9_788x442.jpg imageManifestations de masse dans le sud et le centre de l’Irak Jul 26 11:26 by Zaher Baher 0 comments

p_01_02_2017.jpeg imageA spectre is haunting us: it’s the past weighing like a nightmare on the present Jul 26 02:39 by Shawn Hattingh 0 comments

iraq.jpg imageUpdate report : The mass protests in Baghdad and Southern Iraq continue Jul 25 06:43 by Zaher Baher 0 comments

textI CURDI OPPRESSI SIA DA ANKARA CHE DA TEHERAN Jul 22 16:24 by Gianni Sartori 0 comments

uf.jpg imageLeft unity, left cooperation or a working class front? Jul 21 05:45 by Warren McGregor 0 comments

bettini.jpg imageΙταλικές αναρχικ... Jul 20 19:55 by Leonardo Bettini 0 comments

37301749_10156730160993394_6823972777234530304_n.jpg image[Colombia] Encuentro Ácrata: Aniversario de la Revolución Española Jul 19 21:31 by Grupo Libertario Via Libre 0 comments

ac001e94a76a41ae83326c2d6bd9b6e3.jpeg imageMass protest in central and southern Iraq Jul 19 01:11 by Zaher Baher 0 comments

3.jpg image#Nobastan3Causales: seguimos luchando por aborto libre en Chile Jul 18 06:33 by Gema Ortega 0 comments

more >>
© 2005-2018 Unless otherwise stated by the author, all content is free for non-commercial reuse, reprint, and rebroadcast, on the net and elsewhere. Opinions are those of the contributors and are not necessarily endorsed by [ Disclaimer | Privacy ]