user preferences

Η κρίση στην Ιρλανδία

category Ιρλανδία / Μεγάλη Βρετανία | oικονομία | Γνώμη / Ανάλυση author Tuesday December 21, 2010 19:27author by Ronan Mcaoidh Report this post to the editors

Την Τρίτη 7 Δεκεμβρίου, η ιρλανδική κυβέρνηση οχυρώθηκε στο κοινοβούλιο στο Δουβλίνο, βρισκόμενη εκεί για να ψηφίσει τον προϋπολογισμό με τον οποίο θα εφαρμόζονταν οι περικοπές και τα μέτρα λιτότητας που απαιτούνται από το ΔΝΤ και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Ο προϋπολογισμός αυτός έρχεται σε μια περίοδο περαιτέρω εμβάθυνσης της κρίσης, καθώς το χρέος της κάποτε ταχύτερα αναπτυσσόμενης οικονομίας της Ευρώπης βρίσκεται πλέον εκτός ελέγχου. Η προφανής ερώτηση με την οποία έρχεται κάποιος αντιμέτωπος είναι “Τι πήγε στραβά; Τι συνέβη σε αυτό το οικονομικό θαύμα;”
460_0___30_0_0_0_0_0_economicrecession.jpg

Την Τρίτη 7 Δεκεμβρίου, η ιρλανδική κυβέρνηση οχυρώθηκε στο κοινοβούλιο στο Δουβλίνο, βρισκόμενη εκεί για να ψηφίσει τον προϋπολογισμό με τον οποίο θα εφαρμόζονταν οι περικοπές και τα μέτρα λιτότητας που απαιτούνται από το ΔΝΤ και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Ο προϋπολογισμός αυτός έρχεται σε μια περίοδο περαιτέρω εμβάθυνσης της κρίσης, καθώς το χρέος της κάποτε ταχύτερα αναπτυσσόμενης οικονομίας της Ευρώπης βρίσκεται πλέον εκτός ελέγχου. Η προφανής ερώτηση με την οποία έρχεται κάποιος αντιμέτωπος είναι “Τι πήγε στραβά; Τι συνέβη σε αυτό το οικονομικό θαύμα;”

Για να απαντήσουμε στο ερώτημα αυτό θα πρέπει να εξετάσουμε τα οικονομικά της περιόδου της ανάπτυξης και της πρόσφατης κρίσης. Η οικονομική ανάπτυξη που επιτεύχθηκε στην Ιρλανδία από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 μέχρι την οικονομική κρίση του 2008 βασιζόταν στην πραγματικότητα δύο διαφορετικά στάδια ανάπτυξης. Από τη μία πλευρά υπήρχε μια περίοδος ανάπτυξης ως αποτέλεσμα των υψηλών μισθών, του υψηλού επιπέδου εκπαίδευσης και των υψηλών επιπέδων άμεσων ξένων επενδύσεων (ξένες πολυεθνικές μετεγκαθίστανται σε Ιρλανδία). Η περίοδος αυτή έγινε γνωστή ως η «κελτική τίγρης» και διήρκεσε μεταξύ 1995 και 2000 περίπου. Μετά από αυτό, η οικονομική ανάπτυξη ήταν κυρίως το αποτέλεσμα της φούσκας της αγοράς ακινήτων η οποία διήρκεσε μέχρι περίπου το 2006.

Η φούσκα των ακινήτων άρχισε με την περίοδο της οικονομίας της Κελτικής Τίγρης. Η αύξηση της απασχόλησης και των μισθών άρχισε να ανεβάζει τις τιμές των κατοικιών. Καθώς αυτές αυξάνονταν, το ίδιο έγινε και με τις κατασκευές. Η αυξημένη κατασκευή οδήγησε σε αύξηση των μισθών και της ζήτησης κατοικιών, καθώς μετανάστες ήρθαν στην Ιρλανδία για να εργαστούν ως οικοδόμοι. Αυτή η κυκλική διαδικασία ενισχύθηκε από το τραπεζικό σύστημα που κέρδισε χρήματα από το δανεισμό προς τους αγοραστές των σπιτιών και των κατασκευαστών των σπιτιών. Το γεγονός αυτό σήμαινε ότι οι τράπεζες θα μπορούσαν να διογκώσουν τη ζήτηση κατοικιών με δανεισμό περισσότερων χρημάτων για τις υποθήκες. Αυτό αύξησε τις τιμές, αυξάνοντας και το ποσό των χρημάτων που θα μπορούσαν να κερδίσουν μέσω του δανεισμού για οικοδομικές επιχειρήσεις. Οι ξένες τράπεζες και οι επενδυτές πήραν και αυτοί μέρος στο παιχνίδι και εκτιμάται ότι δάνεισαν 844 διεκατομμύρια ευρώ στις ιρλανδικές τράπεζες, προκειμένου να επωφεληθούν από την τρέλα των κατασκευών.

Μέχρι το 2007, η κατασκευή κατοικιών αποτελούσε το 23% του ΑΕΠ και το 20% της συνολικής απασχόλησης. Ήταν το πιο σημαντικό μέρος της ιρλανδικής οικονομίας. Όμως, η μανία για κατασκευή κτιρίων είχε ήδη δημιουργήσει μια τεράστια υπερπροσφορά κατοικιών και, αναπόφευκτα, οι τιμές των κατοικιών άρχισαν να πέφτουν. Στην πράξη αυτό σήμαινε ότι οι κατασκευαστές ακινήτων που είχαν δανειστεί τεράστια ποσά από τις τράπεζες δεν ήταν σε θέση να πουλήσουν την ιδιοκτησία τους στην τιμή που είχε εκτιμηθεί και ως εκ τούτου αδυνατούσαν να αποπληρώσουν τα δάνειά τους. Όταν οι τράπεζες κατάσχεσαν αυτές τις ιδιοκτησίες, παρομοίως δεν ήταν σε θέση να τις πουλήσουν για κέρδος. Καθώς τα εισοδήματα των τραπεζών ελαττώθηκαν, άρχισαν να τελειώνουν τα χρήματα με τα οποία θα πλήρωναν τις δικές του οφειλές.

Μέχρι το 2008, το ιρλανδικό τραπεζικό σύστημα βρισκόταν στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Για να αποφευχθεί αυτό, η ιρλανδική κυβέρνηση εξέδωσε μια εγγύηση σε όλες τις οφειλές των ιρλανδικών τραπεζών. Αυτό σήμαινε ότι το ιρλανδικό κράτος, και συνεπώς οι Ιρλανδοί φορολογούμενοι, ανέλαβαν την ευθύνη για τις τεράστιες τρύπες στα οικονομικά των ιρλανδικών τραπεζών. Η τρέλα αυτού του καθεστώτος είναι καταπληκτική. Αντί να καταλογίσουν ευθύνες στους επενδυτές για τις αποφάσεις τους να επενδύσουν σε μια οικονομία-φούσκα, η συμφωνία υποχρεώνει τους απλούς ανθρώπους της Ιρλανδίας να πληρώσουν τα λάθη των τραπεζιτών και των κατασκευαστών ακινήτων.

Περνώντας αυτό το χρέος από τους τραπεζίτες στους φορολογούμενους σήμαινε ότι το χρέος της ιρλανδικής κυβέρνησης έγινε πολύ μεγαλύτερο από το ΑΕΠ της. Η κυβέρνηση αναγκάστηκε έτσι να δανειστεί χρήματα, αλλά κάνοντάς το αυτό προκάλεσε τεράστια επιτόκια, καθώς οι τοκογλύφοι δεν εμπιστεύονταν την ικανότητα της κυβέρνησης να τα επιστρέψει. Για να εντυπωσιάσει τις χρήματαγορές, η κυβέρνηση επιχείρησε να μειώσει το έλλειμμά της, να μειώσει τις δαπάνες της μειώνοντας τους μισθούς και τις κοινωνικές υπηρεσίες.

Ωστόσο, αυτό δεν ήταν αρκετό για τις αγορές και έτσι το κόστος του δανεισμού της Ιρλανδίας αυξήθηκε παράλληλα με την αύξηση του κόστους του σχεδίου διάσωσης των τραπεζών. Τον Νοέμβριο του τρέχοντος έτους, η ΕΚΤ αποφάσισε να παρέμβει με ένα πλήρες πακέτο διάσωσης. Εκτός από την ανακοπή της οικονομικής κατάρρευσης της Ιρλανδίας, η παρέμβαση αυτή είχε δύο άλλους στόχους.

Πρώτα απ ' όλα, η ΕΚΤ ανησυχεί ότι αν οι ιρλανδικές τράπεζες πτωχεύσουν, θα υπάρξουν σοβαρές συνέπειες για τις γαλλικές και γερμανικές τράπεζες που βρίσκονται στο επίκεντρο της οικονομίας της Ευρωζώνης. Μόνο οι γερμανικές τράπεζες έχουν δανείσει περίπου 206 δισεκατομμύρια ευρώ σε ιρλανδικές τράπεζες, έτσι ένα λάθος αυτού του μεγέθους θα μπορούσε να έχει τεράστιες επιπτώσεις στις γαλλικές και γερμανικές τράπεζες.

Επίσης, ήθελαν να αποφευχθεί η εξάπλωση της κρίσης στην υπόλοιπη Ευρώπη. Οι οικονομίες της Ευρωζώνης είναι βαθιά αλληλένδετες μεταξύ τους και μια κρίση σε μία χώρα προκαλεί στους επενδυτές φόβο του ότι μπορεί να επεκταθεί η κρίση και στην άλλη. Επί του παρόντος, η Πορτογαλία και η Ισπανία βρίσκονται σε σοβαρό κίνδυνο και χρειάζονται ένα πακέτο διάσωσης και έτσι είναι πιθανό ότι η κρίση θα εξαπλωθεί στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Έτσι, όταν η ΕΚΤ ανακοίνωσε τις λεπτομέρειες του πακέτου διάσωσης για την ιρλανδική κυβέρνηση, ήταν σαφές ότι ήταν ένα πακέτο σχεδιασμένο για να σώσει το τραπεζικό σύστημα σε βάρος του ιρλανδικού λαού. Το συντριπτικό μέρος των 85 δισεκατομμυρίων ευρώ που δανείστηκε η ιρλανδική κυβέρνηση θα πρέπει να διοχετευθεί μέσα στις υπό πτώχευση τράπεζες της Ιρλανδίας. Σε αντάλλαγμα, η ιρλανδική κυβέρνηση πρέπει να κάνει περικοπές ύψους 15 δισεκατομμυριων ευρώ μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια. Αυτό θα επιτευχθεί μέσα από τις παραδοσιακές νεοφιλελεύθερες περικοπές μισθών, τις ιδιωτικοποιήσεις και τις περικοπές στις δημόσιες υπηρεσίες.

Το πιο άπορα τμήματα της εργατικής τάξης θα είναι αυτά που θα υποφέρουν περισσότερο, καθώς η κυβέρνηση έχει αφαιρέσει ήδη τις φορολογικές ελαφρύνσεις από οικογένειες με χαμηλό εισόδημα, μείωσε τον ελάχιστο μισθό και τα κοινωνικά επιδόματα. Οι οικονομολόγοι συμφωνούν ότι το συνδυασμένο αποτέλεσμα αυτών των περικοπών θα εμποδίσει την ανάπτυξη της ιρλανδικής οικονομίας τα επόμενα χρόνια. Η ανεργία αποτελεί ήδη τεράστιο πρόβλημα, που επηρεάζει σχεδόν το 14% του εργατικού δυναμικού και είναι απίθανο να βελτιωθεί σύντομα. Υπό αυτές τις συνθήκες, πολλοί νεαροί Ιρλανδοί έχουν αναβιώσει την εθνική μεταναστευτική παράδοση και τράπηκαν σε φυγή στο εξωτερικό.

Ενάντια στις ακραίες αυτές επιθέσεις στις συνθήκες διαβίωσης των εργαζομένων, υπήρξε μόνο μια περιορισμένου επιπέδου αντεπίθεση από τον ιρλανδικό λαό. Οι διαδηλώσεις που οργανώθηκαν απο τα συνδικάτα συγκέντρωσαν έως και 100.000 ανθρώπους, αλλά αυτές οι διαδηλώσεις δεν έχουν εξελιχθεί σε απεργιακό κίνημα διαρκείας. Φοιτητές, σπουδαστές και μαθητές ήταν πιο μαχητικοί, καταλαμβάνοντας κυβερνητικά γραφεία και κάνοντας αποχή από τα μαθήματα, αλλά σε σύγκριση με άλλες χώρες της Ευρώπης, η ιρλανδική εργατική τάξη είναι εκπληκτικά παθητική.

Για το γεγονός αυτό μπορεί εν μέρει να αποδοθούν ευθύνες στην εκστρατεία προπαγάνδας της κυβέρνησης και των μέσων ενημέρωσης με την κατευθυνόμενη συγκάλυψη των πραγματικών αιτίων της κρίσης. Στους Ιρλανδούς επιχειρήθηκε να πιστέψουν ότι η κρίση ήταν δική τους υπαιτιότητα, ότι αυτοί δημιούργησαν το υπερβολικό χρέος, ή επειδή δεν αποταμίευσαν κατά τη διάρκεια της περιόδου της αλματώδους ανάπτυξης. Η κυβέρνηση, εν τω μεταξύ, κατόρθωσε να δημιουργήσει ένα διαχωρισμό μεταξύ εργαζόμενων του δημόσιου τομέα και εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα αποδίδοντας το πρόβλημα στους υπεραμοιβόμενους δημόσιους υπαλλήλους παρά στη ληστρική διάσωση των τραπεζών. Αυτός ο διαχωρισμός έγινε αντικείμενο εκμετάλλευσης, για να ψηφιστούν περικοπές μισθών για όλους τους εργαζόμενους του δημόσιου τομέα.

Το συνδικαλιστικό κίνημα, αν και ισχυρότερο στο δημόσιο τομέα, έχει θεαματικά αποτύχει να αποτρέψει τη μείωση των μισθών. Οι μεγάλες διαδηλώσεις των συνδικάτων και η απεργία των 250.000 εργαζόμενων του δημόσιου τομέα το 2009 έχουν ήδη δείξει το βάθος της οργής κατά της κυβέρνησης, αλλά αυτή η οργή δεν έχει εξελιχθεί σε κάτι μεγαλύτερο. Οι αριστεροί ακτιβιστές μέσα στα συνδικάτα προσπάθησαν να πιέσουν τα συνδικάτα σε μια πιο ριζοσπαστική κατεύθυνση, αλλά οι προσπάθειες αυτές μέχρι σήμερα είχαν περιορισμένη μόνο επιρροή.

Υπάρχουν δύο κύριοι λόγοι γι’ αυτό. Από τη μία πλευρά το συνδικαλιστικό κίνημα επιδίωξε μια τακτική συνεργασία κατά τη διάρκεια της περιόδου της αλματώδους ανάπτυξης. Στο πλαίσιο των τωρινών ρυθμίσεων τα συνδικάτα συμφώνησαν σε κεντρικό επίπεδο να μην κηρύξουν απεργίες σε αντάλλαγμα αυξήσεις των μισθών. Αυτή η τακτική αποδυνάμωσε την ικανότητα των συνδικάτων να πολεμήσουν και ενίσχυσε μια τάση συγκεντρωτισμού που κατέστησε δυνατό για τους συντηρητικούς ηγέτες των συνδικάτων να πνίξουν το κίνημα διαμαρτυρίας. Από την άλλη πλευρά, η αριστερή πτέρυγα της Ιρλανδίας έχει φθάσει στο ιστορικά χαμηλότερο επίπεδό της, γεγονός που περιορίζει την ικανότητά της να αναπτύξει μια ριζοσπαστική ατζέντα στο πλαίσιο του συνδικαλιστικού κινήματος ή αλλού.

Οι ακτιβιστές είχαν μεγαλύτερη επιτυχία στο φοιτητικό κίνημα, όπου μια ριζοσπαστική ομάδα αντιστάθηκε στη συντηρητική ηγεσία της εθνικής ένωσης φοιτητών που προέκυψε στο μεταξύ. Η ομάδα αυτή βρίσκεται πίσω από την κατάληψη της Οικονομικής Σχολής και έχει συμμετάσχει στην αποχή των μαθητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από τα μαθήματα.

Τα επόμενα χρόνια είναι απίθανο να επέλθει κάποια οικονομική ανάπτυξη καθώς και επιστροφή σημαντικού αριθμού θέσεων απασχόλησης στην Ιρλανδία, καθώς τα μέτρα λιτότητας δαγκώνουν ήδη ακόμη πιο βαθιά. Μέχρι τώρα, το κίνημα κατά της διάσωσης των τραπεζών και των κυβερνητικών μέτρων έχει εξαιρετικά περιορισμένη κλίμακα, αλλά το μέλλον δεν φαίνεται καθόλου σαφές. Στις επερχόμενες εκλογές είναι πιθανό να δούμε το κυβερνών κόμμα να χάνει πολλές από τις έδρες του ενώ ενδέχεται ακόμη να οδηγηθούμε σε μια κυβέρνηση υπό την ηγεσία του σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος. Αρκετά σοσιαλιστικά κόμματα έχουν σχηματίσει μια εκλογική συμμαχία και ίσως κερδίσουν επίσης κάποιες έδρες σε αυτές τις εκλογές.

Αλλά η πραγματική δράση βρίσκεται αλλού. Είναι πιθανό ότι τα συνδικάτα θα ακυρώσουν την εκεχειρία τους με την κυβέρνηση και θα επιστρέψουν στην απεργιακή δράση. Είναι επίσης πιθανό ότι το φοιτητικό κίνημα θα συνεχίσει να αγωνίζεται ενάντια στις περικοπές στην εκπαίδευση. Αλλού, οι ακτιβιστές στις τοπικές κοινότητας ετοιμάζονται να αντισταθούν στην ιδιωτικοποίηση της ύδρευσης, ενώ οι άνεργοι και οι δικαιούχοι επιδομάτων πρόνοιας αγωνίζονται ενάντια στις περικοπές στο επίδομα ανεργίας.

* Ελληνική μετάφραση “Ούτε Θεός-Ούτε Αφέντης”.

This page can be viewed in
English Italiano Deutsch

Front page

Declaración Anarquista Internacional: A 85 Años De La Revolución Española. Sus Enseñanzas Y Su Legado.

Death or Renewal: Is the Climate Crisis the Final Crisis?

Gleichheit und Freiheit stehen nicht zur Debatte!

Contre la guerre au Kurdistan irakien, contre la traîtrise du PDK

Meurtre de Clément Méric : l’enjeu politique du procès en appel

Comunicado sobre el Paro Nacional y las Jornadas de Protesta en Colombia

The Broken Promises of Vietnam

Premier Mai : Un coup porté contre l’un·e d’entre nous est un coup porté contre nous tou·tes

Federasyon’a Çağırıyoruz!

Piştgirîye Daxuyanîya Çapemenî ji bo Êrîşek Hatîye li ser Xanîyê Mezopotamya

Les attaques fascistes ne nous arrêteront pas !

Les victoires de l'avenir naîtront des luttes du passé. Vive la Commune de Paris !

Contra la opresión patriarcal y la explotación capitalista: ¡Ninguna está sola!

100 Years Since the Kronstadt Uprising: To Remember Means to Fight!

El Rei està nu. La deriva autoritària de l’estat espanyol

Agroecology and Organized Anarchism: An Interview With the Anarchist Federation of Rio de Janeiro (FARJ)

Es Ley por la Lucha de Las de Abajo

Covid19 Değil Akp19 Yasakları: 14 Maddede Akp19 Krizi

Declaración conjunta internacionalista por la libertad de las y los presos politicos de la revuelta social de la región chilena

[Perú] Crónica de una vacancia anunciada o disputa interburguesa en Perú

Nigeria and the Hope of the #EndSARS Protests

How Do We Stop a Coup?

Aλληλεγγύη στους 51 αντιφασίστες της Θεσσαλονίκης

No war on China

© 2005-2021 Anarkismo.net. Unless otherwise stated by the author, all content is free for non-commercial reuse, reprint, and rebroadcast, on the net and elsewhere. Opinions are those of the contributors and are not necessarily endorsed by Anarkismo.net. [ Disclaimer | Privacy ]